Το άνοιγμα ενός νέου κύκλου ελέγχων για τον εντοπισμό φορολογουμένων με ακίνητη περιουσία στο εξωτερικό, την οποία δεν έχουν δηλώσει παρά τα σημαντικά χρέη τους προς το ελληνικό Δημόσιο, δρομολογούν οι ελεγκτικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ. Η προσπάθεια αυτή υλοποιείται σε συνεργασία με εξειδικευμένα γραφεία και ελεγκτικούς οίκους του εξωτερικού, που διαθέτουν εμπειρία σε παρόμοιες υποθέσεις. Επίσης, θα αναζητηθούν και περιπτώσεις Ελλήνων με ακίνητη περιουσία στο εξωτερικό, οι οποίοι έχουν εισοδήματα από ακίνητα, ωστόσο δεν τα δηλώνουν στην εφορία.
Παράλληλα, το οικονομικό επιτελείο έχει προχωρήσει σε συμφωνίες με δεκάδες χώρες για την άμεση ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με ακίνητα. Με την ενεργοποίηση του νέου συστήματος, οι φορολογικές αρχές θα ανταλλάσσουν δεδομένα για φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας που διαθέτουν ακίνητη περιουσία στο εξωτερικό, ενώ και η ελληνική πλευρά θα παρέχει αντίστοιχα στοιχεία για αλλοδαπούς που έχουν περιουσία στη χώρα.
Με αυτόν τον τρόπο, ΑΑΔΕ και υπουργείο Οικονομικών επεκτείνουν ουσιαστικά τη δράση τους πέρα από τα ελληνικά σύνορα, με στόχο τον εντοπισμό αποκρυβείσας φορολογητέας ύλης και περιουσιακών στοιχείων οφειλετών.
Στο πρώτο στάδιο του σχεδίου προβλέπεται συνεργασία της ΑΑΔΕ με δικηγορικά γραφεία και ελεγκτικούς οίκους του εξωτερικού, οι οποίοι εξειδικεύονται στην ανεύρεση περιουσίας οφειλετών. Ηδη η ΑΑΔΕ βρίσκεται στη διαδικασία υπογραφής συμβάσεων με τέτοιους συνεργάτες, οι οποίοι θα αναλάβουν να ερευνήσουν αν συγκεκριμένοι οφειλέτες διαθέτουν ακίνητα ή άλλα περιουσιακά στοιχεία σε χώρες του εξωτερικού.
Οι οίκοι αυτοί θα λάβουν λίστα με τα στοιχεία των οφειλετών –στοιχεία που είναι ήδη δημοσίως διαθέσιμα στην Ελλάδα– και θα ξεκινήσουν άμεσα την αναζήτηση. Οπως αναφέρουν στελέχη της φορολογικής διοίκησης, πρόκειται για γραφεία με ιδιαίτερη εξειδίκευση, τα οποία σε άλλες χώρες έχουν καταφέρει να εντοπίσουν σημαντικές περιουσίες οφειλετών.
Εφόσον εντοπιστούν περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό, οι ελληνικές αρχές, σε συνεργασία με τις αντίστοιχες ξένες φορολογικές διοικήσεις, θα μπορούν να προχωρούν σε διαδικασίες κατάσχεσης. Η συνεργασία αυτή ενισχύεται περαιτέρω από συμφωνίες που έχουν συναφθεί ειδικά για την ταχύτερη είσπραξη οφειλών. Ετσι, για παράδειγμα, αν εντοπιστεί ακίνητο οφειλέτη στην Ιταλία, οι τοπικές αρχές θα μπορούν να προχωρήσουν άμεσα στην κατάσχεσή του για λογαριασμό του ελληνικού Δημοσίου και το αντίστροφο για οφειλές αλλοδαπών στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της φορολογικής διοίκησης, σήμερα 9.487 φορολογούμενοι έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, που κατά μέσον όρο ξεπερνούν τα 8,7 εκατ. ευρώ ο καθένας. Το συνολικό ύψος των χρεών τους ανέρχεται σε 85 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 76% των συνολικών ληξιπρόθεσμων οφειλών, οι οποίες υπερβαίνουν τα 112 δισ. ευρώ.
Οι ελληνικές αρχές θα μπορούν σε συνεργασία με τις ξένες φορολογικές διοικήσεις να προχωρούν ακόμη και σε κατάσχεση.
Υστερα από χρόνια εντατικής συνεργασίας στη διαφάνεια χρηματοοικονομικών και κρυπτονομισμάτων, το διεθνές ενδιαφέρον στρέφεται πλέον σε έναν τομέα εξίσου κρίσιμο αλλά λιγότερο εξερευνημένο, την ακίνητη περιουσία. Με μια κοινή δήλωση, 25 χώρες, από ευρωπαϊκά κράτη έως χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας, συμφώνησαν να προχωρήσουν σε αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών για ακίνητα στο εξωτερικό, ανοίγοντας τον δρόμο για πιο αποτελεσματικό έλεγχο και δικαιότερη φορολόγηση.
Η Ελλάδα συμμετέχει στη διεθνή αυτή πρωτοβουλία μαζί με το Βέλγιο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, χώρες της Σκανδιναβίας, αλλά και κράτη εκτός Ευρώπης, όπως η Βραζιλία, το Περού και η Νότια Αφρική. Στη συμφωνία περιλαμβάνεται και το Γιβραλτάρ ως υπερπόντιο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου.
Η νέα αυτή διεθνής σύμπραξη έρχεται να συμπληρώσει το υπάρχον πλαίσιο ανταλλαγής πληροφοριών, το οποίο τα τελευταία χρόνια έχει ενισχυθεί σημαντικά μέσω του κοινού προτύπου αναφοράς (CRS) και του πλαισίου αναφοράς κρυπτοστοιχείων. Μέχρι σήμερα, όμως, δεν υπήρχε μηχανισμός που να επιτρέπει στις φορολογικές διοικήσεις να ανταλλάσσουν στοιχεία για μη χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, όπως τα ακίνητα.
Νέο πλαίσιο διαφάνειας
Αναγνωρίζοντας ότι ιδιοκτησίες και συναλλαγές ακινήτων συχνά διασταυρώνονται με διεθνείς αγορές, οι 25 χώρες υπογραμμίζουν την ανάγκη για έναν πιο σύγχρονο μηχανισμό διαφάνειας. Στο πλαίσιο αυτό, προχώρησαν στη νέα πολυμερή συμφωνία αρμοδίων αρχών για την αυτόματη ανταλλαγή άμεσα διαθεσίμων πληροφοριών για ακίνητη περιουσία (IPI MCAA), που αναπτύχθηκε από τον ΟΟΣΑ.
Η συμφωνία προβλέπει την αυτόματη ανταλλαγή βασικών πληροφοριών για ακίνητα που κατέχουν φορολογικοί κάτοικοι σε άλλες χώρες, επιτρέποντας στις φορολογικές αρχές να εντοπίζουν εισοδήματα και περιουσιακά στοιχεία που ενδεχομένως δεν δηλώνονται. Σύμφωνα με τη δήλωση, η ευρεία εφαρμογή της IPI MCAA αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, η οποία επιβαρύνει τα δημόσια οικονομικά και μεταφέρει άδικα το βάρος στους συνεπείς φορολογουμένους.
Οι συμμετέχουσες χώρες θέτουν στόχο την ένταξή τους στο νέο πλαίσιο έως το 2029 ή το 2030, αφού ολοκληρώσουν τις απαραίτητες εσωτερικές διαδικασίες. Παράλληλα, απευθύνουν κάλεσμα και σε άλλες χώρες να συμμετάσχουν στην πρωτοβουλία, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός πιο διαφανούς, συνεργατικού και αποτελεσματικού διεθνούς φορολογικού περιβάλλοντος.
