«Αδυναμίες εμφανίζει το πλαίσιο εφαρμογής της ειδικής γεωργικής
στήριξης η οποία θεσπίστηκε το 2003», σύμφωνα με τους ελέγχους, τα
αποτελέσματα των οποίων δημοσιοποίησε σήμερα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό
Συνέδριο (ΕΕΣ) και όπως επισημαίνει, θέτουν εν αμφιβόλω τη
χρησιμότητα και την αναγκαιότητά της.
Το 2003, θεσπίστηκε το καθεστώς ενιαίας ενίσχυσης, με το οποίο
δόθηκε στα κράτη- μέλη η δυνατότητα να διατηρήσουν έως και το 10%
των ανώτατων εθνικών ορίων τους στο πλαίσιο της Κοινής Γεωργικής
Πολιτικής (ΚΓΠ), προκειμένου να χορηγούν ειδική στήριξη και, ιδίως,
να συνεχίσουν να εφαρμόζουν ορισμένα μέτρα στήριξης των αγροτών τα
οποία συνδέονται με την παραγωγή. Αυτή η ειδική στήριξη διευρύνθηκε
με το άρθρο 68 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 73/2009, με το οποίο
αυξήθηκε ο αριθμός των στόχων ή των δραστηριοτήτων για τις οποίες
ήταν δυνατή η χορήγηση ενίσχυσης. Εικοσιτέσσερα κράτη-μέλη
αποφάσισαν να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα που προσφέρει το άρθρο 68,
μέσω ενός μωσαϊκού 113 μέτρων άκρως διαφορετικών μεταξύ τους. Για
την περίοδο 2010-2013, διατέθηκαν συνολικά πιστώσεις ύψους 6,4
δισεκατομμυρίων ευρώ».
Με βάση τη σημερινή ανακοίνωση του ΕΕΣ, από τους ελέγχους που
διενεργήθηκαν, διαπιστώθηκε ότι η υλοποίηση των μέτρων στήριξης
βάσει του άρθρου 68, εμφανίζει διάφορες ανεπάρκειες, όπως αδυναμίες
στα διοικητικά και ελεγκτικά συστήματα που αναπτύχθηκαν για τη
διασφάλιση της ορθής εφαρμογής των υφιστάμενων μέτρων. Το ίδιο
ισχύει για τα συστήματα διαχείρισης, τους διοικητικούς ελέγχους και
τους επιτόπιους ελέγχους, σε ορισμένες περιπτώσεις, παρά την ήδη
αυξημένη διαχειριστική και ελεγκτική επιβάρυνση. Οι ανεπάρκειες
αυτές, καθώς και άλλες που αναφέρονται στην έκθεση, θα πρέπει να
αντιμετωπιστούν στο πλαίσιο της νέας ΚΓΠ, που προβλέπει τη
διατήρηση της ειδικής στήριξης υπό τη μορφή συνδεδεμένων
ενισχύσεων, υπογραμμίζει το ΕΕΣ το οποίο διατυπώνει τις εξής κύριες
συστάσεις:
– Η ειδική στήριξη για ορισμένες γεωργικές δραστηριότητες πρέπει να
βασίζεται σε στενή ερμηνεία των διατάξεων του άρθρου 68 και η
χορήγηση αυτής της συνδεδεμένης στήριξης πρέπει να αιτιολογείται
δεόντως στην Επιτροπή και να ελέγχεται από αυτή.
– Η Επιτροπή, προκειμένου να ανταποκριθεί στην τελική ευθύνη που
υπέχει στο πλαίσιο του συστήματος της επιμερισμένης διαχείρισης,
πρέπει να διαδραματίζει ενεργότερο ρόλο στον καθορισμό των
κριτηρίων που διέπουν την υλοποίηση των μέτρων.
– Τα κράτη-μέλη πρέπει να υποχρεούνται να καταδεικνύουν ότι κάθε
μέτρο ειδικής στήριξης που προτίθενται να θεσπίσουν είναι αναγκαίο
(από την άποψη της αναγκαιότητας της θέσπισής τους και της
προστιθέμενης αξίας μιας προσέγγισης βασισμένης σε παρεκκλίσεις),
ενδεδειγμένο (όσον αφορά τους μηχανισμούς εφαρμογής, τα κριτήρια
ανάθεσης και το ύψος της ενίσχυσης) και ότι πληροί τα κριτήρια της
χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.
Σημειώνεται ότι ο έλεγχος διενεργήθηκε στις υπηρεσίες της
Επιτροπής, καθώς και στην Ελλάδα, την Ισπανία (Αραγωνία, Γαλικία,
κ.α.), τη Γαλλία και την Ιταλία (Εμίλια Ρομάνια, Λάτσιο),
κράτη-μέλη στα οποία αντιστοιχεί το 68% των πιστώσεων του
προϋπολογισμού για την περίοδο 2010-2013 και το 73 % των
εγγεγραμμένων στον προϋπολογισμό δαπανών για τα δύο πρώτα έτη. Οι
εργασίες επικεντρώθηκαν σε 13 μέτρα που επελέγησαν: ενίσχυση για
τον σκληρό σίτο (Ελλάδα), ενίσχυση για την εκτροφή αιγοπροβάτων σε
μειονεκτικές περιοχές (Ελλάδα), νέα δικαιώματα ενιαίας ενίσχυσης σε
μειονεκτικές ή ορεινές περιοχές (Ελλάδα), ενίσχυση για αμειψισπορά
σε μη αρδευόμενες περιοχές (Ισπανία), ενίσχυση για τον
γαλακτοκομικό τομέα σε μειονεκτικές περιοχές (Ισπανία), ενίσχυση
για πρόβειο και αίγειο κρέας (Ισπανία), πρόσθετη ενίσχυση για
πρωτεϊνούχες καλλιέργειες (Γαλλία), ενίσχυση για τη συνέχιση της
βιολογικής καλλιέργειας (Γαλλία), ενίσχυση για την εκτροφή
αιγοπροβάτων (Γαλλία), ασφάλιση καλλιεργειών (Γαλλία), αμειψισπορά
(Ιταλία), βελτίωση της ποιότητας των γεωργικών προϊόντων στον τομέα
των βοοειδών (Ιταλία) και ασφάλιση (Ιταλία).
