Οταν ο Τραμπ αποφάσισε να επιτεθεί στο Ιράν, πιθανότατα δεν σχεδίαζε να δώσει στην Τεχεράνη ένα χρηματικό ποσό που θα μπορούσε να φτάσει τα 500 δισ. δολάρια τα επόμενα περίπου τέσσερα χρόνια. Αυτό όμως μπορεί να επιτύχει ο πρόεδρος εάν αποσυρθούν οι ΗΠΑ.
Πολλά εξαρτώνται από το αν η Τεχεράνη θα διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, μέσω των οποίων περνούσε προπολεμικά το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Εάν ο Τραμπ αποσυρθεί μονομερώς, η Τεχεράνη θα μπορέσει να επισημοποιήσει ένα σύστημα διοδίων. Δεδομένων των τεράστιων κερδών που αποκομίζουν τα αραβικά κράτη, το Ιράν θα μπορούσε να κερδίζει 120 δισ. δολάρια ετησίως μέχρι οι παραγωγοί να κατασκευάσουν εναλλακτικούς αγωγούς. Πριν από τον πόλεμο, περίπου 150 πλοία διέσχιζαν τα Στενά καθημερινά. Αν το Ιράν χρέωνε 2 εκατ. δολάρια ανά πλοίο, θα εισέπραττε 110 δισ. δολάρια ετησίως, αν και θα είχε περισσότερο νόημα μια χρέωση βάσει βάρους ή κέρδους από το φορτίο.
Υπολογίζεται ότι οι παραγωγοί πετρελαίου χάνουν 200 δισ. δολάρια σε κέρδη ετησίως όσο τα Στενά παραμένουν κλειστά, ενώ το Κατάρ κερδίζει περίπου 50 δισ. δολάρια από το φυσικό αέριο. Το Ιράν θα θελήσει να αποσπάσει μέρος αυτού του ετήσιου κέρδους των 250 δισ. δολαρίων σε αντάλλαγμα για το άνοιγμα της διόδου. Η διαπραγματευτική ισχύς θα κρίνει το μοίρασμα της πίτας.
Ας υποθέσουμε ότι το Ιράν και οι γείτονές του μοιράζονται τα κέρδη εξίσου, δίνοντας στο Ιράν 100 δισ. δολάρια από διόδια στα πετρελαιοφόρα κάθε χρόνο και ίσως 20 δισ. δολάρια από φυσικό αέριο. Οι αραβικές χώρες του Κόλπου θα είχαν τότε ένα ισχυρό κίνητρο να κατασκευάσουν αγωγούς. Η ταχύτερη και φθηνότερη διαδρομή είναι η κατασκευή μεγαλύτερης χωρητικότητας προς την Ερυθρά Θάλασσα – αν και αυτό δεν θα εγγυόταν ελεύθερη διέλευση εάν οι Χούθι, που είναι σύμμαχοι με το Ιράν, διαταράξουν για άλλη μια φορά τη ναυσιπλοΐα. Οι αγωγοί πετρελαίου και οι σχετικές λιμενικές εγκαταστάσεις θα μπορούσαν να κατασκευαστούν σε τρία έως τέσσερα χρόνια. Μπορεί να χρειαστεί διπλάσιος χρόνος για να γίνει αυτό για πιο εξειδικευμένες υποδομές φυσικού αερίου.
Στο μέσον αυτών των διαδρομών, η Τεχεράνη θα μπορούσε να αποκομίσει 350 δισ. δολάρια από διόδια πετρελαίου και 140 δισ. δολάρια από διόδια φυσικού αερίου, συνολικά 490 δισ. δολάρια.
Ολα αυτά τα μαθηματικά βασίζονται στην πτώση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στα επίπεδα που βρίσκονταν πριν από τον πόλεμο. Τι θα γινόταν όμως αν το Ιράν περιόριζε τις ροές με στόχο τη διατήρηση των τιμών σε υψηλά επίπεδα; Οι αραβικές χώρες ανησυχούν ότι οι υψηλότερες τιμές θα ενθάρρυναν τους καταναλωτές να στραφούν σε άλλες μορφές ενέργειας.
Επιπλέον, όταν το καρτέλ πετρελαίου του OPEC, υπό την κυριαρχία της Σαουδικής Αραβίας, διέταξε στο παρελθόν μειώσεις στην παραγωγή, ορισμένες χώρες άντλησαν περισσότερο από ό,τι είχε συμφωνηθεί. Αυτό έκανε όλα τα μέλη να διστάσουν να περιορίσουν την παραγωγή. Τα κίνητρα της Τεχεράνης μπορεί να είναι διαφορετικά. Εάν οι τιμές και τα κέρδη ήταν υψηλότερα, θα μπορούσε να αποκομίσει μεγαλύτερο φόρο από τις αραβικές χώρες. Επιπλέον, ο έλεγχος του νευραλγικού σημείου θα της επέτρεπε να ελέγχει πόσα εξάγει κάθε κράτος. Από την άλλη πλευρά, το Ιράν έχει βάσιμους λόγους να μη διατηρεί τις τιμές πολύ υψηλές, καθώς αυτό θα αναστάτωνε ισχυρούς καταναλωτές σε όλο τον κόσμο.
Οι ΗΠΑ, και ίσως ακόμη και οι ευρωπαϊκές χώρες, μπορεί τότε να νιώσουν ότι δεν έχουν άλλη επιλογή από το να ανοίξουν με τη βία τα Στενά του Ορμούζ – όσο δύσκολο κι αν είναι αυτό.
