Τα προηγούμενα χρόνια, η ανάπτυξη στηρίχθηκε σε τρεις παράγοντες: στην ανάκαμψη μετά την κρίση, στην ισχυρή κατανάλωση και στη χαλάρωση των χρηματοδοτικών συνθηκών. Ολα αυτά, μαζί με τα πολλά, αλλά έκτακτα, κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης (τελειώνουν οι επιδοτήσεις τέλος 2026, συνεχίζονται οι φθηνές δανειοδοτήσεις μέσω τραπεζών), σε ένα βαθμό θα αρχίσουν από φέτος να μειώνονται. Η επίδραση της ανάκαμψης μετά την κρίση ήδη φαίνεται. Λιγότερο για την ώρα έχουν επηρεαστεί οι καταναλωτικές δαπάνες. Αυτό που συνεχίζεται είναι η άφθονη ρευστότητα, αλλά και αυτή μετά το «πάγωμα» των επιτοκιακών μειώσεων από την ΕΚΤ εκτιμάται ότι θα επιβραδυνθεί. Με λίγα λόγια, οι εύκολες πηγές ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας έχουν σχεδόν στερέψει. Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, η Ενδιάμεση Εκθεση Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος δεν αφήνει πολλά περιθώρια. Από εδώ και πέρα, ό,τι κερδηθεί θα κερδηθεί δύσκολα.
Ως εκ τούτου, θα χρειαστεί να κινητοποιήσουμε κάθε διαθέσιμο πόρο προκειμένου να ενισχυθούν οι δημόσιες επενδύσεις και να υλοποιήσουμε κάθε δυνατή μεταρρύθμιση προκειμένου να προσελκύσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις.
Η κυβέρνηση πέρυσι τον Μάρτιο έσπευσε από τον δημοσιονομικό χώρο που προέκυψε να ενισχύσει τις δημόσιες επενδύσεις προκειμένου να αυξηθεί η απορροφητικότητα των κοινοτικών προγραμμάτων, εκτάκτως με περίπου μισό δισεκατομμύριο. Για το 2026 το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων έχει ήδη αυξηθεί κατά 2,1 δισ. ευρώ (+14%) σε σχέση με το 2025, αγγίζοντας το ύψος-ρεκόρ των 16,7 δισ. Οπως ωστόσο επισημαίνεται στην ενδιάμεση έκθεση, είναι απαραίτητο μέρος του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου να αξιοποιείται κατά προτεραιότητα για την ενίσχυση των δημοσίων επενδύσεων. Κάνει λόγο μάλιστα για ανάγκη εντατικοποίησης της προσπάθειας για την έγκαιρη απορρόφηση και εκταμίευση των υπολειπόμενων πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης προς τον ιδιωτικό τομέα. Με λίγα λόγια, αν ο δημοσιονομικός χώρος που θα προκύψει το 2026 χρησιμοποιηθεί όπως έγινε τα προηγούμενα χρόνια, για την ενίσχυση της κατανάλωσης, θα εξατμιστεί γρήγορα και θα αφήσει πίσω του υψηλότερο κόστος και χαμηλότερη ανταγωνιστικότητα. Οσον αφορά την προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων και τις μεταρρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν, η Τράπεζα της Ελλάδος επιμένει στην ανάγκη ταχύτερης απονομής δικαιοσύνης και στη μείωση της γραφειοκρατίας. Θυμίζει επίσης ένα μέτρο που ζητούν οι επιχειρήσεις, όπως οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις για πάγιο εξοπλισμό και οι εκπτώσεις φόρου για επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη. Η κεντρική τράπεζα προτείνει και ένα σύστημα διασύνδεσης των μισθολογικών αυξήσεων με την παραγωγικότητα. Κάτι σαν αυτόματο μέρισμα όταν υπάρχει ανάπτυξη. Μια αύξηση που περνάει μέσα από την παραγωγή.
