Στις αρχές της περασμένης εβδομάδας, ο Γερμανός καγκελάριος Μερτς άνοιξε τη μεγάλη συζήτηση στην Ευρώπη για τον περιορισμό, την αλλαγή ή την κατάργηση του συστήματος των δικαιωμάτων ρύπων, που επιβαρύνει υπέρμετρα την ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Είναι μία από τις πολιτικές που είχαν αποφασιστεί στις «ρομαντικές» εποχές πριν από την ενεργειακή κρίση. Ενας μηχανισμός που τιμωρεί τις ρυπογόνες τεχνολογίες, υποχρεώνοντας τις βιομηχανίες να πληρώνουν πρόστιμα, τα οποία με τη σειρά τους τα μετακυλίουν στην τελική τιμή των προϊόντων ενισχύοντας τον πληθωρισμό. Τα συγκεκριμένα έσοδα, από τους ρύπους, καταλήγουν όπως και στην Ελλάδα σε κάποια «πράσινα ταμεία» που έχουν δημιουργηθεί χρηματοδοτώντας διάφορα προγράμματα, αφού ωστόσο έχουν επιβαρύνει την οικονομία. Αυτό το γαϊτανάκι στην Ευρώπη πλέον το ξανασκέφτονται.
Η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι, στην Ιταλία, πιάνοντας το κλίμα, έσπευσε πρώτη να το δοκιμάσει στη βιομηχανία ηλεκτροπαραγωγής. Την Τετάρτη, ανακοίνωσε μια σαρωτική αναμόρφωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Εκτοτε όλη η Ευρώπη παρακολουθεί το «ιταλικό πείραμα», γιατί αν τα καταφέρει χωρίς μεγάλες επιπτώσεις στις εταιρείες ενέργειας, τότε το κόστος του ηλεκτρικού θα υποχωρήσει σημαντικά για επιχειρήσεις και καταναλωτές. Η κεντρική ιδέα είναι να μην περνάει το κόστος των δικαιωμάτων διοξειδίου του άνθρακα στους λογαριασμούς του ρεύματος. Σήμερα παντού στην Ευρώπη οι τιμές του ρεύματος προκύπτουν από την ακριβότερη τεχνολογία, η οποία συνήθως είναι η παραγωγή ρεύματος από φυσικό αέριο. Το πρόβλημα είναι ότι οι μονάδες φυσικού αερίου πληρώνουν δικαιώματα εκπομπών ρύπων. Αυτό το κόστος περνάει στην τιμή. Και επειδή στην Ιταλία, όπως και στην Ελλάδα, οι μονάδες φυσικού αερίου καθορίζουν την τιμή που πληρώνουν όλοι καταναλωτές, ακόμη και αν η ηλεκτροπαραγωγή προέρχεται από ΑΠΕ, οι τιμές είναι υψηλές.
Το ιταλικό κράτος λέει τώρα «θα αποζημιώνω εγώ τις μονάδες φυσικού αερίου για το κόστος των δικαιωμάτων άνθρακα, από τα έσοδα που έχω από τον μηχανισμό που ήδη εφαρμόζεται για το σύνολο της βιομηχανίας». Καλού-κακού, ώστε να έχει πόρους, αύξησε κατά δύο μονάδες και τη φορολογική επιβάρυνση των ενεργειακών εταιρειών. Με αυτό τον τρόπο, υπολογίζεται ότι θα πέσουν οι τιμές στη χονδρική και, αντίστοιχα, οι λογαριασμοί του ρεύματος θα μειωθούν.
Πολλοί αναρωτιούνται αν το συγκεκριμένο μέτρο είναι αρκετό για να ξεφύγει η Ευρώπη από την τρέλα των υψηλών τιμών ενέργειας. Ή άλλες αιτίες, όπως το διασυνοριακό εμπόριο, αν θα συνεχίσουν να αυξάνουν τις τιμές. Στο κλίμα των ημερών, ελάχιστοι σκέφτηκαν μήπως πρόκειται για κίνητρο που αποδυναμώνει την απανθρακοποίηση, αλλά αυτό, εδώ και καιρό, δείχνει να φεύγει από τη συζήτηση.
