Τα ελληνικά ομόλογα έχουν πλέον επιστρέψει στο κλαμπ των ισχυρών της Ευρώπης, ωστόσο αυτό, εκτός από «αίγλη» και ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης, φέρνει και νέους κινδύνους. Συνεπώς, η διατήρηση συνετών δημοσιονομικών πολιτικών και η περαιτέρω μείωση του δείκτη χρέους είναι απαραίτητα, επισημαίνει ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) σε ανάλυσή του.
Πιο αναλυτικά, όπως επισημαίνει ο ESM, κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους οι αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων εκτοξεύτηκαν πάνω από εκείνες των ευρωπαϊκών, καθώς οι αγορές κατακερματίστηκαν. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, έχουν συγκλίνει, αντανακλώντας την ισχυρή ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα. «Αυτό υποδηλώνει ότι τα ελληνικά και τα ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα υψηλής πιστοληπτικής αξιολόγησης θεωρούνται για άλλη μια φορά ισοδύναμα, σηματοδοτώντας μια ανανεωμένη ενοποίηση των αγορών ομολόγων», τονίζει ο ESM.
Τα οφέλη της επανένταξης του ελληνικού δημοσίου χρέους στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων είναι σαφής. Συγκεκριμένα, η Ελλάδα μπορεί να δανειστεί και να αναχρηματοδοτήσει το χρέος της με ευνοϊκά επιτόκια, σημειώνει ο ESM. Ταυτόχρονα, όμως, αυτή η επανένταξη εκθέτει την Ελλάδα σε νέους κινδύνους.
Η ενοποίηση της αγοράς
Η δυναμική του χρέους στις χώρες του πυρήνα της Ευρωζώνης επηρεάζει πλέον τις ελληνικές αποδόσεις όσο και εκείνες των ίδιων των χωρών έκδοσης. «Η ενοποίηση της αγοράς υποδηλώνει ότι οι επενδυτές αντιλαμβάνονται τα ομόλογα που εκδίδονται από διαφορετικά κράτη ως ισοδύναμα και ως εκ τούτου είναι πρόθυμοι να ανακατανείμουν τα χαρτοφυλάκιά τους μεταξύ τους. Ως αποτέλεσμα, η αύξηση της απόδοσης ενός ομολόγου προσελκύει τη ζήτηση από άλλα ομόλογα, ασκώντας ανοδική πίεση και στις δικές τους αποδόσεις. Τέτοιες δευτερογενείς επιδράσεις παρέχουν την πιο απτή απόδειξη ενοποίησης της αγοράς», εξηγεί ο ESM.
Ο ESM αναφέρει ως παράδειγμα τις κινήσεις που ακολουθούν τα ελληνικά ομόλογα σε σχέση με τις εξελίξεις στη Γερμανία. Συγκεκριμένα, εντόπισε τρία «αποδεικτικά» στοιχεία που δείχνουν ότι οι δευτερογενείς επιπτώσεις μεταξύ ελληνικών και γερμανικών κρατικών ομολόγων (που συχνά θεωρούνται το κρατικό ομόλογο αναφοράς για την Ευρωζώνη) έχουν αυξηθεί με την πάροδο του χρόνου.
Πρώτον, οι μεταβολές στις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων συσχετίζονται ολοένα και περισσότερο με τις μεταβολές στις αποδόσεις των γερμανικών. Ενώ αυτή η συσχέτιση ήταν αρνητική το 2018, έκτοτε έχει γίνει θετική. Ετσι, μια αύξηση των γερμανικών αποδόσεων παλαιότερα συνδεόταν με μείωση της ελληνικής απόδοσης. Τώρα, ό,τι… κινεί τις γερμανικές αποδόσεις, κινεί ολοένα και περισσότερο και την απόδοση των ελληνικών ομολόγων προς την ίδια κατεύθυνση.
Δεύτερον, ο ESM διαπιστώνει ότι και οι ειδήσεις σχετικά με την έκδοση γερμανικού κρατικού χρέους επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο τις ελληνικές αποδόσεις. Οταν προσφέρεται στους επενδυτές πρόσθετο γερμανικό χρέος με υψηλότερες αποδόσεις, απαιτούν επίσης υψηλότερες αποδόσεις στα ελληνικά ομόλογα. Τέτοιες δευτερογενείς επιπτώσεις δεν ήταν ανιχνεύσιμες πριν από το 2020-2021.
Τρίτον, οι σημαντικές δευτερογενείς επιπτώσεις που έχει σήμερα η έκδοση γερμανικού χρέους στις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων καταδεικνύονται περαιτέρω από τις αντιδράσεις της αγοράς στην ανακοίνωση του Μαρτίου 2025 για τη μεγάλη δημοσιονομική επέκταση στη Γερμανία. Η ανακοίνωση οδήγησε σε αύξηση σχεδόν 35 μ.β. στην απόδοση του γερμανικού 10ετούς ομολόγου. Η απόδοση του ελληνικού ομολόγου αυξήθηκε κατά πολύ παρόμοιο μέγεθος, υπογραμμίζοντας τη στενή σχέση μεταξύ των δύο αγορών.
Σε επαγρύπνηση
Επιπλέον, ο ESM τονίζει ότι παρόλο που τα spreads των κρατικών ομολόγων έχουν μειωθεί σημαντικά, ο κίνδυνος νέας διεύρυνσης παραμένει. Μια ευρεία επιδείνωση των βασικών μεγεθών της Ευρωζώνης θα μπορούσε και πάλι να οδηγήσει τους επενδυτές σε πιο έντονη διαφοροποίηση μεταξύ εκδοτών κρατικών ομολόγων με υψηλότερα και χαμηλότερα βάρη χρέους. Για παράδειγμα, οι ανακοινώσεις δασμών στις 2 Απριλίου 2025 από τις ΗΠΑ προκάλεσαν αξιοσημείωτη, αν και βραχύβια, αύξηση των ασφαλίστρων κινδύνου κρατικών ομολόγων και του spread της Ελλάδας σε σύγκριση με τη Γερμανία. «Αυτό το επεισόδιο υπογραμμίζει τη σημασία της επαγρύπνησης», επισημαίνει ο ESM. «Ακόμη κι αν το spread της Ελλάδας είναι στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών, η διατήρηση συνετών δημοσιονομικών πολιτικών και η περαιτέρω μείωση του δείκτη χρέους προς ΑΕΠ είναι απαραίτητα – παρακολουθώντας παράλληλα στενά το εξελισσόμενο τοπίο των κινδύνων», σημειώνει χαρακτηριστικά.
