Με τις συνήθεις διχογνωμίες που χαρακτηρίζουν την Ε.Ε. και τις προσπάθειές της για από κοινού λύσεις στα μείζονα προβλήματα, η νέα ενεργειακή κρίση που βρίσκεται προ των πυλών βρίσκει και πάλι τη Γηραιά Ηπειρο διχασμένη. Μην μπορώντας να καταλήξει σε συμφωνία για τα μέτρα με τα οποία θα αντιμετωπίσει τις παρενέργειες του πολέμου στη Μέση Ανατολή, καταφεύγει έτσι σε συστάσεις και παραινέσεις. Στο τραπέζι βρίσκονται, πάντως, μέτρα παρεμφερή με όσα επιστρατεύθηκαν το 2022 εν μέσω της ενεργειακής κρίσης που προκάλεσε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αλλά φαίνεται αβέβαιη η εφαρμογή τους.
Η πρόταση για παρέμβαση των χωρών-μελών στην αγορά ενέργειας προκαλεί έντονες διαμάχες και σε μεγάλο βαθμό αντανακλά τους συνήθεις διχασμούς μεταξύ των. Ομάδα βόρειων χωρών, της οποίας ηγούνται η Γερμανία και οι σκανδιναβικές χώρες, τάσσεται κατά των παρεμβάσεων στην αγορά ενέργειας, ενώ η Γαλλία ζητάει επίμονα αναδιανομή των λεγόμενων «ουρανοκατέβατων» κερδών –των ιλιγγιωδών κερδών που συγκεντρώνουν οι ενεργειακές όταν εκτοξεύονται οι τιμές της ενέργειας– με σκοπό τη χορήγηση επιδομάτων. Πηγές που μίλησαν στο Bloomberg σε καθεστώς ανωνυμίας τόνισαν ότι η Κομισιόν θα εκδώσει συστάσεις με στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας σε όλους τους τομείς. Σύμφωνα με τον επίτροπο Ενέργειας Νταν Γέργκενσεν, δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος ελλείψεων πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ευρώπη, αλλά τόνισε ότι μέχρι στιγμής ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν έχει αυξήσει κατά 14 δισ. ευρώ το κόστος των ορυκτών καυσίμων που εισάγει η Ε.Ε. Κάλεσε, άλλωστε, τα κράτη-μέλη να αποφύγουν τη λήψη μέτρων, όπως τη μείωση των τιμών της ενέργειας για τους καταναλωτές, καθώς αυτά μπορούν να αυξήσουν τη ζήτηση για ενέργεια.
Στο μεταξύ, η Κομισιόν θα παρουσιάσει σύντομα μέτρα νομικής φύσης για τον περιορισμό του κόστους της ενέργειας. Ωστόσο, οι αγορές ντίζελ και κηροζίνης έχουν ήδη περιορίσει την προσφορά και αυξάνουν τις τιμές των καυσίμων. Ερωτώμενος κατά πόσον εξετάζονται μέτρα ανάλογα εκείνων που ελήφθησαν το 2022 , ο κ. Γέργκενσεν τόνισε ότι «όντως εξετάζουμε ορισμένα από αυτά». Οπως τόνισε ο ίδιος, «ακόμη κι αν ο πόλεμος λήξει αύριο, δεν πρόκειται να επιστρέψουμε στην κανονικότητα στο εγγύς μέλλον». Υπενθύμισε ότι το 2022 το πρόβλημα αφορούσε κυρίως το φυσικό αέριο, αλλά τώρα οι οικονομίες ανά τον κόσμο αντιμετωπίζουν ευρύτατο φάσμα προβλημάτων με ελλείψεις φυσικού αερίου, διακοπή λειτουργίας διυλιστηρίων και εγκαταστάσεων υγροποιημένου φυσικού αερίου και αποκλεισμού των δεξαμενοπλοίων, που υπό κανονικές συνθήκες θα μετέφεραν πετρέλαιο από τα Στενά του Ορμούζ.
Ομάδα βόρειων χωρών τάσσεται κατά των παρεμβάσεων στην αγορά, ενώ η Γαλλία ζητάει επίμονα αναδιανομή των κερδών που συγκεντρώνουν οι ενεργειακές.
Ο επίτροπος προέβη στις δηλώσεις αυτές μετά την έκτακτη τηλεδιάσκεψη των υπουργών Ενέργειας και αντανακλούν την εντεινόμενη ανησυχία των ευρωπαϊκών χωρών για το ενδεχόμενο να επεκταθεί προς τα δυτικά η ενεργειακή κρίση που ήδη πλήττει την Ασία. Σε επιστολή του προς τα κράτη-μέλη, ο κ. Γέργκενσεν κάλεσε τις κυβερνήσεις να λάβουν μέτρα για να εξοικονομήσουν ενέργεια και ιδιαιτέρως στον τομέα των μεταφορών, αλλά και να επιβάλουν στα διυλιστήρια την αναβολή όσων έργων συντήρησης δεν επείγουν, προκειμένου να συνεχιστεί η λειτουργία τους. Κατά την ενεργειακή κρίση του 2022 η Ε.Ε. υιοθέτησε νόμους που στόχευαν στη μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου κατά 15%. Σε μεγάλο βαθμό η εξοικονόμηση κατανάλωσης αερίου επετεύχθη πράγματι, αλλά κυρίως χάρη στη μείωση της δραστηριότητας των βιομηχανιών, που οδηγήθηκαν σε αυτό το μέτρο από την εκτόξευση των τιμών της ενέργειας, κάτι που η Ε.Ε. δεν έχει ακόμη υπερβεί πλήρως. Μεταξύ άλλων η Ε.Ε. επέβαλε τότε πλαφόν στις τιμές του αερίου και φορολόγησε τα «ουρανοκατέβατα» κέρδη των ενεργειακών εταιρειών.
Το τμήμα φυσικού αερίου που εισάγει η Γηραιά Ηπειρος από τη Μέση Ανατολή είναι περιορισμένο, αλλά ήδη έχει αναγκαστεί να ανταγωνιστεί με άλλες γεωγραφικές ζώνες, κυρίως με τις χώρες της Ασίας, για να εξασφαλίσει εναλλακτικούς προμηθευτές. Μέχρι προσφάτως αναμενόταν ότι η παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου κυριολεκτικά θα κατακλυζόταν από πλεόνασμα του καυσίμου. Μεσολάβησε, όμως, ο πόλεμος και το πλήγμα που δέχθηκαν εγκαταστάσεις παραγωγής αερίου στο Κατάρ, που διέκοψε τη λειτουργία τους και τις εξαγωγές επικαλούμενο «ανωτέρα βία». Τα έργα αποκατάστασης των εγκαταστάσεων αναμένεται τώρα ότι θα διαρκέσουν έως και πέντε χρόνια. Από τη στιγμή, άλλωστε, που η Τεχεράνη έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ από όπου διέρχεται το μεγαλύτερο μέρος της θαλάσσιας μεταφοράς πετρελαίου, αναμένεται πολύ σύντομα να γίνουν αισθητές οι ελλείψεις «μαύρου χρυσού».
Στο μεταξύ, παραμένει αβέβαιη η εξέλιξη του πολέμου, με τον Αμερικανό πρόεδρο να επικρίνει τους συμμάχους των ΗΠΑ , συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, για την άρνησή τους να εμπλακούν στον πόλεμο κατά του Ιράν. Σε ανάρτησή του στο δικό του μέσο κοινωνικής δικτύωσης, ο Ντόναλντ Τραμπ καταφέρθηκε, άλλωστε, προσβλητικά κατά του παραδοσιακού συμμάχου των ΗΠΑ, της Βρετανίας, καλώντας τη βρετανική κυβέρνηση «να πάει να πάρει μόνη το πετρέλαιό της» από τον Κόλπο. Την Τρίτη προέβλεψε μάλιστα ότι ο πόλεμος θα λήξει σε δύο με τρεις εβδομάδες, οδηγώντας σε μικρή αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου. Ετσι, το αργό Δυτικού Τέξας κυμαινόταν χθες στα 99,40 δολ. το βαρέλι, σημειώνοντας πτώση 1,95% και το Brent στα 101,61% δολ. το βαρέλι, υποχωρώντας 2,26%.
