Η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει ήδη συμπληρώσει τέσσερις εβδομάδες και τα Στενά του Ορμούζ –απ’ όπου διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου– παραμένουν ουσιαστικά κλειστά.
Παράλληλα, περισσότερες από 40 μεγάλες ενεργειακές υποδομές στην περιοχή έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας ή έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές. Οι εξελίξεις αυτές διατηρούν τις τιμές της ενέργειας σε υψηλά επίπεδα, ενώ παράλληλα ενισχύουν τον κίνδυνο ευρύτερων διαταραχών στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Το πετρέλαιο και τα παράγωγά του αποτελούν βασικές πρώτες ύλες για την παραγωγή πλήθους προϊόντων, ενώ ταυτόχρονα διαταράσσεται η προσφορά αγαθών, για τα οποία οι χώρες του Κόλπου συγκαταλέγονται στους βασικούς παγκόσμιους προμηθευτές, όπως το αλουμίνιο και τα λιπάσματα.
Οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας τείνουν να επηρεάζουν άμεσα τον πληθωρισμό, καθώς το αυξημένο κόστος των εισροών μετακυλίεται στις τελικές τιμές. Δεδομένου ότι τα σοκ από την πλευρά της προσφοράς συχνά θεωρούνται αρχικά προσωρινά, η συνολική ζήτηση εμφανίζεται σχετικά ανελαστική, με αποτέλεσμα οι αγορές να εξισορροπούνται μέσω υψηλότερων τιμών χωρίς σημαντική άμεση επίπτωση στην οικονομική δραστηριότητα. Ωστόσο, σε ένα δυσμενές σενάριο παρατεταμένα υψηλών τιμών, οι επιπτώσεις ενδέχεται να είναι σημαντικές, θέτοντας σε δοκιμασία την ανθεκτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας. Η εμπιστοσύνη καταναλωτών και επιχειρήσεων υποχωρεί, οι επενδύσεις και η κατανάλωση περιορίζονται, με αποτέλεσμα το αρχικό σοκ προσφοράς να μετασχηματίζεται σταδιακά και σε σοκ ζήτησης. Η οικονομική δραστηριότητα επηρεάζεται πλέον περισσότερο, ενώ ο πληθωρισμός θα αρχίσει να επιβραδύνεται καθώς μειώνεται η ζήτηση. Συνεπώς, το κρίσιμο ερώτημα για τις επιπτώσεις στην οικονομία δεν αφορά μόνο το επίπεδο των τιμών, αλλά κυρίως τη διάρκεια παραμονής τους σε υψηλά επίπεδα.
Προς το παρόν, το βασικό σενάριο των επίσημων οργανισμών και των αγορών είναι ότι η σύγκρουση θα έχει περιορισμένη διάρκεια και οι τιμές ενέργειας θα αρχίσουν να αποκλιμακώνονται σχετικά σύντομα. Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), η πρόβλεψη για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη το 2026 διατηρήθηκε στο 2,9%, αμετάβλητη από αυτήν πριν από τρεις μήνες, από 3,3% το 2025, υπό την προϋπόθεση ότι οι τιμές ενέργειας θα αρχίσουν να υποχωρούν σταδιακά από τα μέσα του έτους. Οσον αφορά τον πληθωρισμό, σύμφωνα με τη μέση εκτίμηση της αγοράς, ο δείκτης τιμών καταναλωτή αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,6%, υψηλότερα από το 3,3% που προβλεπόταν στις αρχές του έτους, αλλά χαμηλότερα από το 4,2% που καταγράφηκε το 2025. Ωστόσο, καθώς η σύγκρουση συνεχίζεται και οι εμπλεκόμενες πλευρές φαίνεται να απέχουν σημαντικά από μια συμφωνία, οι εν λόγω προβλέψεις περιβάλλονται από υψηλό βαθμό αβεβαιότητας.
* EUROBANK RESEARCH
