Πόσες φωνές αφύπνισης χρειάζεται η Ευρώπη; Η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ δεν κατάφερε να την αφυπνίσει. Ούτε η πλήρης εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πριν από τέσσερα χρόνια. Ούτε η επανεκλογή Τραμπ το 2024. Τώρα η Ουάσιγκτον έχει χτυπήσει με ταχύτητα αστραπής τη Βενεζουέλα, έχει απειλήσει τη Γροιλανδία και έχει επιτεθεί στο Ιράν.
Είναι δύσκολο να δει κανείς κάτι καλό για την Ευρώπη από την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην Ισλαμική Δημοκρατία. Ενισχύει τη Ρωσία και αποδυναμώνει την Ουκρανία, απειλώντας την ασφάλεια της ίδιας της Ευρώπης. Υπονομεύει το παγκόσμιο κράτος δικαίου και απειλεί επίσης την οικονομία της Ευρώπης. Πολλά, φυσικά, θα εξαρτηθούν από το πόσο θα διαρκέσουν η σύγκρουση και ο ιρανικός αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ.
Ως εισαγωγέας υδρογονανθράκων, η Ευρώπη είναι ευάλωτη στις υψηλές τιμές ενέργειας. Οι κυβερνήσεις της, οι οποίες είναι ως επί το πλείστον υπερχρεωμένες, δεν είναι σε θέση να μετριάσουν ένα πλήγμα ούτε για τις επιχειρήσεις ούτε για τους καταναλωτές. Η βασική ευπάθεια της Ευρώπης έγκειται στο ότι χρειάζεται την προστασία των ΗΠΑ, επειδή δεν μπορεί ακόμη να αμυνθεί μόνη της έναντι της Ρωσίας.
Η μεγαλύτερη ανησυχία της, επομένως, είναι ότι ο πόλεμος στο Ιράν θα ενισχύσει τη Μόσχα χαλαρώνοντας τον έλεγχο του Κρεμλίνου στον χρηματοπιστωτικό αγωγό. Είναι αλήθεια ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν αναγκάστηκε να μείνει άπραγος καθώς οι ΗΠΑ βομβάρδισαν μία συμμαχική χώρα και σκότωσαν τον ηγέτη της. Αυτό είναι κακό για το κύρος του Ρώσου προέδρου. Επιπλέον, η Τεχεράνη θα δυσκολευτεί να προμηθεύσει τη Μόσχα με περισσότερα drones, καθώς θα χρειαστεί όσα μπορεί να κατασκευάσει η ίδια. Αλλά αυτό που κερδίζει η Ρωσία από τις υψηλότερες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου αντισταθμίζει με το παραπάνω αυτή την απώλεια.
Στις αρχές του έτους, η Μόσχα ένιωθε την πίεση από τις αυστηρότερες κυρώσεις και τις χαμηλότερες τιμές του αργού πετρελαίου. Ο Τραμπ πίεζε έντονα την Ινδία, που προηγουμένως ήταν ο μεγαλύτερος πελάτης της Ρωσίας μετά την Κίνα, να σταματήσει να αγοράζει το πετρέλαιό της. Η Μόσχα αναγκάστηκε να προσφέρει στους αγοραστές μεγάλες εκπτώσεις. Τα έσοδα της κυβέρνησης από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο μειώθηκαν στο μισό στα 5,1 δισ. δολάρια τον Ιανουάριο σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα πέρυσι.
Αυτή η δυναμική οδεύει προς την αντίστροφη κατεύθυνση. Οι τιμές του αργού πετρελαίου Brent έχουν αυξηθεί κατά 50%, φτάνοντας περίπου τα 90 δολάρια το βαρέλι, από την αρχή του έτους, πριν ξεκινήσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν σχεδόν διπλασιαστεί. Το πολεμικό σεντούκι του Κρεμλίνου θα μπορούσε σύντομα να γεμίσει.
H Ευρώπη συνειδητοποιεί όλο και περισσότερο ότι θα μπορέσει να προωθήσει τις αξίες και τα συμφέροντά της μόνο εάν αυξήσει την αυτονομία της. Η Ε.Ε. καταβάλλει επίσης μια ανανεωμένη προσπάθεια να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της, καταρρίπτοντας τα εμπόδια στους κλάδους των υπηρεσιών και ενοποιώντας τις κεφαλαιαγορές της. Φαίνεται ολοένα και πιο αποφασισμένη να προχωρήσει, ακόμη και αν ορισμένα από τα 27 μέλη της διαφωνούν. Αλλά θα χρειαστεί πολύς χρόνος για να αποδώσουν καρπούς αυτές οι πρωτοβουλίες.
Εν τω μεταξύ, πολλοί Ευρωπαίοι διχάζονται για το πώς θέλουν να εξελιχθεί ο νέος πόλεμος του Τραμπ. Εάν ο πρόεδρος των ΗΠΑ θριαμβεύσει, μπορεί να εκφοβίσει εκ νέου την Ευρώπη – ίσως στρέφοντας την προσοχή του ξανά στη Γροιλανδία. Από την άλλη πλευρά, εάν οι ΗΠΑ εμπλακούν σε ένα τέλμα με το Ιράν, ο μεγάλος νικητής μπορεί να είναι η Κίνα. Ενας ακόμη λόγος για να αφουγκραστεί η Ε.Ε. το κάλεσμα αφύπνισης και να γίνει πιο δυνατή και πιο ενωμένη.
