Υπήρξε μια κοινωνία ισότητας αλλά σήμερα είναι αντιπροσωπευτική περίπτωση ακραίου καπιταλισμού και κοινωνίας των δύο τρίτων. Ο λόγος για την Κούβα, οι περισσότεροι πολίτες της οποίας ζουν εδώ και χρόνια σε συνθήκες ένδειας, αλλά έχουν περιέλθει σε δεινή θέση από τη στιγμή που ο Ντόναλντ Τραμπ της στέρησε το πετρέλαιο της Βενεζουέλας και εντείνει με κάθε τρόπο την οικονομική πίεση. Η δυσπραγία στην άλλοτε σοσιαλιστική χώρα πλήττει το μεγαλύτερο μέρος του λαού της που προσπαθεί να επιβιώσει με τις ισχνές προσφορές στα κρατικά καταστήματα, ενώ αναγκάζεται να μεταβαίνει στην εργασία με τα πόδια εφόσον δεν λειτουργούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς λόγω έλλειψης καυσίμων, και στο σπίτι ζει μέσα στο σκοτάδι επειδή κόβεται το ρεύμα, ή και όταν υπάρχει, συχνά δεν μπορεί να το πληρώσει.
Οι περισσότεροι Κουβανοί έχουν περιέλθει σε δεινή θέση από τη στιγμή που ο Τραμπ εντείνει με κάθε τρόπο την οικονομική πίεση.
Ολα αυτά δεν ισχύουν για όλους, καθώς η Κούβα έχει εξελιχθεί στο βασίλειο της ανισότητας και όσοι έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν τον ιδιωτικό τομέα όχι μόνον έχουν τα πάντα, αλλά ζουν και με πολυτέλεια. Ούτε το 1991, όταν κατέρρευσε ο τότε προστάτης της Κούβας, η Σοβιετική Ενωση, δεν υπήρχε τέτοια ακραία ανισότητα στη χώρα. Οι έχοντες απολαμβάνουν τρόφιμα εισαγόμενα από τις ΗΠΑ, οδηγούν ακριβά ηλεκτροκίνητα οχήματα που τροφοδοτούνται από φωτοβολταϊκά και φυσικά έχουν ρεύμα στο σπίτι τους για όσες ώρες θέλουν. Στη διάρκεια του περασμένου έτους οι ΗΠΑ εξήγαγαν στην Κούβα προϊόντα αξίας 44 εκατ. δολ., αυξημένα δηλαδή κατά 13% σε σύγκριση με το 2024 και τα περισσότερα ήταν αγροτικά προϊόντα, τρόφιμα και φάρμακα που εξαιρούνται από το εμπάργκο. Το πρόβλημα όμως είναι ότι αυτή η αγορά δεν είναι προσιτή για την πλειονότητα των Κουβανών που αμείβονται με τους πενιχρούς μισθούς του κράτους και δεν έχουν συγγενείς στο εξωτερικό για να τους στηρίξουν.
Ενα πακέτο ζάχαρη, για παράδειγμα, που έχει εισαχθεί από τη Βραζιλία και ένα πακέτο αλεύρι κοστίζουν περισσότερο από 1.200 κουβανικά πέσος, δηλαδή τον μισθό μιας εβδομάδας για έναν δημόσιο υπάλληλο με μηνιαίο μισθό 6.000 πέσος. Σύμφωνα, έτσι, με πρόσφατα στοιχεία του Κουβανικού Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, περίπου το 89% των Κουβανών ζει σε «ακραία» ένδεια. Το κύμα των ιδιωτικών επιχειρήσεων άρχισε να κατακλύζει την Κούβα από το 2021 όταν η κυβέρνηση νομιμοποίησε την πρώτη ομάδα μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Εκτοτε, ο κλάδος έχει αναπτυχθεί ραγδαία με περισσότερες από 11.000 επιχειρήσεις να έχουν καταγραφεί στην αμέσως επόμενη διετία. Ανάμεσά τους τα καταστήματα με ακριβά εδέσματα που πουλούν φουά γκρα έναντι 27 δολ. το κουτάκι και γκουρμέ ιαπωνικό μοσχάρι Kobe beef έναντι 200 δολ. το κιλό. Οπως, βέβαια, και τα ακριβά ρεστοράν που πολλοί πιστεύουν ότι είναι μόνον για τους ξένους, αλλά στην πραγματικότητα έχουν μόνιμη πελατεία από πλούσιους Κουβανούς.
Πολλοί από αυτούς ανήκουν στο ένα τρίτο των Κουβανών που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα, καθώς εκεί οι μισθοί είναι πολύ υψηλότεροι. Υπάρχουν επίσης τα online καταστήματα τροφίμων που δίνουν τη δυνατότητα σε όποιον έχει συγγενείς στο εξωτερικό να κάνει μια παραγγελία που καταφθάνει στην Αβάνα σε μόλις τέσσερις ώρες. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια πως είναι εύκολη η ζωή των καταστημάτων του ιδιωτικού τομέα. Η ηγεσία της χώρας έχει από το 2024 επιβάλει αυστηρότερους κανονισμούς, όπως τον περιορισμό των υπαλλήλων μιας επιχείρησης μέχρι τα 100 άτομα και την υποχρέωσή τους να χρεώνουν στο νόμισμα της χώρας και να χρησιμοποιούν έναν κρατικό μεσολαβητή για να εισάγουν προϊόντα. Ο κουβανικής καταγωγής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε προσφάτως πως αν η Αβάνα συνάψει συμφωνία με την Ουάσιγκτον στη συνέχεια θα δώσει μεγαλύτερα περιθώρια στον ιδιωτικό τομέα της χώρας. Μιλώντας στο Bloomberg το Σαββατοκύριακο τόνισε μάλιστα πως «είναι σημαντικό για τον κόσμο της Κούβας να έχει μεγαλύτερη ελευθερία – όχι μόνον πολιτική ελευθερία αλλά και οικονομική ελευθερία».
