Μία από τις κακοδαιμονίες των αγροτικών κινητοποιήσεων είναι ότι συνήθως κινούνται γύρω από την τιμή στο βαμβάκι. Ο βασιλιάς των καλλιεργειών, ειδικά στη Θεσσαλία, άλλοτε πάει καλά, άλλες χρονιές όπως η φετινή οι τιμές είναι χαμηλότερες. Είτε οι τιμές είναι υψηλές είτε χαμηλές, το τελικό εκκοκκισμένο προϊόν καταλήγει στην Τουρκία. Οσο πιο μεγάλη είναι η επιδότηση ή τα μέτρα ενίσχυσής του, τόσο σε πιο καλές τιμές καταλήγει στη βιομηχανία της γείτονος. Φροντίζουμε, δηλαδή, με κοινοτική επιδότηση ίσα να βγάλει ένα μικρό κέρδος ο παραγωγός, αλλά κυρίως να προμηθευτεί σε ανταγωνιστική τιμή πρώτη ύλη η κλωστοϋφαντουργία της Τουρκίας. Και δεν είναι αυτό το μόνο παράδοξο με την υπόθεση της βαμβακοκαλλιέργειας. Ο «βασιλιάς» ενίοτε… διψάει. Συνεχίζουμε μια καλλιέργεια όπου χρειάζεται άπειρο νερό, που δεν υπάρχει. Το νερό τελειώνει, το ζούμε κάθε καλοκαίρι.
Οι Ολλανδοί που ήρθαν μετά τον «Daniel» στην Ελλάδα έβαλαν σχεδόν αμέσως θέμα αναδιάρθρωσης των καλλιεργειών, με σταδιακή αντικατάσταση του βαμβακιού με άλλη καλλιέργεια με μεγαλύτερο αποτύπωμα για την οικονομία και λιγότερες ανάγκες σε νερό. Οσο τους άκουσαν για τη διευθέτηση των νερών, άλλο τόσο τους άκουσαν και για τις καλλιέργειες.
Η άποψή τους ήταν να αντικατασταθεί το βαμβάκι με παραγωγή τροφίμων που να δημιουργούν αλυσίδα αξίας. Για παράδειγμα, όσπρια που θα καλύψουν τις αυξημένες εισαγωγές, με συσκευασία και ισχυρό brand. Ηλίανθο για παραγωγή επώνυμου ηλιελαίου. Αλλά και την επιστροφή της παραγωγής σουσαμιού στην Ελλάδα, ενισχύοντας την εγχώρια βιομηχανία παραγωγής ταχινιού, χαλβά ή απλών αρτοσκευασμάτων. Και τα τρία χρειάζονται έως και 60%-70% λιγότερο νερό από το βαμβάκι. Ιδίως η περίπτωση του σουσαμιού εμφανίζει ενδιαφέρον. Η Ελλάδα εισάγει σχεδόν 40.000 τόνους τον χρόνο, όταν η παραγωγή μας έχει περιοριστεί σε περίπου 500-600 τόνους. Καλλιεργούμε μόλις 5.000-6.000 στρέμματα, όταν πριν από μερικές δεκαετίες καλλιεργούσαμε 200.000 στρέμματα. Οι αποδόσεις και οι τιμές, όμως, δημιουργούν ένα περιβάλλον πολύ καλύτερο του βαμβακιού. Με στοχευμένη συνδεδεμένη ενίσχυση, με συμβολαιακή γεωργία, μπορεί να απογειωθεί το όφελος για τον αγρότη.
Κάπως έτσι, ύστερα από ένα αδιέξοδο σε άλλες καλλιέργειες (καπνός) έγιναν κάποιες λίγες επιτυχημένες προσπάθειες αναδιάρθρωσης, όπως αυτή του ακτινιδίου ή της φιστικιάς τα προηγούμενα χρόνια. Οι περισσότεροι που επένδυσαν σε αυτές τις καλλιέργειες παράγουν προϊόντα με μεγάλη ζήτηση, υψηλή πρόσοδο και ισχυρό μέλλον.
Με απλά λόγια, έχουμε προϊόν, έχουμε αγορά, έχουμε το κατάλληλο κλίμα. Το πρόβλημα είναι πώς θα πείσουμε τους αγρότες του Κάμπου να αποχωριστούν το αγαπημένο τους προϊόν, το βαμβάκι.
