Με το τέλος Ιανουαρίου να πλησιάζει, χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες καλούνται να λάβουν μια κρίσιμη απόφαση που θα τους δεσμεύσει για ολόκληρο το 2026: την επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας. Το περιθώριο για δήλωση ή αλλαγή ασφαλιστικής κλάσης λήγει στις 31 Ιανουαρίου και, σύμφωνα με τη σχετική απόφαση του ΕΦΚΑ, από την καταληκτική ημερομηνία και μετά, η επιλογή «κλειδώνει» για όλο το έτος. Οσοι δεν επιλέξουν, θα παραμείνουν, επίσης για το σύνολο του έτους, στην ίδια κατηγορία με το 2025.
Η φετινή διαδικασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς όλα τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι ασφαλιστικές εισφορές θα αυξηθούν μεν, η αύξηση θα είναι μικρότερη δε. Συγκεκριμένα, όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι θα είναι της τάξης του 2,5%, ποσοστό που συνδέεται με τον μέσο ετήσιο πληθωρισμό. Η σχετική διαπιστωτική πράξη από το υπουργείο Εργασίας αναμένεται έως το τέλος Ιανουαρίου, ωστόσο τα ποσά θεωρούνται σε μεγάλο βαθμό προδιαγεγραμμένα. Πρόκειται, μάλιστα, για την τέταρτη διαδοχική αύξηση εισφορών για τους μη μισθωτούς, με τη σωρευτική επιβάρυνση της περιόδου 2023-2026 να φτάνει στο 18,35%. Για το 2026, όμως, η αύξηση θα ήταν μεγαλύτερη εάν είχαν προχωρήσει ο σχεδιασμός και η υλοποίηση της διαδικασίας αναπροσαρμογής των εισφορών με βάση τον δείκτη εξέλιξης μισθών. Ο δείκτης αυτός δεν είναι έτοιμος, κάτι που «βολεύει» πρακτικά και τους μη μισθωτούς και την κυβέρνηση, που δεν επιθυμεί να επιβαρύνει επιπλέον τους ελεύθερους επαγγελματίες.
Σε κάθε περίπτωση, η αύξηση μεταφράζεται σε επιπλέον μηνιαίο κόστος, το οποίο διαφοροποιείται ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία. Για παράδειγμα, στην 1η ασφαλιστική κατηγορία των ελευθέρων επαγγελματιών, όπου σήμερα καταβάλλεται συνολικό ποσό 254,65 ευρώ τον μήνα (κύρια σύνταξη, υγεία και εισφορά ανεργίας), με αύξηση 2,5% το ποσό διαμορφώνεται στα 261,02 ευρώ. Δηλαδή, ο ασφαλισμένος θα πληρώνει 6,37 ευρώ περισσότερα κάθε μήνα ή περίπου 76 ευρώ σε ετήσια βάση.
Στη 2η κατηγορία, οι μηνιαίες εισφορές από τα 303,59 ευρώ ανεβαίνουν στα 311,18 ευρώ, με μηνιαία επιβάρυνση 7,59 ευρώ, ενώ στην 3η κατηγορία το ποσό αυξάνεται από τα 361,84 στα 370,89 ευρώ. Οσο υψηλότερη είναι η κατηγορία, τόσο μεγαλύτερη και η απόλυτη αύξηση: στην 6η και ανώτερη κατηγορία, οι εισφορές εκτιμάται πως θα φτάσουν στα 686,12 ευρώ τον μήνα, από 669,39 ευρώ το 2025, δηλαδή 16,73 ευρώ επιπλέον.
Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στους αγρότες, όπου η 1η ασφαλιστική κατηγορία αναμένεται να αυξηθεί από τα 145,63 ευρώ στα 149,27 ευρώ, ενώ η 6η κατηγορία θα φτάσει στα 404,81 ευρώ μηνιαίως. Παράλληλα, αυξήσεις θα υπάρξουν και στις εισφορές επικουρικής ασφάλισης και εφάπαξ για δικηγόρους, γιατρούς και μηχανικούς, με μικρότερες μεν, αλλά σταθερές επιβαρύνσεις.
