H Ελλάδα διαθέτει έναν εξαιρετικά μεγάλο αριθμό προσωρινά απασχολουμένων στον δημόσιο τομέα (ΔΕΚΟ και διοίκηση). Οι συμβασιούχοι του δημόσιου τομέα υπολογίζεται ότι προσεγγίζουν τις 200.000, ενώ απουσιάζουν πλήρη στοιχεία για τα πραγματικά μεγέθη και τις τάσεις της προσωρινής εργασίας στον ιδιωτικό τομέα. Ενδεχομένως, μια στατιστική καταγραφή θα αποδείκνυε ότι η προσωρινή απασχόληση είναι ιδιαίτερα αυξημένη στους οικονομικούς μετανάστες.
Πάντως, σύμφωνα με τη μελέτη του ΟΟΣΑ για την απασχόληση στην Ελλάδα και το Λουξεμβούργο, η προσωρινή απασχόληση παρουσιάζει μια πορεία μείωσης σε αντίθεση με την τάση που αναπτύχθηκε στο χρονικό διάστημα 1985-2000 σε άλλες χώρες του ΟΟΣΑ και της E.E., όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Ολλανδία, η Πορτογαλία και η Ισπανία.
Ενδεικτική της εκόνας που παρουσιάζει η Ελλάδα είναι και η μηδενική πρόσβαση των προσωρινά απασχολούμενων στα προγράμματα κατάρτισης και επιμόρφωσης. Σύμφωνα με τον πίνακα που συνοδεύει την έκθεση, η Ελλάδα κατέχει την τελευταία θέση σε αυτόν τον τομέα, σε αντίθεση με τη Βρετανία, τη Δανία, τη Φινλανδία ή ακόμη και τη Γαλλία, στις οποίες τα ποσοστά των προσωρινά απασχολουμένων που έχουν πρόσβαση στην κατάρτιση, κυμαίνονται από 5% έως 25% του συνόλου αυτής της κατηγορίας εργαζομένων.
Σύμφωνα με τα δεδομένα της έκθεσης, το μέσο ημερομίσθιο ενός προσωρινά απασχολούμενου στην Ευρώπη, ως προς την ημερήσια αμοιβή του πλήρως απασχολούμενου, κυμαίνεται από 17% (Γερμανία) έως και 47% (Ισπανία).
Ομως, δύσκολα μπορεί να καταγραφεί μια γενική τάση ανόδου της προσωρινής απασχόλησης. Ακόμη και στην Ισπανία στην οποία σημειώθηκε δυναμική αύξηση της προσωρινής απασχόλησης την περίοδο 1985-1995, η έκθεση του ΟΟΣΑ καταγράφει την εμφανή μείωση στην πενταετία 1995-2000. Στην Ισπανία, μία στις τρεις θέσεις εργασίας είναι προσωρινή, ενώ στο Λουξεμβούργο, στη Σλοβακία αλλά και στις ΗΠΑ η αναλογία είναι μόλις μία προς είκοσι.
Ομως, τελικά, η προσωρινή εργασία συνέβαλε κατά τα 2/3 στη συνολική αύξηση της απασχόλησης, την περίοδο 1999-2000. Οι χώρες στις οποίες δεν διαπιστώθηκε θετική συμβολή αυτής της μορφής απασχόλησης είναι οι ΗΠΑ, η Ελλάδα, η Τσεχοσλοβακία, η Ιρλανδία, η Νορβηγία,η Πολωνία και η Ελβετία.
Ποικιλία συμβάσεων
Σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ παρατηρείται μία ποικιλία ως προς τις μορφές των συμβάσεων που ακολουθούν την προσωρινή απασχόληση. H πλέον διαδεδομένη μορφή είναι αυτή των συμβάσεων ορισμένου χρόνου. Συνοδεύουν το 75,9% των προσωρινά απασχολουμένων στην Αυστραλία, το 57,9% των Γάλλων της ίδιας κατηγορίας και το 48,3% των Βρετανών. Στην Ολλανδία και την Ιρλανδία ένας στους δύο προσωρινά απασχολουμένους έχει μερική απασχόληση. Πάντως, όπως υπογραμμίζουν οι συντάκτες της έκθεσης, σε αρκετές χώρες οι μόνιμοι εργαζόμενοι είναι αυτοί που έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να απασχοληθούν προσωρινά από ό,τι οι προσωρινά απασχολούμενοι.
Τα πεδία που συγκεντρώνουν τα μεγαλύτερα ποσοστά προσωρινά απασχολουμένων παραμένουν οι αγροτικές και οι πάσης φύσεως χειρωνακτικές εργασίες, ενώ αντιφατικά είναι τα στοιχεία ως προς τις παροχές κάθε χώρας.
Επί παραδείγματι, με εξαίρεση τις ΗΠΑ και την Τουρκία, στις λοιπές χώρες μέλη του ΟΟΣΑ είναι κατοχυρωμένο το επίδομα αδείας των προσωρινά απασχολουμένων. Εξίσου κατοχυρωμένη είναι και η αναρρωτική άδεια, με εξαίρεση την Αυστραλία, την Τσεχία, την Κορέα, την Ιαπωνία, την Ελβετία και τις ΗΠΑ. H Αυστραλία εξαιρείται ακόμη κι από την ασφάλιση κατά της ανεργίας, ενώ δεν παρέχει επίδομα μητρότητας στους προσωρινά απασχολούμενους.
Ανάλογες εξαιρέσεις υπάρχουν και ως προς τη συμμετοχή σε συνταξιοδοτικές παροχές, παρότι προσφάτως εισήχθησαν διάφορα μοντέλα χαμηλών εισφορών, όπως συνέβη στη Βρετανία και στις ΗΠΑ.
Σημαντικές διαφορές καταγράφονται και ως προς το βαθμό εργασιακής ικανοποίησης έναντι του αντίστοιχου δείκτη για τους εργαζομένους, οι οποίοι έχουν μόνιμη απασχόληση (57% στην Ελλάδα και 85% στην Αυστρία).
Κινητικότητα
Στη Φινλανδία, στην Ολλανδία, στην Πολωνία οι προσωρινά απασχολούμενοι διατηρούν την εργασία τους για λιγότερο από 12 μήνες. Ωστόσο, στην Ελλάδα και στην Ιταλία (1 στους 5), καθώς επίσης και στο Μεξικό (1 στους 3) η προσωρινή απασχόληση μπορεί να διατηρηθεί περισσότερο από 5 χρόνια.
Η κινητικότητα από μία προσωρινή σε μία μόνιμη θέση εργασίας ποικίλλει από χώρα σε χώρα. Ποσοστά από 21% μέχρι 56% των προσωρινά απασχολουμένων έχουν μετακινηθεί σε μόνιμες θέσεις εργασίας, ύστερα από 1 χρόνο, ενώ οι προσωρινά απασχολούμενοι που σταθεροποίησαν τη θέση τους στην αγορά εργασίας ύστερα από 2 χρόνια κυμαίνονται από 34% έως 71%. Αυτή η κινητικότητα είναι συχνή στην Αυστρία, στη Δανία, την Ολλανδία, στη Βρετανία, ενώ σπανιότερα συναντάται στο Βέλγιο, στη Γαλλία και στην Ισπανία.
Η μετακίνηση από μία προσωρινή σε μία σταθερή θέση εργασίας είναι, κατά τους συντάκτες της έκθεσης, πιθανότερη στους εργαζόμενους με μέσο έως ανώτατο μορφωτικό επίπεδο, με ηλικία μεταξύ 25 έως 34 ετών, χωρίς εμπειρία ανεργίας στην προηγούμενη πενταετία και με απασχόληση σε μία μεσαία επιχείρηση του ιδιωτικού τομέα.
