Στην τελική ευθεία, η οποία ωστόσο αναμένεται να είναι απαιτητική και χρονοβόρος, εισέρχεται η διαδικασία αναβάθμισης και των υπολοίπων αεροδρομικών υποδομών της χώρας. Η παραχώρηση δηλαδή, με δέσμευση υλοποίησης σημαντικών επενδύσεων από τον ιδιωτικό τομέα, των 22 περιφερειακών αεροδρομίων, τα οποία διαχειρίζεται η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας και ανήκουν στο χαρτοφυλάκιο του Υπερταμείου.
Το αμέσως επόμενο διάστημα, και πιθανότατα εντός της ερχόμενης εβδομάδας, η Μονάδα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας του Υπερταμείου, σε συνεργασία με τους χρηματοοικονομικούς συμβούλους της, θα παρουσιάσει στον αρμόδιο υπουργό Κυριάκο Πιερρακάκη και στην προεδρία της κυβέρνησης τα χρηματοοικονομικά μοντέλα για τον διαγωνισμό παραχώρησης και των 22 αεροδρομίων μαζί, σε ένα πακέτο.
Το σχέδιο
Ενας διαγωνισμός με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, καθώς στόχος είναι να υλοποιηθούν επενδύσεις που συνολικά υπολογίζονται μεταξύ 300 και 400 εκατ. ευρώ σε αεροδρόμια των οποίων το οικονομικό αντικείμενο δεν εμφανίζεται ελκυστικό από επιχειρηματικής απόψεως. Θα πρέπει λοιπόν να δοθούν γενναία κίνητρα για να αναλάβει την υλοποίηση επενδύσεων, τη διαχείριση και την εκμετάλλευσή τους ιδιώτης επενδυτής. Μετά τη λήψη των οριστικών αποφάσεων το αμέσως επόμενο διάστημα θα ζητηθεί έγκριση για την αρχιτεκτονική του διαγωνισμού από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και κατόπιν θα προχωρήσει η προκήρυξή του. Εφόσον δεν υπάρξουν απρόοπτα, εκτιμάται ότι σε περίπου δύο χρόνια από σήμερα η διαχείρισή τους θα έχει αναληφθεί από ιδιώτη και θα έχουν ξεκινήσει ή θα ξεκινούν τότε οι απαραίτητες επενδύσεις για να μπορέσουν να εξυπηρετούν με επάρκεια και σύγχρονες υπηρεσίες τις αυξημένες –για τα μικρά μεγέθη τους– ροές επιβατικής κίνησης που καταγράφονται ήδη σε αυτά τα τελευταία χρόνια.
Η αναβάθμισή τους εκτιμάται ότι θα βοηθήσει στη βελτίωση της γεωγραφικής διασποράς της τουριστικής δραστηριότητας, στην ενίσχυση των τοπικών οικονομιών και στη βελτίωση των υπηρεσιών για τους κατοίκους αυτών των περιοχών. Αυτός είναι άλλωστε και ο στόχος της κυβέρνησης που προχωρεί σε αυτή τη διαδικασία.
Πρόκειται για τα αεροδρόμια Αλεξανδρούπολης, Ιωαννίνων, Καστελλορίζου, Λήμνου, Σητείας, Αράξου, Καστοριάς, Μήλου, Σκύρου, Αστυπάλαιας, Καλύμνου, Κοζάνης, Νάξου, Σύρου, Χίου, Καρπάθου, Κυθήρων, Νέας Αγχιάλου, Ικαρίας, Κάσου, Λέρου και Πάρου.
Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές της ταξιδιωτικής βιομηχανίας, μοντέλα που προβλέπουν τις ταμειακές ροές των 22 αυτών κρατικών αεροδρομίων δείχνουν ότι ακόμη κι αν η επιβατική κίνηση διπλασιαζόταν, τα ετήσια έσοδά τους δύσκολα θα ξεπερνούσαν τα 65-70 εκατ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, οι εκτιμήσεις για τον προϋπολογισμό των απαιτούμενων επενδύσεων για την αναβάθμισή τους ξεκινούν από τα 300 εκατ. ευρώ και αυξάνονται ανάλογα με την έκταση των παρεμβάσεων που θα αποφασιστούν και θα σχεδιαστούν ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε αεροδρομίου.
Γι’ αυτόν τον λόγο, το μοντέλο που προτείνεται στην παρούσα φάση προβλέπει μια διαγωνιστική διαδικασία με περιορισμένη συμμετοχή και κίνητρα. Στη διαδικασία θα κληθούν μόνον οι υφιστάμενοι παραχωρησιούχοι των μεγαλύτερων ελληνικών αεροπορικών υποδομών. Δηλαδή ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών, παραχωρησιούχος του «Ελευθέριος Βενιζέλος», η Fraport Greece, που διαχειρίζεται τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια τα οποία παραχωρήθηκαν το 2017, καθώς και επικεφαλής της κοινοπραξίας που θα ξεκινήσει στις αρχές του έτους τη διαχείριση του αεροδρομίου Καλαμάτας και η κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – GMR Airports Ltd που θα διαχειρίζεται το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλλι Ηρακλείου Κρήτης.
Αυτοί οι παραχωρησιούχοι θα υποβάλουν τις επενδυτικές προτάσεις τους και τα επιχειρησιακά σχέδιά τους για τα 22 περιφερειακά αεροδρόμια. Επειδή τα οικονομικά δεδομένα, όπως προαναφέρθηκε, απαιτούν παροχή κινήτρων, το Δημόσιο από την πλευρά του ως αντάλλαγμα για τις επενδύσεις που θα υλοποιήσουν, και ανάλογα με τις προτάσεις κάθε επενδυτή, θα δώσει παράταση στις υφιστάμενες συμβάσεις παραχώρησης που έχουν σήμερα ή το δικαίωμα είσπραξης επιπλέον τελών ή συνδυασμό των δύο. Η παράταση, για παράδειγμα, θα αυξήσει τη συνολική αξία των συμβάσεων και θεωρείται δίκαιο αντάλλαγμα για τις επιπλέον επενδύσεις που θα πραγματοποιήσουν. Επιπλέον, η αύξηση των τελών ανά επιβάτη αποτελεί επίσης σημαντικό οικονομικό κίνητρο.
Ωστόσο δεν έχουν όλες οι συμβάσεις παραχώρησης την ίδια ετήσια αξία, ούτε όλα τα τέλη είναι παρόμοια. Για παράδειγμα, η αξία της σύμβασης για το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» εκτιμάται ότι είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτήν στο νέο αεροδρόμιο στο Καστέλλι της Κρήτης. Ετσι θα αποτιμηθούν αυτές οι αξίες και θα συνυπολογιστούν στο μοντέλο αξιολόγησης των προσφορών που θα κάνουν οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές. Κανείς βεβαίως δεν μπορεί να προεξοφλήσει ότι θα ενδιαφερθούν όλοι οι υφιστάμενοι σήμερα στην Ελλάδα παραχωρησιούχοι.
Αυτό που έχει όμως διαπιστωθεί από προηγούμενες βολιδοσκοπήσεις της διεθνούς αγοράς από τους χρηματοοικονομικούς συμβούλους του Δημοσίου είναι πως με εξαίρεση την Καλαμάτα, που άλλωστε παραχωρήθηκε ήδη μετά από σχετικό διαγωνισμό, το ενδιαφέρον για τα υπόλοιπα αεροδρόμια ήταν από πολύ περιορισμένο έως ανύπαρκτο.
