Συμφωνία-πλαίσιο για την πώληση φυσικού αερίου από τα κοιτάσματα της Κύπρου στην Αίγυπτο υπέγραψαν χθες στο Κάιρο οι δύο χώρες, στη σκιά των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και των ασφυκτικών πιέσεων που δέχεται η οικονομία της πολυπληθέστερης χώρας της Βορείου Αφρικής, ως άμεσα εξαρτώμενη από την περιοχή του Περσικού Κόλπου για εισαγωγές ενέργειας.
Το μηνιαίο κόστος για εισαγωγές αερίου της Αιγύπτου έχει σχεδόν τριπλασιαστεί στο 1,65 δισ. δολάρια από 650 εκατ. δολάρια πριν από τις πολεμικές συγκρούσεις στο Ιράν, με τη χώρα να προχωράει σε δραστικά μέτρα μείωσης της ζήτησης ενέργειας, καθώς πέρα από τις υψηλές τιμές αντιμετωπίζει και προβλήματα εφοδιασμού. Οι εξαγωγές φυσικού αερίου του Ισραήλ προς την Αίγυπτο από το κοίτασμα Λεβιάθαν έχουν σταματήσει λόγω παύσης παραγωγής του κοιτάσματος. Η χώρα εξαρτάται επίσης από εισαγωγές αργού από το Κουβέιτ, μέρος των οποίων θα αντικαταστήσει με εισαγωγές από τη Λιβύη στο πλαίσιο συμφωνίας με τη National Oil, που επικαλείται το Βloomberg. Aπό το περασμένο Σάββατο τα καταστήματα και οι καφετέριες στο Κάιρο κλείνουν στις 9 μ.μ., πέντε ημέρες την εβδομάδα, οι φωτεινές πινακίδες σβήνουν και τα κυβερνητικά κτίρια κλείνουν νωρίς, με την κυβέρνηση να εξετάζει και το ενδεχόμενο τηλεργασίας για τους πολίτες μία με δύο ημέρες την εβδομάδα.
Για την Κύπρο, οι εξαγωγές φυσικού αερίου προς την Αίγυπτο είναι μία από τις τρεις εναλλακτικές που έχει εξετάσει, αν και όχι κατά προτεραιότητα τα προηγούμενα χρόνια, αφού το βάρος δόθηκε αρχικά στην κατασκευή τερματικού σταθμού LNG στο Βασιλικό και στον αγωγό East Med – συνδέθηκε με την από κοινού εξαγωγή των κοιτασμάτων του Ισραήλ και της Κύπρου στην Ευρώπη μέσω της Ελλάδας. Και τα δύο σχέδια ναυάγησαν για διαφορετικούς λόγους το καθένα.
Η έξοδος προς την Αίγυπτο είτε για την κάλυψη εγχώριας ζήτησης είτε για τους τερματικούς σταθμούς LNG, Idku και Damietta, με προορισμό τη διεθνή αγορά εμφανίζεται τα τελευταία χρόνια ως η πλέον ρεαλιστική λύση, με την παρούσα μάλιστα συγκυρία των υψηλών τιμών φυσικού αερίου να ευνοεί την Κύπρο για να πετύχει μια συμφωνία πώλησης σε καλύτερες τιμές.
Το πιο ώριμο για παραγωγή κοίτασμα από τα πέντε συνολικά που έχουν ανακαλυφθεί στην ΑΟΖ της Κύπρου είναι το «Κρόνος» (μπλοκ 6) δυναμικότητας περίπου 140 δισ. κ.μ. αερίου. Η ιταλική ΕΝΙ, η οποία αναπτύσσει το κοίτασμα στην Κύπρο, έχει σχεδιάσει την κατασκευή αγωγού για τη σύνδεσή του με αυτό του μεγάλου κοιτάσματος «Zορ» στην Αίγυπτο, που θα μπορούσε να κατασκευαστεί μέσα στο 2027 όπου αναμένεται και η πρώτη παραγωγή του «Κρόνος».
Η συμφωνία-πλαίσιο που υπέγραψαν χθες στο Κάιρο, στο πλαίσιο του συνεδρίου «EGYPES 2026», οι υπουργοί Ενέργειας Κύπρου και Αιγύπτου, παρουσία του προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη και του προέδρου της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, επαναβεβαιώνει την πολιτική βούληση των δύο χωρών να προχωρήσει η αξιοποίηση των κυπριακών κοιτασμάτων φυσικού αερίου «Κρόνος» και «Αφροδίτη» μέσω αιγυπτιακών υποδομών, όπως δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός, στο περιθώριο του συνεδρίου.
Οπως εξήγησε ο κ. Δαμιανός, η νέα συμφωνία δεν διαφοροποιεί την κατεύθυνση που είχε ήδη συμφωνηθεί στο παρελθόν, αλλά εντάσσει πλέον στο ίδιο πλαίσιο τα κοιτάσματα «Κρόνος» και «Αφροδίτη», τα οποία έχουν επιλεγεί ως τα πρώτα που θα αξιοποιηθούν μέσω της αιγυπτιακής αγοράς και των σχετικών υποδομών. Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας είναι η σύσταση κοινής τεχνικής επιτροπής, η οποία θα αναλάβει τη διαπραγμάτευση των όρων πώλησης του φυσικού αερίου στην Αίγυπτο ή σε κρατικές εταιρείες της χώρας.
Οπως ανέφερε ο υπουργός, η επιτροπή θα εξετάζει τόσο τα εμπορικά όσο και τα τεχνικά δεδομένα, με στόχο τη βέλτιστη αξιοποίηση των κυπριακών υδρογονανθράκων και την κάλυψη μέρους των ενεργειακών αναγκών της Αιγύπτου. Ο κ. Δαμιανός τόνισε ότι η συμφωνία αποτελεί κυρίως πολιτική επιβεβαίωση της πορείας που έχουν ήδη χαράξει οι δύο χώρες, σημειώνοντας ότι από εκεί και πέρα η υλοποίηση των έργων εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό και από τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στα σχετικά τεμάχια της κυπριακής ΑΟΖ.
