Σχεδόν οι μισοί από τους Ευρωπαίους που δεν έχουν ιδιόκτητη κατοικία είτε αδυνατούν είτε δεν θέλουν να αγοράσουν καθόλου στο μέλλον. Βέβαια, η εικόνα διαφέρει από χώρα σε χώρα, όπως προκύπτει από την ευρωπαϊκή έρευνα τάσεων κατοικίας της RE/MAX, που αποτυπώνει μια αλλαγή προσέγγισης στο στεγαστικό ζήτημα.
Κατά μέσον όρο το 29% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι δεν θα μπορέσει ποτέ να αγοράσει δικό του σπίτι, με το ποσοστό να κυμαίνεται από 13% στην Τουρκία, η οποία συγκαταλέγεται στην έρευνα, μέχρι 44% στην Τσεχία. Στην Ελλάδα, το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 30%, ενώ ακόμα υψηλότερα είναι σε Σλοβενία (39%), Ιταλία (35%), Μάλτα (34%), Ιρλανδία, Πολωνία και Ουγγαρία (33%) και Φινλανδία (32%). Στον αντίποδα, το Λουξεμβούργο (17%) και η Τουρκία.
«Η βραδεία οικονομική ανάπτυξη επιβάρυνε την αύξηση των μισθών σε πολλά μέρη της Ευρώπης, ενώ οι τιμές των ακινήτων συνέχισαν να ανεβαίνουν. Ως αποτέλεσμα, η ακρίβεια παραμένει σημαντική πρόκληση, ιδίως για τις νεότερες γενιές, ακόμα και σε αγορές με σχετικά σταθερές συνθήκες απασχόλησης», είπε στο Euronews ο Μάικλ Πόλζλερ, διευθύνων σύμβουλος της RE/MAX στην Ευρώπη.
Ολο και περισσότεροι κάτοικοι της Γερμανίας, της Αυστρίας και της Τσεχίας, για παράδειγμα, απομακρύνονται από την αγορά στέγης, καθώς το ράλι των ακινήτων και η δυσκολία αποταμίευσης καθιστούν την ιδιοκατοίκηση μακρινό όνειρο.
Ωστόσο τα στοιχεία δείχνουν και μία συνολική μετατόπιση του ενδιαφέροντος. Ενα 15% των ερωτηθέντων δεν ενδιαφέρεται καθόλου να αγοράσει σπίτι. Τα μερίδια ξεκινούν από μόλις 4% στην Ιρλανδία και φτάνουν στο 31% στη Γερμανία, ενώ ξεπερνούν το 20% σε Ολλανδία, Αυστρία και Ελβετία. Ο Πόλζλερ επισήμανε ότι το ζήτημα δεν σχετίζεται αποκλειστικά με τις τιμές των κατοικιών, αλλά υπάρχει και ένα θέμα κουλτούρας. «Στη Γερμανία και στην Αυστρία η ενοικίαση είναι πολύ πιο συνηθισμένη και κοινωνικά αποδεκτή. Η μακροχρόνια σταθερότητα της ενοικίασης που στηρίζεται σε ισχυρές προστασίες ενοίκων, σημαίνει ότι τα νοικοκυριά αισθάνονται λιγότερη πίεση να αγοράσουν νωρίς», είπε.
Η βραδεία οικονομική ανάπτυξη επιβάρυνε την αύξηση των μισθών σε πολλά μέρη της Ευρώπης, ενώ οι τιμές των ακινήτων συνέχισαν να ανεβαίνουν.
Απεναντίας, το ποσοστό των ανθρώπων που δεν ενδιαφέρονται να αγοράσουν σπίτι, είναι χαμηλότερο σε Τουρκία (5%), Ισπανία (7%), Βουλγαρία (7%) και Ουγγαρία (9%). Στην Ελλάδα φτάνει στο 12%.
Συνδυάζοντας τα ποσοστά όσων πιστεύουν ότι δεν θα μπορέσουν ποτέ να αγοράσουν σπίτι και όσων δεν ενδιαφέρονται καν προκύπτει ότι σχεδόν οι μισοί Ευρωπαίοι (44%) θεωρούν ότι θα απέχουν για πάντα από την αγορά. Τα μερίδια ξεπερνούν το 50% σε αρκετές χώρες, όπως η Γερμανία (59%), η Αυστρία και η Τσεχία (54%), η Ολλανδία (53%) και η Ελβετία (52%). Αντιθέτως, τα ποσοστά είναι χαμηλότερα στην Τουρκία (18%), ενώ με μεγάλη απόσταση ακολουθούν η Λιθουανία (28%) και η Βουλγαρία (30%). Στην Ελλάδα, το συνολικό ποσοστό φτάνει το 42%.
«Η απόκτηση σπιτιού συνδέεται στενά με μακροχρόνια οικονομική ασφάλεια και οικογενειακή σταθερότητα. Ακόμα και με τις πιο σφιχτές συνθήκες στεγαστικών δανείων και με την εργασιακή αβεβαιότητα, η φιλοδοξία για ιδιοκατοίκηση παραμένει υψηλή, αντανακλώντας την ευρεία πεποίθηση ότι το σπίτι παρέχει προστασία έναντι μελλοντικής οικονομικής αβεβαιότητας», είπε ο Πόλζλερ, αναφερόμενος στην Ισπανία, όπου το συνολικό ποσοστό αγγίζει το 32%.
Οι λόγοι βέβαια διαφέρουν. Στις 23 χώρες που εξετάστηκαν, το 53% δήλωσε ευχαριστημένο με τις τρέχουσες συνθήκες διαβίωσης και δεν βλέπει καμία ανάγκη αγοράς σπιτιού. Το 21% δεν θέλει τις υποχρεώσεις που συνοδεύουν την ιδιοκατοίκηση και σχεδόν ένας στους πέντε (19%) πιστεύει ότι δεν αξίζει την επένδυση ή ότι τα ακίνητα είναι υπερτιμημένα. Επίσης, περίπου 16% δηλώνουν ότι θέλουν να έχει τη δυνατότητα να μετακινούνται εύκολα χωρίς να δένονται με μια τοποθεσία, ενώ το 13% υποστηρίζει ότι σε ορισμένες περιοχές «σηκώνει» οικονομικά το ενοίκιο, αλλά όχι την αγορά. Μόλις 5% ανησυχεί για διόρθωση των τιμών.
Ο Πόλζλερ τονίζει ότι η ιδιοκατοίκηση παραμένει σημαντικός στόχος για τους περισσότερους Ευρωπαίους, αλλά ο ρόλος της κατοικίας εξελίσσεται. «Ενώ οι προηγούμενες γενιές έβλεπαν την ιδιοκατοίκηση σαν κοινωνικό ορόσημο, σήμερα μετατρέπεται σε οικονομική στρατηγική», σημείωσε. Σύμφωνα με τη Eurostat, σχεδόν 70% των πολιτών της Ε.Ε. μένουν σε δικό τους σπίτι, ενώ το υπόλοιπο 30% ενοικιάζει.
