Η σταθερή τηλεφωνία στην Ελλάδα, ιδιαίτερα στη μορφή της αυτόνομης υπηρεσίας χωρίς σύνδεση στο Διαδίκτυο, βρίσκεται πλέον σε φάση σχεδόν πλήρους αποδρομής. Τα επίσημα στοιχεία για το 2024 αποτυπώνουν με σαφήνεια μια αγορά που έχει αλλάξει δομικά, τόσο σε επίπεδο τεχνολογίας όσο και σε επίπεδο καταναλωτικής συμπεριφοράς, με το «σκέτο» σταθερό τηλέφωνο να αποτελεί ουσιαστικά παρελθόν.
Στο τέλος του 2024 οι γραμμές πρόσβασης σταθερής τηλεφωνίας ανήλθαν σε 4,67 εκατ., μειωμένες κατά 3,8% σε σχέση με το 2023, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη υποχώρηση του κλάδου. Ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι η πλήρης εξαφάνιση των παραδοσιακών τεχνολογιών PSTN και ISDN, οι οποίες κυριαρχούσαν μέχρι πριν από περίπου μία δεκαετία, προτού ολοκληρωθεί η μετάβαση της σταθερής φωνής στη λογική της μετάδοσης μέσω Διαδικτύου (VoIP).
Το «σκέτο» σταθερό τηλέφωνο δεν προσφέρεται πια ως ξεχωριστό προϊόν στην αγορά, παρά μόνο σε ελάχιστες, ειδικές περιπτώσεις.
Πρόκειται για τις τεχνολογίες πάνω στις οποίες στηρίχθηκε το κλασικό αναλογικό τηλέφωνο επί δεκαετίες και οι οποίες σήμερα δεν είναι εμπορικά διαθέσιμες. Ενδεικτικά, το 2015 οι γραμμές PSTN και ISDN ξεπερνούσαν τα 2,5 εκατ. για τον ΟΤΕ και το 1,65 εκατ. για τους υπόλοιπους παρόχους. Τον Δεκέμβριο του 2024 οι αντίστοιχες γραμμές έχουν μηδενιστεί πλήρως για τον ΟΤΕ, ενώ για τους υπόλοιπους παρόχους έχουν περιοριστεί σε οριακά επίπεδα, χωρίς ουσιαστική εμπορική σημασία.
Η φωνή παρέχεται πλέον σχεδόν αποκλειστικά μέσω VoIP, δηλαδή πάνω από υποδομές ευρυζωνικής πρόσβασης, είτε πρόκειται για VDSL είτε για οπτική ίνα. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι το σταθερό τηλέφωνο χωρίς Ιντερνετ δεν προσφέρεται πια ως ξεχωριστό προϊόν στην αγορά, παρά μόνο σε ελάχιστες, ειδικές περιπτώσεις με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Παράλληλα, η διείσδυση της σταθερής τηλεφωνίας υποχώρησε στο 44,9% του πληθυσμού, ένδειξη ότι λιγότερα από τα μισά νοικοκυριά και επιχειρήσεις διατηρούν πλέον ενεργή σταθερή γραμμή.
Οι αλλαγές αυτές συνοδεύονται από εξίσου έντονη πτώση στη χρήση. Η συνολική εξερχόμενη κίνηση από σταθερό τηλέφωνο μειώθηκε το 2024 κατά 24,2% σε ετήσια βάση, υποχωρώντας στα 7,7 δισ. λεπτά, όταν το 2015 έφτανε στα 17,2 δισ. λεπτά, καταγράφοντας πτώση άνω του 55%.
Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στις εθνικές κλήσεις προς σταθερό, οι οποίες περιορίστηκαν κατά περίπου 2 δισ. λεπτά μέσα σε έναν μόνο χρόνο, από 7,8 δισ. λεπτά το 2023 σε 5,8 δισ. λεπτά το 2024, ενώ το 2015 ήταν στα 14,457 δισ. λεπτά. Ακόμη και οι κλήσεις προς κινητά, που διαχρονικά κρατούσαν ένα πιο σταθερό επίπεδο, κινούμενες κοντά στην περιοχή των 2,2 δισ. λεπτών, παρουσίασαν αισθητή υποχώρηση σε 1,7 δισ. λεπτά το 2024.
Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνεται και στον μέσο χρόνο ομιλίας, ο οποίος διαμορφώθηκε στα 135,7 λεπτά ανά μήνα και ανά σύνδεση, μειωμένος κατά περισσότερο από 20% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, που είχε διαμορφωθεί σε 172,611 λεπτά. Αναλυτικότερα για τον ΟΤΕ, οι εθνικές κλήσεις προς σταθερό, οι κλήσεις προς κινητό και οι διεθνείς κλήσεις μειώθηκαν κατά 16,6%, 1,4% και 18,8%. Κατά το ίδιο διάστημα και για τις ίδιες κατηγορίες κλήσεων, τα ποσοστά μείωσης για τους υπόλοιπους παρόχους ήταν 33,1%, 31,9% και 36,9% αντιστοίχως.
Ο ΟΤΕ καταλαμβάνει μερίδιο άνω του 55% στις γραμμές σταθερής πρόσβασης και άνω του 50% στην εξερχόμενη κίνηση. Τα λιανικά έσοδα από υπηρεσίες σταθερής τηλεφωνίας μειώθηκαν το 2024 κατά 4%, ενώ την ίδια στιγμή τα έσοδα από υπηρεσίες Διαδικτύου αυξήθηκαν. Η αντίθεση αυτή επιβεβαιώνει ότι η οικονομική αξία της σταθερής φωνής φθίνει, καθώς οι καταναλωτές αντιλαμβάνονται τη σύνδεση στο Ιντερνετ ως το βασικό πλέον προϊόν και τη φωνή ως ένα πρόσθετο χαρακτηριστικό, συχνά χωρίς ιδιαίτερη βαρύτητα στη συνολική απόφαση για την επιλογή του πακέτου.
