Στο τελωνείο του Προμαχώνα, στα σύνορα Βουλγαρίας – Ελλάδας, δεκάδες οδηγοί φορτηγών περιμένουν καρτερικά στην ουρά, κοιτάζοντας το ρολόι να δείξει 6 το απόγευμα. Είναι η ώρα που οι αγρότες ανοίγουν το πέρασμα για να επιτρέψουν τη διέλευση. Και όπως κάθε μέρα τις τελευταίες εβδομάδες, οι οδηγοί γνωρίζουν καλά ότι λίγο πριν από τις 11 το πρωί της επομένης, το τελωνείο θα κλείσει ξανά, μέχρι την επόμενη «άδεια» των μπλόκων.
«Τις πρώτες ημέρες οι ουρές πλησίαζαν μέχρι και τα 40 χιλιόμετρα», εξηγούν στην «Κ» από το τελωνείο του Προμαχώνα. «Τώρα η κατάσταση έχει βελτιωθεί, καθώς οι οδηγοί έχουν μάθει το ωράριο». Εξάλλου, η πολύωρη αναμονή παραμένει δύσκολη και μη βιώσιμη για ορισμένα είδη εμπορευμάτων. Ιδιαίτερα για ευπαθή τρόφιμα και πρώτες ύλες, που ταξιδεύουν σε φορτηγά ψυγεία, καθώς τα μηχανήματα ψύξης έχουν περιορισμένες αντοχές και κάθε ώρα που περνάει είναι κρίσιμη για να φτάσει το φορτίο στον προορισμό του. «Το μοτέρ μπορεί να δουλεύει συνεχόμενα μέχρι και 15 ώρες. Παραπάνω βρίσκεται στα όριά του», επισημαίνουν στην «Κ» πηγές με γνώση του θέματος.
Και το πρόβλημα δεν σταματάει εκεί. Οι Βούλγαροι οδηγοί, που συνήθως μετέφεραν τα προϊόντα, πλέον αρνούνται να περάσουν τα σύνορα, φοβούμενοι ότι θα εγκλωβιστούν για τρεις ή ακόμη και τέσσερις μέρες μέσα στην Ελλάδα λόγω των μπλόκων. «Την προηγούμενη εβδομάδα μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες αναζητούσαν διακαώς Ελληνες οδηγούς για να παραλάβουν τα εμπορεύματα και να τα παραδώσουν στην ελληνική επικράτεια», προσθέτουν οι ίδιες πηγές.
Ολα αυτά έχουν προκαλέσει σοβαρές αρρυθμίες στην εφοδιαστική αλυσίδα. Αν και μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί ελλείψεις στα ράφια των σούπερ μάρκετ, παρατηρούνται σημαντικές καθυστερήσεις στην παραλαβή πρώτων υλών για τα εργοστάσια, αλλά και εμπορευμάτων για τα καταστήματα λιανικής. Δρομολόγια που υπό κανονικές συνθήκες, όπως η διαδρομή Θεσσαλονίκη – Αθήνα, διαρκούσαν περίπου 6,5 ώρες, πλέον φτάνουν έως και τις 11.
Οι Βούλγαροι οδηγοί πλέον αρνούνται να περάσουν τα σύνορα φοβούμενοι ότι θα εγκλωβιστούν.
«Η επιβάρυνση αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη για τους οδηγούς, οι οποίοι συχνά υπερβαίνουν τα ανθρώπινα όριά τους, μένοντας στο τιμόνι για ατελείωτες ώρες και θέτοντας σε κίνδυνο την υγεία τους. Χάρη στη δική τους προσπάθεια προς το παρόν δεν έχουν σημειωθεί ελλείψεις στην αγορά», αναφέρει στην «Κ» ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου και συνεχίζει: «Σήμερα στη χώρα μας είναι καταγεγραμμένα 37.000 φορτηγά δημόσιας χρήσης, με μέσο όρο ηλικίας τα 23 έτη, εκ των οποίων η πλειονότητα εξυπηρετεί το δρομολόγιο Θεσσαλονίκη – Αθήνα και αντίστροφα».
«Παράλληλα, το κόστος μεταφοράς και διανομής αυξήθηκε κατά 10% έως 25%, εξαιτίας της αυξημένης κατανάλωσης καυσίμων, των επιπλέον ωρών οδήγησης, του χρόνου αδράνειας των οχημάτων και της γενικευμένης επιχειρησιακής αβεβαιότητας», συμπληρώνει ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics Βορείου Ελλάδας, Δημήτρης Τσιτσάμης, λέγοντας ότι ο κλάδος αναγνωρίζει τον αγώνα των αγροτών, καθώς τα αιτήματά τους είναι θεμιτά.
Ενδεικτικό της πίεσης που ασκείται στην αγορά είναι ότι τα ναύλα για το βασικό δρομολόγιο Αθήνα – Θεσσαλονίκη, που κανονικά διαμορφώνονται γύρω στα 600 ευρώ, πλέον αγγίζουν τα 700. Για τον κλάδο των σούπερ μάρκετ αυτό μεταφράζεται σε επιπλέον κόστος της τάξης των 100.000 έως 200.000 ευρώ τον μήνα, ένα βάρος που προς το παρόν μπορεί να απορροφηθεί.
Οι περισσότερες επιχειρήσεις καλύπτουν μέχρι στιγμής την επιβάρυνση, ωστόσο στελέχη της αγοράς προειδοποιούν ότι αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ αόριστον. Αν η κατάσταση παραταθεί, δεν αποκλείεται το αυξημένο κόστος να περάσει τελικά στον καταναλωτή.
Μικρότερες τελικά οι επιπτώσεις στον ορεινό τουρισμό
Του Ηλία Γ. Μπέλλου
Κεντρική Ελλάδα και ειδικότερα Μαγνησία και Τρίκαλα είναι οι προορισμοί που εμφανίζουν προς το παρόν τις μεγαλύτερες απώλειες σε κρατήσεις από τις κινητοποιήσεις των αγροτών και τα μπλόκα στις εθνικές οδούς. Αντιθέτως, Ηπειρος και Πελοπόννησος και σε μικρότερο βαθμό η Βόρεια Ελλάδα δείχνουν να είναι σχετικά ανεπηρέαστες, καθώς τελικά η ισχυρή ζήτηση κατά την περίοδο των φετινών εορτών αντιστάθμισε το μεγαλύτερο μέρος των χαμένων κρατήσεων και των ακυρώσεων κατά το πρώτο διάστημα της κρίσης.
Οπως εξηγεί μιλώντας στην «Καθημερινή» ο πρόεδρος της Ενωσης Ξενοδόχων του Νομού Ιωαννίνων, Σπύρος Σουρέλης, «αν και αρχικά σημειώθηκαν κάποιες ακυρώσεις, καλύφθηκαν από τη ζήτηση, με αποτέλεσμα τα Χριστούγεννα αλλά και την Πρωτοχρονιά τόσο τα Ιωάννινα όσο και οι γύρω προορισμοί να εμφανίζουν πληρότητες της τάξης του 85%-90%». Προσθέτει, ωστόσο, ότι αυτό δεν σημαίνει ότι δεν επηρεάστηκε αρνητικά η συνολική εμπειρία των ταξιδιωτών, κάτι που σε καμιά περίπτωση δεν ικανοποιεί τους ξενοδόχους.
Αυτό επισημαίνει και ο γενικός διευθυντής του ξενοδοχείου Grand Serai Congress & Spa στα Ιωάννινα, Αθανάσιος Μώρος, προσθέτοντας ότι αν και η ανησυχία είναι έκδηλη και τα τηλεφωνήματα για επιβεβαίωση της προσβασιμότητας συνεχή, ο κόσμος ταξίδεψε. Μεταφέρει όμως και μια σχετική υποτονικότητα σε σχέση με πέρυσι από τον κλάδο της ψυχαγωγίας και της εστίασης. Για τον διευθυντή ενός από τα μεγαλύτερα και ιστορικότερα ξενοδοχεία της ηπειρωτικής Ελλάδας, «κλειδί» στην ανθεκτικότητα της τουριστικής δραστηριότητας φέτος στις γιορτές, κόντρα στις δυσκολίες που προκαλούν τα μπλόκα, είναι η ισχυρή ζήτηση. Η περιφέρεια εκτιμά πληρότητες παρόμοιες με αυτές των εορτών της περιόδου 2024-2025.
Την ισχυρή ζήτηση ως αντίδοτο στα μπλόκα αναγνωρίζει και ο πρόεδρος της Ενωσης Ξενοδόχων Δράμας, Αγγελος Καλλίας, που παράλληλα είναι και γενικός γραμματέας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων. Δεν υπάρχουν πλέον ακυρώσεις και η συνολικότερη εικόνα δείχνει ελεγχόμενη, εξηγεί μιλώντας στην «Κ». Και κάνει λόγο για πληρότητες της τάξης του 70%- 80%, σε μια χρονιά όμως που οι αρχικές εκτιμήσεις έβλεπαν πληρότητες πάνω από 90%.
Μαγνησία και Τρίκαλα με τις μεγαλύτερες απώλειες. Αντιθέτως, υψηλές πληρότητες σε Ηπειρο, Πελοπόννησο και σε μικρότερο βαθμό στη Β. Ελλάδα.
Αλώβητη, συγκριτικά με το εύρος των κινητοποιήσεων, μοιάζει και η Πελοπόννησος. Ο πρόεδρος της Ενωσης Ξενοδοχείων Αρκαδίας Κωνσταντίνος Μαρινάκος, ο οποίος παράλληλα είναι και αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων και πρόεδρος Τουριστικού Οργανισμού Πελοποννήσου, αναφέρει ότι οι επιπτώσεις των κινητοποιήσεων των αγροτών δεν είναι ομοιογενείς σε όλη τη χώρα. «Υπάρχουν περιοχές όπως το Πήλιο και τα Τρίκαλα που οι ακυρώσεις οδήγησαν σε μείωση πληροτήτων που αγγίζει και το 40% και άλλες περιοχές, όπως η Πελοπόννησος, που ναι μεν υπήρξε αναστάτωση και ανασφάλεια, ωστόσο οι όποιες ακυρώσεις σύντομα καλύφθηκαν λόγω της εγγύτητας της περιοχής με το μητροπολιτικό κέντρο των Αθηνών, που αποτελεί και την κύρια πηγή επισκεπτών για την περίοδο των Χριστουγέννων».
Τονίζει, όμως, ότι «για μια φορά ακόμη οι επιχειρήσεις της ηπειρωτικής Ελλάδας, κυρίως μικρότερες και πολύ μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, καλούνται να σηκώσουν στις πλάτες τους τις δυσμενείς συνέπειες των κοινωνικών αναταραχών και κινητοποιήσεων, οδηγώντας πολλούς επιχειρηματίες σε ορεινούς προορισμούς σε οικονομικό αδιέξοδο και σε κίνδυνο αφανισμού».
Στη Μαγνησία, που χτυπήθηκε σφοδρά από την προ διετίας κακοκαιρία «Daniel», τα πράγματα είναι ανησυχητικά, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ενωσης Ξενοδόχων Μαγνησίας, Γιώργο Ζαφείρη. «Είμαστε περικυκλωμένοι από παντού», αναφέρει χαρακτηριστικά, ενώ εκτιμά ότι οι πληρότητες τελικά δεν θα ξεπεράσουν το 50%, όταν οι αρχικές εκτιμήσεις ήταν για 70%-90%. «Παρακολουθούμε στενά την εξέλιξη των ημερών γιατί θα διεκδικήσουμε αποζημιώσεις», προσθέτει.
Η ξεκούραση των γιορτών «χάθηκε» στην εθνική οδό
Της Αλεξίας Καλαϊτζή
Οταν κατάφερα να παρκάρω στο κέντρο της Αθήνας λίγο πριν από τις 3.00 τα ξημερώματα είχα απολέσει κάθε ξεκούραση και χαρά που είχα συσσωρεύσει το χριστουγεννιάτικο τετραήμερο που πέρασα στη Θεσσαλονίκη.
Μαζί με εμένα και χιλιάδες άλλοι οδηγοί που επί ώρες προχωρούσαμε σημειωτόν Κυριακή βράδυ στην εθνική οδό που ενώνει τις δύο πόλεις.
Από τις 5-5,5 ώρες που διαρκεί συνήθως η διαδρομή Θεσσαλονίκη – Αθήνα, την Κυριακή διήρκεσε περίπου 10 ώρες. Ενα ταξίδι το οποίο εξελίχθηκε σε παιχνίδι για γερά νεύρα και μεγάλα αποθέματα υπομονής.
Οι αρχικές προβλέψεις του Google maps που «έβλεπε» μποτιλιάρισμα μόνο σε δύο – τρία σημεία κατά μήκος της ΠΑΘΕ διαψεύστηκαν παταγωδώς. Μαζί με αυτές διαλύθηκαν και οι ελπίδες μου για ένα ήρεμο ταξίδι, το οποίο εξελίχθηκε σε παιχνίδι για γερά νεύρα και μεγάλα αποθέματα υπομονής.
Από τις 5-5,5 ώρες που διαρκεί συνήθως η συγκεκριμένη διαδρομή, διήρκεσε περίπου 10 ώρες. Οι πρώτες εκτροπές στην αρχή του ταξιδιού δεν προκάλεσαν παρά μόνο μερικές καθυστερήσεις. Το πρόβλημα ξεκινούσε από το ύψος της Τραγάνας, λίγο μετά την Αταλάντη, και παρέμενε πρόβλημα περίπου μέχρι το Ακραίφνιο.
Με 20 χλμ./ώρα
Καθώς η νύχτα έπεφτε, η εθνική οδός μεταμορφωνόταν σε μια θάλασσα από κόκκινα φωτάκια. Ολοι εμείς στα αυτοκίνητά μας περιμέναμε υπομονετικά στις δύο λωρίδες, στις οποίες σταματούσαμε και ξεκινούσαμε με ταχύτητα που δεν ξεπερνούσε ούτε στιγμή τα 20 χλμ./ώρα για περίπου τρεις ώρες.
Οι οδηγοί έβγαζαν φωτογραφίες, ανέβαζαν βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και εύχονταν να μην τελειώσει η βενζίνη. Οσο οι ώρες περνούσαν, όμως, η υπομονή άρχισε να εξαντλείται και η κούραση να διογκώνεται, καθώς κανείς δεν καταλάβαινε ακριβώς γιατί έπρεπε να περνάει μια τόσο μεγάλη ταλαιπωρία. Η πιθανότερη εξήγηση ήταν ένας συνδυασμός αγροτικών μπλόκων που σε ανάγκαζαν σε εκτροπές, οδικών έργων και μεγάλου κύματος επιστροφής.
Εν τω μεταξύ υπήρχαν αυτοκίνητα που παρουσίαζαν βλάβη και ακινητοποιούνταν, ενώ κάποια στιγμή ένα ασθενοφόρο και ένα περιπολικό συνόδευσαν ένα ΚΤΕΛ που κινείτο με ταχύτητα στη ΛΕΑ, η οποία ευτυχώς παρέμενε ανοιχτή το μεγαλύτερο διάστημα. Ελάχιστοι εξάλλου ήταν οι οδηγοί που προσπάθησαν να κερδίσουν χρόνο με χαζούς ελιγμούς.
Φιλικό ζευγάρι που ταξίδευε μαζί με ηλικιωμένο άτομο υπέφερε πραγματικά μέχρι να φθάσει στον προορισμό του, ενώ μια ματιά στα διπλανά αυτοκίνητα ήταν αρκετή για να καταλάβει κανείς ότι το ίδιο ίσχυε και για όσους έκαναν τη διαδρομή με μικρά παιδιά ή κατοικίδια.
Κάποιοι που προσπάθησαν να βγουν σε παράδρομο, είδαν ότι κι εκεί υπήρχε μεγάλο μποτιλιάρισμα. Από την απόγνωσή τους κάποιοι άρχισαν να βλέπουν ταινίες μέσα στα αυτοκίνητα, κάποιοι να δουλεύουν, ενώ άλλοι σταματούσαν στην άκρη για να ξεκουραστούν. Μετά την εκτροπή εξαιτίας του αγροτικού μπλόκου, ο δρόμος άνοιξε για λίγα λεπτά, μέχρι να επαναληφθεί η ίδια συμφόρηση στον κόμβο της Θήβας, ευτυχώς για λιγότερη ώρα.
Οταν άναψε το «λαμπάκι»
Το λαμπάκι της βενζίνης, την οποία προσπαθούσα να εξοικονομήσω ως κόρην οφθαλμού κρατώντας κλειστό το air condition, άναψε μόλις έφθασα στην Αθήνα. Δεν είχα κουράγιο καν να σταματήσω σε βενζινάδικο. Οσοι ταξιδεύαμε με διαφορά μερικών ωρών ενημερώσαμε ο ένας τον άλλον ότι φθάσαμε καλά και αναρωτηθήκαμε σε ποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα θα ζούσαμε κάτι παρόμοιο.
