Ο νέος δημοσιονομικός προγραμματισμός έως το 2029, που πέρασε χθες από το υπουργικό συμβούλιο, μας προσγειώνει διακριτικά, αλλά σταθερά. Μας δείχνει με τον τρόπο του ότι πιάσαμε ταβάνι σε ό,τι αφορά τους ρυθμούς ανάπτυξης. Το 2,4% που προβλέπει ο προϋπολογισμός του 2026, αναθεωρημένο μεν κατά +0,4% σε σχέση με το προηγούμενο που είχε παρουσιαστεί πριν από έναν χρόνο, θα είναι το υψηλότερο ποσοστό μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Μετά το 2026 η χώρα θα πρέπει να συνηθίσει να «τρέχει» με 1,7% (επίσης αναθεωρημένο προς τα πάνω) το 2027, που θα προσγειωθεί στο 1,3% (από 0,4% που είχε εκτιμηθεί πριν από έναν χρόνο) το 2029. Στο οικονομικό επιτελείο βλέπουν μια βελτιωμένη εικόνα για το μελλοντικό ΑΕΠ, ωθούμενη από τα μέτρα ενίσχυσης του εισοδήματος των πολιτών που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ.
Η μεγάλη εικόνα, ωστόσο, δεν αλλάζει. Η χώρα θα κρατήσει έναν κάποιον ρυθμό ανάπτυξης, αλλά ο αντίκτυπος των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης που ολοκληρώνεται στα τέλη της επόμενης χρονιάς φαίνεται ότι θα περιορίσει τα καύσιμα μεγαλύτερης ετήσιας μεγέθυνσης της οικονομίας. Για να γίνει αντιληπτή η διαφορά, ο στόχος των επενδύσεων που για το 2026 έχει τεθεί στο 10,2%, προβλέπεται να καταλήξει στο +0,8% του ΑΕΠ το 2029. Χωρίς να φαίνεται ότι μπορεί να αντικαταστήσει τις επενδύσεις άλλος τομέας με θετική συνεισφορά στο ΑΕΠ, όπως οι εξαγωγές για παράδειγμα, που προβλέπεται να κινηθούν για μια τετραετία στην περιοχή του 4,4%.
Είναι σαφές ότι η χώρα θα επιστρέψει στις «σταθερές» της, στην αύξηση της κατανάλωσης και ρυθμούς πολύ κοντά στους διαχρονικούς μέσους όρους της ελληνικής οικονομίας. Στα θετικά της επόμενης τετραετίας περιλαμβάνεται αναμφισβήτητα η υποχώρηση του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ στο 119%. Καθόλου άσχημο, αν σκεφτεί κανείς ότι ξεκινήσαμε τη δεκαετία με χρέος άνω του 200% του ΑΕΠ.
Το νέο περιβάλλον της ελληνικής οικονομίας, ωστόσο, μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, μεταφέρει το πρόβλημά μας στην έλλειψη νέου σχεδίου. Δεν έχουμε καθίσει να σκεφτούμε και να συζητήσουμε με ποιον τρόπο θα δημιουργήσουμε μια νέα περίοδο με ρυθμούς ανάπτυξης άνω του 2%-3%. Οχι για κανέναν άλλο λόγο, αλλά γιατί παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, ακόμη δεν έχουμε φτάσει την υπόλοιπη Ευρώπη στις επενδύσεις, ενώ και σε δείκτες όπως η παραγωγικότητα βρισκόμαστε στο μισό του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Χωρίς σύγκλιση και των δύο, παραμένει άγνωστο από πού θα προέλθουν τα μέτρα των ΔΕΘ του τέλους της δεκαετίας.
