Σε σημαντική αύξηση των προβλέψεων για τον πληθωρισμό, ειδικά για το 2026, και σε υποβάθμιση των εκτιμήσεων για την ανάπτυξη προχώρησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομία μέσω των υψηλότερων τιμών της ενέργειας. Οι μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από την ένταση και τη διάρκεια της σύγκρουσης καθώς και από τον τρόπο με τον οποίο οι τιμές της ενέργειας θα επηρεάσουν τις τιμές καταναλωτή και την οικονομία, τόνισε η ΕΚΤ, παρουσιάζοντας έτσι εναλλακτικά σενάρια με υψηλότερες και πιο επίμονες αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
Αν και διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια, όπως αναμενόταν ευρέως, η ΕΚΤ κατέστησε σαφές ότι παρακολουθεί στενά τους κινδύνους από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου και είναι έτοιμη να δράσει εάν χρειαστεί.
Πιο αναλυτικά, το διοικητικό συμβούλιο με ομόφωνη απόφαση διατήρησε σταθερά τα επιτόκια της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων, των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης στο 2,00%, 2,15% και 2,40% αντίστοιχα.
«Δεν λέω ότι είμαστε σε καλή θέση αυτή τη στιγμή, αλλά είμαστε καλά εξοπλισμένοι να αντιμετωπίσουμε το μεγάλο σοκ που ξεδιπλώνεται», διεμήνυσε η Κριστίν Λαγκάρντ. Οπως σχολιάζουν οι αναλυτές, η ΕΚΤ από την «καλή θέση» στην οποία βρισκόταν, πλέον είναι αντιμέτωπη με ένα στασιμοπληθωριστικό σοκ.
Διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια, όπως αναμενόταν. Οι αγορές περιμένουν δύο αυξήσεις επιτοκίων μέχρι τον Δεκέμβριο.
Η Λαγκάρντ σημείωσε πως το Δ.Σ. είχε μία εκ βαθέων συζήτηση για την τρέχουσα κατάσταση, επισημαίνοντας πως υπήρξε και ενημέρωση από καθηγητή στον τομέα της άμυνας των στρατιωτικών επιστημών. Οπως εξήγησε, αυτές οι προβλέψεις είναι χρήσιμες καθώς ενσωματώνουν κατ’ εξαίρεσιν πληροφορίες μέχρι τις 11 Μαρτίου, μια μεταγενέστερη από ό,τι συνήθως ημερομηνία συμπερίληψης στοιχείων.
Ειδικότερα, οι εμπειρογνώμονες προβλέπουν ότι ο γενικός πληθωρισμός θα διαμορφωθεί κατά μέσον όρο σε 2,6% το 2026 από 1,9% κατά τις προβλέψεις του Δεκεμβρίου, σε 2% το 2027 από 1,8% πριν, και σε 2,1% το 2028 από 2% πριν. Σε ό,τι αφορά τον δομικό πληθωρισμό, χωρίς δηλαδή τις κατηγορίες ενέργειας και επεξεργασμένων τροφίμων, προβλέπουν μέσο ρυθμό 2,3% το 2026 από 2,2% πριν, 2,2% το 2027 από 1,9% πριν και 2,1% το 2028 από 2%.
Επίσης, ο ρυθμός ανάπτυξης αναθεωρήθηκε προς τα κάτω, ιδίως για το 2026, αντανακλώντας τις παγκόσμιες επιδράσεις του πολέμου στις αγορές βασικών εμπορευμάτων, στα πραγματικά εισοδήματα και στην εμπιστοσύνη. Ειδικότερα, τοποθετείται πλέον στο 0,9% το 2026 από 1,2% πριν, στο 1,3% το 2027 από 1,4% πριν, ενώ για το 2028 διατηρήθηκε αμετάβλητος στο 1,4%.
Τα σενάρια
Οι τιμές της ενέργειας, πάντως, έχουν αυξηθεί σημαντικά από τις 11 Μαρτίου, επομένως τα σενάρια που παρουσίασε η ΕΚΤ για το πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί η οικονομία εάν το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο κινηθούν ακόμη υψηλότερα ή οι αυξήσεις αυτές είναι επίμονες, έχουν τη σημασία τους.
Ετσι, το βασικό σενάριο λαμβάνει υπόψη την πορεία των τιμών της ενέργειας κατά την καταληκτική ημερομηνία της 11ης Μαρτίου και αντανακλά τις παραπάνω βασικές εκτιμήσεις των εμπειρογνωμόνων για πληθωρισμό και ανάπτυξη. Ειδικότερα, λαμβάνουν υπόψη ότι οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου κορυφώνονται περίπου στα 90 δολάρια/βαρέλι και στα 50 ευρώ/MWh, αντίστοιχα, το δεύτερο τρίμηνο του 2026 και στη συνέχεια θα μειωθούν κατά τα επόμενα τρίμηνα. Οπως επισημαίνεται, ο πληθωρισμός θα αυξηθεί απότομα στο 3,1% το δεύτερο τρίμηνο και στη συνέχεια θα μειωθεί το τρίτο τρίμηνο στο 2,8%.
Παράλληλα, παρουσιάστηκαν δύο άλλα εναλλακτικά σενάρια, ένα δυσμενές και ένα πιο σοβαρό, που διαφέρουν ως προς το μέγεθος και την επιμονή του σοκ στις τιμές της ενέργειας, τον αντίκτυπό του στο διεθνές περιβάλλον και την αβεβαιότητα, καθώς και τη διάδοσή του μέσω έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεων στον πληθωρισμό.
Το δυσμενές σενάριο ενσωματώνει ισχυρότερες έμμεσες και δευτερογενείς επιπτώσεις από το βασικό σενάριο. Υποθέτει ότι το 40% των ροών πετρελαίου και LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ διαταράσσεται, ωθώντας τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στα 119 δολάρια και στα 87 ευρώ, αντίστοιχα, το δεύτερο τρίμηνο του 2026, προτού συγκλίνουν στις βασικές υποθέσεις έως το τρίτο τρίμηνο του 2027. Υπό αυτό το σενάριο, ο πληθωρισμός φέτος θα διαμορφωθεί στο 3,5%, το 2027 στο 2,1% και το 2028 θα υποχωρήσει σημαντικά, στο 1,6%, λόγω των αποπληθωριστικών πιέσεων που προκύπτουν από την ταχεία ομαλοποίηση των τιμών της ενέργειας. Η ανάπτυξη το 2026 θα διαμορφωθεί στο 0,6% και το 2027 στο 1,2%, ενώ το 2028 θα ανακάμψει στο 1,6%.
Τέλος, το πιο απαισιόδοξο, «σοβαρό» σενάριο, προϋποθέτει ένα ισχυρότερο και πιο επίμονο σοκ στις τιμές της ενέργειας, μεγαλύτερη αβεβαιότητα και ακόμη ισχυρότερες έμμεσες και δευτερογενείς επιπτώσεις. Υπό αυτό το σενάριο, το 60% των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ διαταράσσεται, ενώ υπάρχουν ζημιές στις υποδομές, κάτι που θα ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου στα 145 δολάρια και τις τιμές του φυσικού αερίου στα 106 ευρώ το δεύτερο τρίμηνο του 2026, πριν μειωθούν με πολύ βραδύτερο ρυθμό και παραμείνουν σημαντικά πάνω από τις υποθέσεις τόσο του βασικού όσο και του δυσμενούς σεναρίου έως το 2028. Ο πληθωρισμός θα εκτιναχθεί στο 4,4% φέτος, στο 4,8% το 2027 και θα κινηθεί στο 2,8% το 2028. Η οικονομική ανάπτυξη θα διαμορφωθεί στο 0,4% φέτος, στο 0,9% το 2027 και στο 1,9% το 2028.
Αξίζει να σημειωθεί πως κανένα από τα σενάρια δεν λαμβάνει υπόψη τη λήψη μέτρων νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ. Οι αγορές πάντως αναμένουν πλέον δύο αυξήσεις επιτοκίων μέχρι τον Δεκέμβριο.
