Επιφυλακτικά παρουσιάζονται τα μέλη του Ελληνικού Πάνελ Οικονομολόγων ως προς τη δυνατότητα της ελληνικής οικονομίας να διατηρήσει ικανοποιητικούς ρυθμούς ανάπτυξης μετά τη σταδιακή λήξη της διαθεσιμότητας των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Το Ταμείο Ανάκαμψης ή επισήμως ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αποτελεί μια από τις σημαντικότερες αναπτυξιακές ενέσεις που έχει δεχθεί η ελληνική οικονομία τις τελευταίες δεκαετίες. Συνολικά προβλέπεται να διοχετευθούν στη χώρα στο πλαίσιο του εθνικού σχεδίου «Ελλάδα 2.0» περίπου 36 δισ. ευρώ, εκ των οποίων σχεδόν τα μισά ως επιχορηγήσεις και τα υπόλοιπα ως δάνεια με ευνοϊκούς όρους. Οι πόροι αυτοί κατευθύνονται κυρίως στην ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων και υποδομών, στην επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, στον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου και των επιχειρήσεων, καθώς και σε επενδύσεις ιδιωτών που συνοδεύονται από μεταρρυθμίσεις στο κράτος και στη Δικαιοσύνη. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η ενεργοποίηση αυτών των πόρων έχει συμβάλει ουσιαστικά στους ρυθμούς ανάπτυξης που καταγράφει η Ελλάδα τα τελευταία έτη, προσθέτοντας περίπου μία έως μιάμιση μονάδα στο ΑΕΠ ετησίως την περίοδο 2022-2024.
Καθώς η δυνατότητα αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης ολοκληρώνεται σταδιακά έως το 2026, η ελληνική οικονομία βρίσκεται ενώπιον της πρόκλησης να διατηρήσει την αναπτυξιακή της δυναμική χωρίς την έκτακτη αυτή στήριξη, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη την προσέλκυση νέων επενδύσεων, την αναβάθμιση υλικών και άυλων υποδομών, την ενίσχυση της παραγωγικότητας και την αντιμετώπιση χρόνιων διαρθρωτικών αδυναμιών.
Στην ερώτηση του Πάνελ για τον Οκτώβριο απάντησαν συνολικά 18 Ελληνες και Ελληνίδες οικονομολόγοι: από αυτούς, το 23% θεωρεί ότι υπάρχουν οι προϋποθέσεις ώστε η ελληνική οικονομία να συνεχίσει να αναπτύσσεται με ικανοποιητικούς ρυθμούς, ακόμη και μετά την ολοκλήρωση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, το 44% διαφωνεί ενώ το 33% τοποθετείται μεταξύ των δύο αυτών επιλογών.
Στα επεξηγηματικά τους σχόλια, τα οποία είναι πλήρως διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του ΚΕΦίΜ, τα μέλη του Πάνελ τονίζουν κατ’ αρχάς ότι το παραγωγικό μοντέλο δεν έχει μετασχηματιστεί επαρκώς, καθώς η οικονομία συνεχίζει σε μεγάλο βαθμό να εξαρτάται από τον τουρισμό ενώ, παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης ιδίως στο δημοσιονομικό πεδίο και την ψηφιοποίηση των υπηρεσιών, παραμένουν σημαντικά εμπόδια για επενδύσεις, όπως το υψηλό κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας και των τηλεπικοινωνιών, η γραφειοκρατία, οι καθυστερήσεις στη Δικαιοσύνη και το ύψος των εισφορών. Υπό το πρίσμα αυτό, η υλοποίηση βαθύτερων μεταρρυθμίσεων κρίνεται αναγκαία για τη διατήρηση μιας υγιούς ανάπτυξης.
*Ο κ. Γιώργος Αρχόντας είναι μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών και υπεύθυνος του Ελληνικού Πάνελ Οικονομολόγων.
