Δύο αγωγοί παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ, προσφέροντας διέξοδο σε σημαντικές ποσότητες πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο προς τον υπόλοιπο κόσμο. Οι αγωγοί αυτοί δεν μπορούν βέβαια να αντικαταστήσουν τον όγκο που μεταφέρεται με δεξαμενόπλοια, αλλά αποτελούν τη μοναδική ασπίδα απέναντι σε μία ακόμη μεγαλύτερη κρίση.
Ο μικρότερος βρίσκεται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και μεταφέρει πετρέλαιο από το Αμπου Ντάμπι στο λιμάνι Φουτζέιρα στον Κόλπο του Ομάν, ενώ ο μεγαλύτερος διασχίζει τη Σαουδική Αραβία μέχρι το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα. «Παρότι έχουμε αντιμετωπίσει διαταραχές στο παρελθόν, αυτή είναι με διαφορά η μεγαλύτερη κρίση για τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου της περιοχής», δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο Αμίν Νάσερ, διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco.
Λόγω του αποκλεισμού της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, ο αγωγός που διατρέχει τη Σαουδική Αραβία αποτελεί σήμερα μία από τις πιο κρίσιμες υποδομές για την παγκόσμια οικονομία. Η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία αναμένει ότι μέσα στις επόμενες ημέρες θα διοχετεύει έως 7 εκατ. βαρέλια πετρελαίου μέσω του αγωγού, δήλωσε ο Nάσερ. Εξ αυτών περίπου 2 εκατ. κατευθύνονται προς διυλιστήρια της χώρας και τα υπόλοιπα μπορούν να φτάσουν στις διεθνείς αγορές. Μάλιστα, σχεδόν αντίστοιχη ποσότητα εξήγαγε η Σαουδική Αραβία μέσω των Στενών του Ορμούζ πριν από τον πόλεμο.
Πρόκειται, όμως, για μια μεγάλη δοκιμασία, καθώς ο αγωγός δεν έχει λειτουργήσει ποτέ στο μέγιστο της δυναμικότητάς του για μεγάλο χρονικό διάστημα. Εξάλλου, δεν λύνει πλήρως το πρόβλημα, καθώς μεγάλες ποσότητες εξακολουθούν να είναι εγκλωβισμένες στο Κουβέιτ, στο Ιράκ και στο Μπαχρέιν.
Στο μεταξύ, το Ιράν έχει επιτεθεί σε ενεργειακές υποδομές σε ολόκληρο τον Κόλπο, επιχειρώντας να αυξήσει τις τιμές για τους Αμερικανούς καταναλωτές. Αναλυτές εκτιμούν ότι θα μπορούσε κάλλιστα να στοχοποιήσει και τους κρίσιμους πια αγωγούς της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ. Οσο συνεχίζουν να λειτουργούν, τουλάχιστον ένα μέρος του πετρελαίου μπορεί να φτάσει στους αγοραστές, την ώρα που τουλάχιστον 1.000 πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο.
Ο μικρότερος βρίσκεται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και μεταφέρει πετρέλαιο από το Αμπου Ντάμπι, ενώ ο μεγαλύτερος διασχίζει τη Σαουδική Αραβία.
Διασχίζοντας αμμόλοφους, βουνά και ηφαιστειακά πεδία, ο αγωγός της Σαουδικής Αραβίας μεταφέρει πετρέλαιο από τα τεράστια κοιτάσματα στα ανατολικά προς τις ακτές στην Ερυθρά Θάλασσα. Κατασκευάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980, όταν ο πόλεμος Ιράν-Ιράκ απειλούσε τη ναυσιπλοΐα ως ένας τρόπος παράκαμψης του Περσικού Κόλπου και μεταφοράς των εξαγωγών πιο κοντά στις δυτικές αγορές. Βέβαια, το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας κατευθύνεται προς την Ασία. Την τελευταία εβδομάδα, πάντως, τα ημερήσια φορτία από το Γιανμπού αυξήθηκαν κατά 2 εκατ. βαρέλια, δήλωσε ο Βίκας Ντουιβέντι της Macquarie, ο οποίος εκτίμησε ότι τη Δευτέρα ο αγωγός λειτουργούσε στο 50% έως 60% της δυναμικότητάς του.
Ο μικρότερος και νεότερος αγωγός των ΗΑΕ εκτείνεται από το Αμπου Ντάμπι στο Φουτζέιρα στον Κόλπο του Ομάν. Μπορεί να μεταφέρει έως 1,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως και πριν από τον πόλεμο μετέφερε ήδη περίπου 1,1 εκατ. βαρέλια, σύμφωνα με την IEA.
Περίπου 10 εκατ. βαρέλια παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων Sparta Commodities. «Ουσιαστικά έχουμε λύσει σχεδόν το μισό πρόβλημα», δήλωσε ο Νιλ Κρόσμπι της Sparta.
Επίσης, παρότι θεωρείται ασφαλέστερη από την είσοδο στον Περσικό Κόλπο, η φόρτωση πετρελαίου στην Ερυθρά Θάλασσα και στο Φουτζέιρα δεν είναι ακίνδυνη. Το λιμάνι των ΗΑΕ υπέστη ζημιές από απόπειρα επίθεσης με drones την περασμένη εβδομάδα. Επίσης, οι Χούθι της Υεμένης εξαπέλυσαν δεκάδες επιθέσεις σε εμπορικά πλοία το 2024 και παρότι δεν έχουν κάνει επιθέσεις κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου, τα πλοία που συνδέονται με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ συστήνεται να αποφεύγουν την Ερυθρά Θάλασσα.
Σημειώνεται ότι το Ιράν έχει κατασκευάσει έναν αγωγό για να παρακάμπτει τον Περσικό Κόλπο προς το λιμάνι Γιασκ στον Κόλπο του Ομάν. Μάλιστα ένα δεξαμενόπλοιο με δυνατότητα μεταφοράς 2 εκατ. βαρελιών φόρτωσε πετρέλαιο στο λιμάνι το περασμένο Σαββατοκύριακο, σύμφωνα με την Kpler. Ηταν μόλις το τρίτο φορτίο που αναχώρησε από το Γιασκ από το 2021.
