Στο 3,1% του ΑΕΠ διαμορφώθηκε το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ιταλίας για το 2025, ξεπερνώντας το ανώτατο όριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης και φέρνοντας την κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι αντιμέτωπη με ένα δημοσιονομικό πλήγμα που έρχεται να προστεθεί στις δυσκολίες από την κρίση στη Μέση Ανατολή.
Αν και το έλλειμμα μειώθηκε από το 3,4% του 2024, εντούτοις δεν επιβεβαίωσε την προσδοκία της Μελόνι για μια χαμηλότερη ένδειξη που θα άνοιγε τον δρόμο για την έξοδο της Ιταλίας από τη Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος της Ε.Ε.
Εάν η Μελόνι και ο υπουργός Οικονομικών της, Τζιανκάρλο Τζορτζέτι, είχαν καταφέρει να βγουν από το καθεστώς παρακολούθησης της Ε.Ε. για τα υψηλά ελλείμματα, όπως προσπαθούσαν, θα μπορούσαν να αυξήσουν ευκολότερα τις αμυντικές δαπάνες της Ιταλίας, σε μία περίοδο που η πρωθυπουργός έχει δεσμευτεί να εκπληρώσει τον στόχο του ΝΑΤΟ για σχετικές δαπάνες ίσες με το 5% του ΑΕΠ, ώστε να ικανοποιήσει και τις απαιτήσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Οι χώρες με υψηλά ελλείμματα υπόκεινται σε αυστηρότερο έλεγχο από τις Βρυξέλλες στο πλαίσιο της Διαδικασίας Υπερβολικού Ελλείμματος. Εάν δεν επιτύχουν τους δημοσιονομικούς στόχους που έχουν συμφωνηθεί με την Κομισιόν, μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με πρόστιμα.
Πέρυσι, περίπου το ένα τρίτο των χωρών της Ε.Ε., που αντιπροσωπεύουν περίπου το ήμισυ του πληθυσμού της, βρέθηκαν σε παραβίαση των κανόνων. Ανάμεσα σε αυτές ήταν η Γαλλία, το Βέλγιο, η Πολωνία και η Αυστρία. Το έλλειμμα της Γαλλίας υπερβαίνει το 5% και ενδέχεται να μη φτάσει το 3% μέχρι το 2029, σύμφωνα με τις κυβερνητικές προβλέψεις.
Οι επιπτώσεις στις οικονομίες από τον πόλεμο στο Ιράν ενδέχεται να δυσκολέψουν περαιτέρω το έργο της μείωσης των ελλειμμάτων τους, κάτι που ασφαλώς ισχύει και στην περίπτωση της Ιταλίας.
Σύμφωνα με το Bloomberg, η κυβέρνηση ενδέχεται να μειώσει την πρόβλεψη για την ανάπτυξη φέτος μόλις στο 0,5%.
Ενας παρατεταμένος πόλεμος θα μπορούσε να αποδυναμώσει περαιτέρω την ανάπτυξη και να διατηρήσει το έλλειμμα πάνω από το 3% φέτος, περιπλέκοντας την έξοδο της Ιταλίας από τη Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος, έγραψαν σε έκθεσή τους τον περασμένο μήνα οι αναλυτές της Scope Ratings.
Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε σοβαρό πισωγύρισμα για τη Μελόνι, η οποία μέχρι στιγμής έχει κερδίσει επαίνους από τους οίκους αξιολόγησης για τη δημοσιονομική πρόοδο της Ιταλίας. Η Moody’s αναβάθμισε πέρυσι την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας, για πρώτη φορά ύστερα από τουλάχιστον 23 χρόνια.
Σύμφωνα με τη Moody’s, η Ιταλία θα μπορέσει να συνεχίσει τη δημοσιονομική της εξυγίανση εάν ο πόλεμος στο Ιράν τελειώσει σύντομα, αλλά μια παρατεταμένη σύγκρουση θα οδηγούσε σε ένα πιο δυσμενές σενάριο, δεδομένης της υψηλής έκθεσης της οικονομίας στις εισαγωγές ενέργειας από την περιοχή του Κόλπου.
Η Ιταλία είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος καταναλωτής φυσικού αερίου στην Ε.Ε., μετά τη Γερμανία, αφού βασίζεται στο καύσιμο για το 40% του ενεργειακού της μείγματος.
Οι ανησυχίες αυτές ανέβασαν το spread του ιταλικού 10ετούς ομολόγου έναντι του αντίστοιχου γερμανικού πάνω από τις 100 μονάδες βάσης την περασμένη εβδομάδα, έναντι του χαμηλού των 57 μονάδων βάσης τον Ιανουάριο. Πρόκειται, βέβαια, για επίπεδα πολύ χαμηλότερα από τις 200 και πλέον μονάδες βάσης που σημειώθηκαν μετά την εκλογή της Μελόνι, όμως δεν παύουν να αποτελούν ένα προειδοποιητικό καμπανάκι για την κυβέρνηση.
