Οι ΗΠΑ έχουν χάσει πλέον την αίγλη που είχαν στο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα έως το 2024 και πριν από την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ, με την Ευρώπη να έχει «κεφαλαιοποιήσει» ήδη αυτή την ευκαιρία. Οπως υποστηρίζουν οι αναλυτές της Allianz Research και ING, τα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία όπως τα κρατικά ομόλογα και το δολάριο δεν αποτελούν πλέον ασφαλή καταφύγια, με τις παγκόσμιες ροές κεφαλαίων να μετατοπίζονται προς την Ευρώπη για να βρουν πλέον «ασφάλεια».
Οπως σημειώνει η Allianz, υπάρχουν απτές αποδείξεις ότι συμβαίνει αυτό. Πρώτον, τα παγκόσμια σοκ όπως η κρίση COVID-19 ή η «Ημέρα της Απελευθέρωσης» δεν ενισχύουν πλέον το δολάριο, αλλά το αποδυναμώνουν – μια αντιστροφή του ιστορικού μοτίβου «φυγής προς την ποιότητα». Δεύτερον, κατά τη διάρκεια επεισοδίων σύσφιγξης της ρευστότητας στις ΗΠΑ, το ευρώ συχνά έχει ανατιμηθεί αντί να υποτιμηθεί. Αυτό υποδηλώνει ότι η διαφορά ρευστότητας μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωζώνης έχει στραφεί υπέρ της Ευρώπης. Τέλος, σε ένα πλαίσιο αυξανόμενου γεωπολιτικού κινδύνου, τα κρατικά ομόλογα της Ευρωζώνης έχουν προσελκύσει πρόσθετη ζήτηση. Αυτό είναι ορατό, για παράδειγμα, στη συμπεριφορά του spread των 10ετών ιταλικών ομολόγων έναντι των γερμανικών που προσομοιώνει την αντίληψη του συστημικού κινδύνου στην Ευρωζώνη, η οποία έχει παραμείνει σχετικά ανθεκτική παρά την παγκόσμια αναταραχή.
Την ίδια στιγμή, τα ομόλογα των ΗΠΑ έχουν χάσει το premium που απολάμβαναν στο παρελθόν. Από τη δεκαετία του 1960 έως τα τέλη της δεκαετίας του 1990, η κυβέρνηση των ΗΠΑ απολάμβανε έκπτωση κόστους χρηματοδότησης (convenience yield) περίπου 200 μονάδων βάσης. Μετά την παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση μειώθηκε σε 75-50 μονάδες βάσης και σήμερα, και από τις αρχές του 2025, έχει περάσει σε αρνητικά επίπεδα.
Συνολικά, όλα αυτά δείχνουν ότι η Ευρώπη αναδύεται ως ένας ελκυστικός προορισμός για το παγκόσμιο κεφάλαιο, τονίζει η Allianz.
Από την πλευρά της, η ING επισημαίνει πως το δολάριο έχει χάσει μέρος της αξίας του ως ασφαλούς καταφυγίου από το 2024. Ο δείκτης του δολαρίου έχασε σχεδόν το 10% της αξίας του πέρυσι, στη χειρότερη ετήσια επίδοσή του από το 2017. Η ασταθής εμπορική πολιτική των ΗΠΑ, οι δασμολογικές απειλές του Τραμπ προς τους συμμάχους και οι επιθέσεις στη Fed έχουν επηρεάσει το νόμισμα. Πάντως, όπως σημειώνει, η αδυναμία του δολαρίου σε αυτό το στάδιο φαίνεται περισσότερο κυκλική παρά δομική.
Σε ένα πλαίσιο αυξανόμενου γεωπολιτικού κινδύνου, τα κρατικά ομόλογα της Ευρωζώνης έχουν προσελκύσει πρόσθετη ζήτηση.
Η σχετική ελκυστικότητα της Ευρώπης βασίζεται σε ισχυρούς διαρθρωτικούς παράγοντες (βαθιά και ανοιχτή κεφαλαιαγορά, κράτος δικαίου και μεγάλη κοινή αγορά), με ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων, σε αντίθεση με τους ελέγχους κεφαλαίου της Κίνας και την πολιτική αβεβαιότητα στις ΗΠΑ, επισημαίνει η Allianz. Η Ευρώπη μπορεί να προσφέρει ένα ασφαλές, ρευστό, νομικά προστατευμένο και γεωπολιτικά πιο ουδέτερο περιουσιακό στοιχείο.
Το υπόβαθρο ρευστότητας και πολιτικής ενισχύει περαιτέρω το σχετικό πλεονέκτημα της Ευρώπης. Στις ΗΠΑ, η Fed είναι αναγκασμένη να στηρίξει τη ρευστότητα χρηματοδότησης, επειδή η ικανότητα του ιδιωτικού τομέα να απορροφά κρατικά ομόλογα έχει εξαντληθεί.
Κατά την άποψη της Allianz, αυτό υποδηλώνει ότι οι παγκόσμιοι επενδυτές «χρησιμοποιούν» όλο και περισσότερο την Ευρώπη ως ένα παγκόσμιο ασφαλές εναλλακτικό περιουσιακό στοιχείο.
Η αγορά χρήματος του ευρώ προσφέρει επίσης ομαλότερη χρηματοδότηση από τις ΗΠΑ, με την πλεονάζουσα ρευστότητα να παραμένει εξαιρετικά υψηλή στην Ευρωζώνη. Η Allianz εκτιμά πως η πλεονάζουσα ρευστότητα ξεπερνάει τα 2 τρισ. ευρώ (έναντι μόνο 300 δισ. δολ. στις ΗΠΑ), η οποία μπορεί να απορροφηθεί σε έκδοση ομολόγων ή εντόκων γραμματίων. Η Ευρώπη διαθέτει την ισχύ ρευστότητας για να αξιοποιήσει ένα σημαντικό μέρος των ροών ρευστότητας που αναζητούν μια ασφαλή εναλλακτική λύση στα αμερικανικά ομόλογα.
«Με λίγα λόγια, η Ευρώπη είναι, de facto, το ασφαλέστερο περιουσιακό στοιχείο», τονίζει ο οίκος. Σε αυτό το πλαίσιο, τα στρατηγικά ευρωομόλογα που καλύπτουν κοινές χρηματοδοτικές ανάγκες στην άμυνα, στην κλιματική αλλαγή και στις υποδομές αποτελούν την καλύτερη λύση.
