Στο 17% των συνολικών ξένων επενδύσεων υποχώρησαν οι επενδύσεις στην αγορά ακινήτων το φετινό εννεάμηνο. Πρόκειται για μια εξέλιξη που οφείλεται κυρίως στη μεγάλη αύξηση που παρατηρείται φέτος όσον αφορά συνολικά τις ξένες επενδύσεις στην ελληνική οικονομία, αλλά και στην πτώση που καταγράφουν οι αντίστοιχες επενδύσεις στην αγορά ακινήτων.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), το φετινό εννεάμηνο, οι εισροές ξένων κεφαλαίων με κατεύθυνση την αγορά ακινήτων υποχώρησαν κατά 24%, σε 1,46 δισ. ευρώ, από 1,925 δισ. ευρώ. Μάλιστα, σε επίπεδο τριμήνου, η πτώση αγγίζει το 32,7%, καθώς εισέρρευσαν 527 εκατ. ευρώ, σε σχέση με τα 783,7 εκατ. ευρώ πριν από ένα χρόνο.
Η αύξηση των εισροών ξένων κεφαλαίων στην ελληνική οικονομία και ο περιορισμός των τοποθετήσεων σε ακίνητα οδήγησαν σε συρρίκνωση του ποσοστού.
Την ίδια στιγμή, το φετινό εννεάμηνο, το σύνολο των ξένων επενδύσεων που εισέρρευσαν στην ελληνική οικονομία ανήλθε σε 8,6 δισ. ευρώ, κάτι που σημαίνει ότι το μερίδιο των ακινήτων διαμορφώθηκε σε 17%, από 34% που ήταν κατά το πρώτο εξάμηνο. Είναι χαρακτηριστικό ότι μέχρι και το τέλος Ιουνίου, το μέγεθος των ξένων επενδύσεων στην οικονομία δεν ξεπερνούσε τα 2,8 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 938,3 εκατ. ευρώ αφορούσαν ακίνητα. Στο πλαίσιο αυτό, μεταξύ άλλων, ξεχώρισαν συναλλαγές όπως η πώληση του 60% του Hellenic Healthcare Group από την Pure Health Holding που εδρεύει στο Αμπου Ντάμπι, έναντι 800 εκατ. ευρώ.
Το 2024 το μερίδιο των ακινήτων στις συνολικές ξένες επενδύσεις είχε διαμορφωθεί σε 46%, ενώ ανάλογο ήταν το ποσοστό και το 2023 (47%). Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2024 η ελληνική αγορά ακινήτων προσήλκυσε 2,75 δισ. ευρώ, ένα ιστορικά υψηλό νούμερο, ενώ και το 2023 είχε σημειωθεί ρεκόρ με 2,13 δισ. ευρώ. Σε αμφότερα τα έτη, ο κύριος λόγος της εν λόγω εξέλιξης ήταν οι αλλαγές στο πρόγραμμα «χρυσή βίζα». Συγκεκριμένα, με βάση τα στοιχεία του υπ. Μετανάστευσης και Ασύλου, το 2024 υποβλήθηκαν συνολικά 9.411 αιτήσεις αρχικού επενδυτή για την έκδοση άδειας διαμονής (χωρίς δηλαδή να υπολογίζονται και τα μέλη της οικογένειας), αριθμός που αποτελεί αύξηση κατά 11% έναντι του 2023 (8.477 αιτήσεις), όταν και πάλι είχε σημειωθεί ιστορικό υψηλό, με ετήσια αύξηση κατά 94,8% σε σχέση με τις αιτήσεις του 2022, που δεν είχαν ξεπεράσει τις 4.354. Για να μπορέσει ένας επενδυτής να αιτηθεί άδεια διαμονής θα πρέπει να έχει ολοκληρώσει την αγορά του ακινήτου, κάτι που σημαίνει ότι την τελευταία διετία, μόνο μέσω του προγράμματος «χρυσή βίζα», εκτιμάται ότι εισέρρευσαν συνολικά κεφάλαια άνω των 4,47 δισ. ευρώ.
Οπως ήταν επόμενο, η τάση αυτή άρχισε να αντιστρέφεται φέτος, ειδικά από τον Απρίλιο και μετά, όταν πέρασε και η τελευταία προθεσμία που είχε δοθεί στους ξένους επενδυτές προκειμένου να κατοχυρώσουν άδειες (και συνεπώς και ακίνητα) με βάση το πρότερο καθεστώς. Ετσι, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπ. Μετανάστευσης και Ασύλου, συνολικά το φετινό 10μηνο (Ιανουάριος – Οκτώβριος) έχουν υποβληθεί 6.212 αιτήσεις προς έγκριση, έναντι 7.052 αιτήσεων την ίδια περίοδο το 2024, μια πτώση κατά 12%. Μάλιστα, τους τελευταίους δύο μήνες (Σεπτέμβριος και Οκτώβριος) παρατηρείται σημαντική επιτάχυνση του ρυθμού της υποχώρησης των νέων αιτήσεων, που προσεγγίζει το 50% σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα.
Σε πρόσφατη ανάλυση του ΚΕΠΕ (Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών) είχε επισημανθεί η κατακόρυφη αύξηση του μεριδίου των ακινήτων στις συνολικές καθαρές Αμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) τη δεκαετία 2013-2023. Συγκεκριμένα, από το 7,4% το 2013, τα ακίνητα έφτασαν το 33,5% το 2018 και διατηρήθηκαν σταθερά πάνω από το 30% την περίοδο 2019-2020. Το 2021 και το 2022 υπήρξε μια υποχώρηση του μεριδίου των ακινήτων στο 22% και 24,6% αντιστοίχως, κυρίως λόγω της μεγάλης αύξησης των συνολικών ΑΞΕ, που έφτασαν στα 7,5 δισ. ευρώ το 2022.
Στην έκθεση της ΤτΕ τονίζεται ότι «παρά την αύξηση που σημειώνεται στις αξίες των διαμερισμάτων, μεικτές τάσεις καταγράφονται στους συναφείς δείκτες της αγοράς κατοικίας. Πιο συγκεκριμένα, ελαφρώς συγκρατημένο παρατηρείται το επενδυτικό ενδιαφέρον από το εξωτερικό σε σχέση με πέρυσι, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δημοσιευμένα στοιχεία του προγράμματος Golden Visa, καθώς και των καθαρών εισπράξεων από ξένες άμεσες επενδύσεις για αγοραπωλησίες ακινήτων». Παράλληλα, όσον αφορά το 2026, επισημαίνεται ότι «το επενδυτικό ενδιαφέρον όπως και οι ανοδικές τάσεις των τιμών στην αγορά ακινήτων αναμένεται να συνεχιστούν και το επόμενο διάστημα, αλλά με ηπιότερους ρυθμούς, υπό την προϋπόθεση ότι η ζήτηση δεν θα επηρεαστεί από διεθνείς μακροοικονομικές και γεωπολιτικές εξελίξεις».
