Μεγάλη έξαρση παρατηρήθηκε στο πρώτο εξάμηνο του έτους στις απάτες με πιστωτικές και χρεωστικές κάρτες. Το φαινόμενο αυτό δεν ήταν μόνο διεθνές, αλλά και ελληνικό, όπου περισσότεροι από 700 Ελληνες έπεσαν θύματα απάτης με συνολικές ζημιές που εκτιμώνται στα 3 εκατ. ευρώ. Τραπεζικά στελέχη εκτιμούν ότι το πραγματικό μέγεθος της απάτης στην Ελλάδα ήταν μεγαλύτερο ανεβάζοντας ανεπισήμως τον αριθμό των θυμάτων σε μερικές χιλιάδες και τη συνολική ζημιά κοντά στα 8 εκατ. ευρώ.
Τα στοιχεία που ανακοίνωσαν οι τράπεζες στην Ελληνική Ενωση Τραπεζών δείχνουν τετραπλασιασμό των κρουσμάτων απάτης με κάρτες, σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του έτους. Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, τα κρούσματα ανήλθαν σε 700 και αφορούσαν σε απάτες με χρεωστικές (κυρίως σε ΑΤΜ) και με πιστωτικές κάρτες (κλοπή προσωπικών στοιχείων και πραγματοποίηση αγορών από τρίτους). Ωστόσο, όπως εξηγούν τραπεζικά στελέχη, κυρίως στο πρώτο τετράμηνο του έτους υπήρξε μεγάλη έξαρση των κρουσμάτων με αποτέλεσμα οι τράπεζες να προχωρούν σε διακανονισμό και επίλυση του προβλήματος με τους πελάτες. Ζητούσαν από τον πελάτη να στείλει επιστολή αμφισβήτησης και στη συνέχεια γινόταν η εκκαθάριση της συναλλαγής. Ετσι, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο επίσημος αριθμός των θυμάτων είναι μάλλον υποτιμημένος. Τους τελευταίους δύο μήνες, οι υπηρεσίες ασφάλειας των τραπεζών σε συνεργασία με τους μεγάλους οργανισμού πιστωτικών καρτών (Visa, MasterCard κ.λπ.) και με εξειδικευμένες υπηρεσίες λογισμικού, προχώρησαν σε αναβάθμιση των συστημάτων, με αποτέλεσμα να υπάρξει εμφανής κάμψη του φαινομένου.
Τα είδη της απάτης που έχουν εμπνευστεί κατά καιρούς οι επιτήδειοι είναι πολλά και ορισμένα είναι κωμικοτραγικά. Μέχρι την αποκόλληση, την κλοπή και τη μεταφορά ΑΤΜ με φορτηγό… Και στις πιστωτικές κάρτες τα είδη της απάτης είναι πολλά. Και τι δεν έχουν σκεφθεί… Μέχρι και γυναίκες που δήλωσαν εντυπωσιασμένες από την ομορφιά ενός άντρα με στόχο να πιάσουν κουβέντα, να κάνουν παρέα και με κάποιο τρόπο να πάρουν στοιχεία ταυτότητας και πιστωτικής, θυμούνται εξειδικευμένα τραπεζικά στελέχη που είναι υπεύθυνα για την ασφάλεια των συστημάτων στις ελληνικές τράπεζες.
Το «ψάρεμα»
Τα πρόσφατα κρούσματα αφορούσαν κυρίως υποκλοπή προσωπικών στοιχείων (αριθμού κάρτας, piκ.λπ.) και χρέωση με διάφορα ποσά από αγορές που έκαναν οι επιτήδειοι σε διάφορες χώρες. Ετσι, υπήρξαν περιπτώσεις Ελλήνων που την ίδια ημέρα εμφανίζονταν να έχουν πληρώσει λογαριασμό σε ψαροταβέρνα της Ραφήνας και ταυτόχρονα να νοικιάζουν αυτοκίνητο στη Ρώμη και να αγοράζουν χάμπουργκερ στο Μεξικό…
Η υποκλοπή των στοιχείων φαίνεται ότι έγινε με δύο τρόπους: Κάποιοι «έσπασαν» τα συστήματα καταστημάτων και υπέκλεψαν τα δεδομένα. Ο δεύτερος τρόπος είναι το «ψάρεμα» που γίνεται για παράδειγμα με παραπλανητικά email και τα οποία ζητούν την επιβεβαίωση προσωπικών στοιχείων (όνομα, αριθμό κάρτας, τραπεζικό λογαριασμό κ.λπ).
Με χρεωστικές
Τα κρούσματα εντοπίστηκαν τόσο στις περιπτώσεις χρήσης χρεωστικών καρτών όσο και πιστωτικών. Ο πιο δημοφιλής τρόπος που ήταν και μία νέα μορφή απάτης στην Ελλάδα, αναγκάζοντας την Ελληνική Ενωση Τραπεζών να εκδώσει πριν από μερικούς μήνες ειδική ανακοίνωση, αφορούσε στις συναλλαγές στα ΑΤΜ (αυτόματες τιμολογιστικές μηχανές). Οι επιτήδειοι έκαναν το εξής: Ο ανυποψίαστος πελάτης καθόταν μπροστά από το ΑΤΜ προκειμένου να κάνει τη συναλλαγή του. Ενας από την ομάδα καθόταν αρκετά πίσω του, δείχνοντας ότι περιμένει υπομονετικά τη σειρά του. Ενας άλλος της ομάδας πετούσε ένα χαρτονόμισμα, σχετικά μεγάλης αξίας (50 ευρώ, 100 ευρώ κ.λπ.), στα πόδια του πελάτη της τράπεζας. Ο επιτήδειος τον ρωτούσε μήπως είναι δικό του. Κοιτάζοντας κάτω ο πελάτης, αποσπώντας την προσοχή, ο «συνεργάτης» παρακολουθούσε και προσπαθούσε να απομνημονεύσει τον αριθμό της κάρτας και τον pi(κωδικός) που θα πληκτρολογούσε ο κάτοχος της κάρτας. Μετά η έκδοση πλαστής χρεωστικής κάρτας (αλλά και πιστωτικής) είναι «απλή» για τους αετονύχηδες και κοστίζει γύρω στα 10 ευρώ το κομμάτι.
Δεν περιορίζονται μόνο στις κάρτες
Υπερδιπλάσιος αναμένεται φέτος ο αριθμός των θυμάτων στην Ελλάδα και την Ευρώπη από απάτες με κάρτες. Κάθε χρόνο περίπου 350 Ελληνες έπεφταν θύμα απάτης που κόστιζε σε αυτούς και στις τράπεζες περίπου 3,5 με 4 εκατ. ευρώ. Οι απάτες αυτές αφορούν κυρίως συναλλαγές σε ΑΤΜ, σε χρεωστικές και πιστωτικές, όπου ο ετήσιος τζίρος στην Ελλάδα ξεπερνά τα 12,5 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με στοιχεία τραπεζών, το 0,035% του τζίρου με πιστωτικές κάρτες είναι προϊόν απάτης. Με δεδομένο ότι ο τζίρος μέσω πιστωτικών καρτών στην Ελλάδα ανέρχεται σε 10 δισ. ευρώ, τότε το κόστος της απάτης υπολογίζεται σε περίπου 3,5 εκατ. ευρώ. Σημειώνεται ότι από τα 10 δισ. ευρώ, τα 3,5 δισ. ευρώ αφορούν αναλήψεις μετρητών από πιστωτική κάρτα.
Ομως, η ηλεκτρονική απάτη δεν περιορίζεται μόνο στις κάρτες. Εκτιμάται ότι το 0,5-1% όσων κάνουν χρήση ηλεκτρονικών μεθόδων στις συναλλαγές πέφτουν θύματα. Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 1.300 – 2.500 Ελληνες ετησίως.
Αριθμοί
2.500 Ελληνες τον χρόνο πέφτουν θύματα κάποιας μορφής ηλεκτρονικής απάτης. Η πλειονότητα αφορά απάτες με πιστωτικές – χρεωστικές κάρτες και ΑΤΜ
700 Ελληνες έπεσαν θύμα απάτης με κάρτες το πρώτο εξάμηνο έτους
135 ο αντίστοιχος αριθμός των θυμάτων στην Ελλάδα το πρώτο εξάμηνο του 2007
4 εκατ. ευρώ η λεία των επιτήδειων κάθε χρόνο στην Ελλάδα. Φέτος ίσως φτάσει τα 8 με 10 εκατ. ευρώ
10 δισ. ευρώ η αξία των ετήσιων αγορών μέσω πιστωτικών καρτών
2,5 δισ. ευρώ η ετήσια αξία των αναλήψεων μετρητών και μεταφοράς χρημάτων μέσω ΑΤΜ
28 εκατ. αναλήψεις γίνονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα από τα ΑΤΜ
200 δισ. ευρώ ο ετήσιος ηλεκτρονικός τζίρος στην Ελλάδα
6,5 δισ. ευρώ υπολογίζεται ο ετήσιος τζίρος του νόμιμου και παράνομου τζόγου στην Ελλάδα μέσω Διαδικτύου
130 Ελληνες που χρησιμοποιούν e-banking απαντούν κάθε χρόνο στα παραπλανητικά email
49 δισ. ευρώ διακινήθηκαν το 2007 μέσω e-banking στην Ελλάδα από νομικά και φυσικά πρόσωπα
9,2 δισ. ευρώ διακινήθηκαν το 2007μέσω e-banking μόνο από φυσικά πρόσωπα
13 δισ. ευρώ τον χρόνο είναι η συνολική αξία συναλλαγών στην Ελλάδα μέσω e-banking (φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις)
3,4 δισ. ευρώ ο ετήσιος τζίρος των ηλεκτρονικών αγορών στην Ελλάδα (e-commerce)
2 δισ. ευρώ τον χρόνο οι oline χρηματιστηριακές συναλλαγές στην Ελλάδα
270.000 πελάτες τραπεζών προτιμούν να πραγματοποιούν τις συναλλαγές τους (πληρωμές, εμβάσματα κ. λπ.) ηλεκτρονικά μέσω του e-banking, τουλάχιστον μία φορά το μήνα
3.000.000 συναλλαγές κάθε μήνα πραγματοποιούνται μέσω e-banking
