Το χθεσινό μοτίβο στις αγορές, που συνοδεύτηκε από νέα άνοδο των τιμών του πετρελαίου, του φυσικού αερίου, πτώση του χρυσού και με τις μετοχές υπό πίεση, δείχνει ότι η κατάσταση που δημιουργεί ο πόλεμος συνάδει ολοένα και λιγότερο με έναν τυπικό γεωπολιτικό φόβο. Δείχνει να μοιάζει περισσότερο με ένα σοκ προσφοράς ενέργειας, που επηρεάζει πρωτίστως τις οικονομίες και λιγότερο τις γεωπολιτικές ισορροπίες.
Η πτώση ειδικά του χρυσού, ενώ το πετρέλαιο εκτοξεύεται σε κάθε δήλωση Τραμπ, αποτυπώνει μια βαθύτερη μετατόπιση. Κεφάλαια φεύγουν από κάθε είδους επενδύσεις και προτιμούν να διατηρούν υψηλή ρευστότητα, ενώ τιμολογείται πλέον μια σοβαρή έλλειψη ενέργειας που εκτιμάται πως θα εμφανιστεί με ένταση τις επόμενες εβδομάδες.
Οι στρατηγικές των αντιμαχόμενων πλευρών έχουν επίσης καθαρά οικονομικά χαρακτηριστικά. Το Ιράν είναι σαφές ότι δεν χρειάζεται και πιθανότατα δεν μπορεί να κερδίσει στρατιωτικά. Αρκεί να αυξήσει το κόστος για όλους, ανεβάζοντας τις τιμές του πετρελαίου, πιέζοντας τις αγορές και πληγώνοντας την οικονομία των ΗΠΑ. Η πλευρά των Αμερικανών την ίδια ώρα, παρά τις δηλώσεις Τραμπ, δεν στοχεύει μέχρι στιγμής και ενδεχομένως δεν μπορεί να καταστρέψει πλήρως το Ιράν, αλλά επιδιώκει περισσότερο να αποκαταστήσει τη ροή ενέργειας, ανοίγοντας με κάποιο τρόπο τα Στενά του Ορμούζ. Και αυτό ενδεχομένως να είναι και το πιο δύσκολο.
Το παράδοξο αυτού του πολέμου είναι ότι στην πραγματικότητα καμιά πλευρά δεν τον αντέχει οικονομικά. Το Ιράν έχει σχεδόν μηδενικά έσοδα από τη βασική πλουτοπαραγωγική πηγή του, το πετρέλαιο, για 34 συνεχείς ημέρες, με την οικονομική πίεση να αυξάνεται. Οι ΗΠΑ με τη βενζίνη πάνω από 4 δολάρια το γαλόνι, αύξηση πληθωρισμού που απομακρύνει το ενδεχόμενο μείωσης των επιτοκίων και συνεχείς αυξήσεις των κονδυλίων για εξοπλιστικά προγράμματα, πιέζονται επίσης. Από την εξίσωση δεν μπορεί να λείπει η Ευρώπη, με την ενεργειακή πίεση να εκτιμάται πως θα γίνει έντονη μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες, όχι μόνον από πλευράς τιμών, αλλά και πρώτων ενδείξεων ελλείψεων σε αποθέματα καυσίμων.
Το ερώτημα οπότε που θέτουν οι αγορές δεν είναι αν θα υπάρξει συμφωνία, αλλά πότε θα γίνει και υπό ποιους όρους. Το σκηνικό θυμίζει έντονα τον περυσινό εμπορικό πόλεμο για τους δασμούς ΗΠΑ – Κίνας. Λίγη σκληρή ρητορική, πολλές παράλληλες διαπραγματεύσεις και πολλές προσωρινές συμφωνίες αντί για λύση. Στο τέλος όλοι ήξεραν ότι θα βρουν μια λύση· έστω και μια χρονικά περιορισμένη εκεχειρία.
Με λίγα λόγια, η λύση μιας κάποιας μορφής συμφωνίας παραμένει επικρατέστερη για τις αγορές, κυρίως επειδή εκτιμούν ότι το ρίσκο περαιτέρω αποσταθεροποίησης παραμένει υψηλό για όλους.
