Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα έχουν την ευκαιρία να επιλέξουν ποιον θα διορίσουν σε μία από τις σημαντικότερες θέσεις της Ευρωζώνης προτού κερδίσει τις εκλογές η Ακροδεξιά της Γαλλίας. Πρόκειται για μια τεράστια ευκαιρία που, όμως, έχει μεγάλο πολιτικό ρίσκο. Σύμφωνα με τους Financial Times, η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ θα παραιτηθεί πριν από τη λήξη της θητείας της για να μπορέσουν οι ηγέτες της Γαλλίας και της Γερμανίας να επιλέξουν εγκαίρως τον αντικαταστάτη της.
Στόχος της κίνησης αυτής είναι να μην μπορέσει η γαλλική άκρα Δεξιά να επηρεάσει την επιλογή του διαδόχου της κ. Λαγκάρντ, καθώς το κόμμα της Μαρίν Λεπέν έχει εκφράσει την πρόθεση να παρέμβει στη λειτουργία της ΕΚΤ. Ωστόσο ο προφανής ελιγμός με σκοπό να ελεγχθούν καθοριστικής σημασίας αξιώματα και να αποτραπούν οι συνέπειες ενός εκλογικού αποτελέσματος, δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο για την κεντρική τράπεζα.
Οπως επισημαίνει ο Αντριου Κάνιγκχαμ, κορυφαίος οικονομολόγος της Capital Economics, «οι Ευρωπαίοι πολιτικοί, όπως οι πολιτικοί άλλων χωρών, θέλουν να παρακάμψουν τους κανόνες για να διασφαλίσουν πως θα έχουν τον υποψήφιο της προτίμησής τους επικεφαλής της ΕΚΤ, αλλά αυτό υπονομεύει την εικόνα της Τράπεζας ως μιας από τις πλέον ανεξάρτητες κεντρικές τράπεζες του κόσμου». Ανάμεσα στα αξιώματα της Ε.Ε. ο πρόεδρος της ΕΚΤ είναι ιδιαιτέρως ισχυρός. Η Τράπεζα ορίζει τα επιτόκια για τις οικονομίες 21 χωρών με πληθυσμό 350 εκατ. ανθρώπων, παρακολουθεί τους κινδύνους για το χρηματοπιστωτικό σύστημα και διασφαλίζει τη σταθερότητα του ευρώ, του δεύτερου αποθεματικού νομίσματος στον κόσμο.
Η κίνηση μπορεί, άλλωστε, να γίνει μπούμερανγκ. Το κόμμα της Μαρίν Λεπέν και του Τζορντάν Μπαρντελά προηγείται στις δημοσκοπήσεις και ενδέχεται να αναδειχθεί νικητής των προεδρικών εκλογών την άνοιξη του 2027. Ο Μπαρντελά έχει εκφράσει την πρόθεση να ασκήσει πιέσεις στην ΕΚΤ για μια επανεκκίνηση του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης, κάτι που θα αποτελούσε παραβίαση των κανόνων εφόσον απαγορεύεται στην Τράπεζα να χρηματοδοτεί άμεσα τις κυβερνήσεις. Δεν εκπλήσσει επομένως ότι κάποιοι θέλουν να προστατεύσουν την ΕΚΤ από μια τέτοια παρέμβαση. Σύμφωνα με τον Αλεξάντερ Κριβόλουτζκι, οικονομολόγο στη δεξαμενή σκέψης DIW του Βερολίνου, η πρόωρη παραίτηση της Λαγκάρντ «δεν έχει τίποτε το προβληματικό». Οπως τονίζει, «είναι μια δυναμική απόφαση να δημιουργήσει τις συνθήκες για την επιλογή του κατάλληλου διαδόχου, κάποιου που θα προωθήσει την ανεξαρτησία της Τράπεζας».
Την άποψή του συμμερίζεται και ο Χόλγκερ Σμίντινγκ, οικονομολόγος της επενδυτικής τράπεζας Berenberg, που επισημαίνει πως «οι αποφάσεις για τους επικεφαλής των κεντρικών τραπεζών ήταν ανέκαθεν άκρως πολιτικής φύσης». Ο ίδιος προσθέτει πως «το ερώτημα είναι αν οι κεντρικοί τραπεζίτες θα μπορούν να δρουν ανεξάρτητα, στην ΕΚΤ δρουν πιο ανεξάρτητα από οποιαδήποτε άλλη κεντρική τράπεζα». Την περασμένη εβδομάδα ο Γιοακίμ Νάγκελ, πρόεδρος της Bundesbank, προειδοποίησε για τους κινδύνους όταν οι κεντρικές τράπεζες θέτουν σε προτεραιότητα κίνητρα δημοσιονομικής φύσης. Επικαλέστηκε τις επιθέσεις του Ντόναλντ Τραμπ κατά της ομοσπονδιακής τράπεζας των ΗΠΑ και προειδοποίησε πως αν επιτύχει το εγχείρημα θα μπορούσε «να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση σε άλλες χώρες». Ο Σπύρος Ανδρεόπουλος, στέλεχος της Thin Ice Macroeconomics, τονίζει επίσης πως «η κατάσταση με τη Fed δεν είναι παράδειγμα προς μίμηση», αλλά προσέθεσε ότι «είναι πολιτικά επικίνδυνο γιατί θα μπορούσε να προσφέρει προεκλογικά επιχειρήματα στην άκρα Δεξιά».
