Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διαλύει την παγκόσμια τάξη πραγμάτων που είχε προωθήσει η Ουάσιγκτον στις οικονομίες του κόσμου και στο εμπόριο, όπως και την αρχιτεκτονική ασφάλειας, και ξυπνάει τα ανακλαστικά των συμμάχων των ΗΠΑ εξωθώντας τους να αναλάβουν δράση. Και οι χρηματαγορές το καταγράφουν.
Για τους επενδυτές κάθε σημάδι πιο επιθετικών πολιτικών και εμπορικών συμφωνιών που υπερβαίνουν τα όρια όσων είχαν συναφθεί με τις ΗΠΑ αποτελεί κίνητρο για να αυξήσουν την έκθεσή τους σε αγορές μετοχών και σε εταιρείες ενέργειας που δεν είναι αμερικανικές. Στρέφονται, έτσι, δυναμικά σε τίτλους του ευρώ και του δολαρίου του Καναδά. Τον Ιανουάριο στην ομιλία του από το βήμα του Νταβός, ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ άγγιξε μια χορδή πολλών χωρών όταν εξήγησε με ποιο τρόπο μπορούν οι «μεσαίες δυνάμεις» να συσπειρωθούν και να δράσουν από κοινού ώστε να μη γίνουν θύματα της αμερικανικής ηγεμονίας. Και την ίδια στιγμή αναμένεται πως στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου αυτή την εβδομάδα θα παρουσιαστεί το σχέδιο της ΕΚΤ για την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ. Οπως τονίζει η Σίμα Σαχ, υψηλόβαθμο στέλεχος της Principal Global Investors, που διαχειρίζεται περιουσιακά στοιχεία αξίας περίπου 594 δισ. δολ., «ο Τραμπ έχει αποσπάσει τις ΗΠΑ και τις έχει χωρίσει από τον υπόλοιπο κόσμο, αλλά με τον τρόπο αυτό έχει ενθαρρύνει όλες τις άλλες χώρες σε παγκόσμιο επίπεδο να ενισχυθούν και οι επενδυτές το βλέπουν και αντιδρούν αναλόγως».
Η ίδια διευκρινίζει πως οι κινήσεις επενδυτών «δεν στοχεύουν ακριβώς στο να πουλήσουν ό,τι είναι αμερικανικό, αλλά απλώς υποδηλώνουν πως έχουν θυμηθεί ότι υπάρχουν άλλες ευκαιρίες μακριά από τις ΗΠΑ. Η Principal Global Investors επικεντρώνεται όλο και περισσότερο σε μετοχές άλλων γεωγραφικών ζωνών, όπως τονίζει η Σίμα Σαχ, και βλέπει πως αυτή τη στιγμή τα κέρδη των εταιρειών είναι ικανοποιητικά σε Ευρώπη και Ασία. Το ίδιο διαπιστώνει και η Μάντισον Φόλερ, αναλύτρια διεθνών επενδύσεων στην JPMorgan Private Bank, που επισημαίνει ότι οι μεγαλύτερες αγορές μετοχών αλλά και οι αναδυόμενες αγορές αναμένεται να καταγράψουν διψήφια αύξηση εσόδων μέσα στο τρέχον έτος, καθώς οι επενδυτές απομακρύνονται από τις ΗΠΑ και αμφισβητούν την αμερικανική υπεροχή. Το αντανακλά πράγματι η πορεία των μετοχών καθώς το 73% όσων από τις εταιρείες του πανευρωπαϊκού δείκτη STOXX 600 έχουν ανακοινώσει ήδη αποτελέσματα, έχουν υπερβεί τις προσδοκίες. Σε ό,τι αφορά τον εξωστρεφή δείκτη FTSE 100 του Λονδίνου, αυτός έχει υπερβεί το όριο των 10.000 μονάδων για πρώτη φορά και έχει συγκεντρώσει κέρδη 5% φέτος, υπερβαίνοντας αισθητά την άνοδο 1,4% του S&P 500 της αμερικανικής αγοράς.
Η BNP Paribas ανακοίνωσε πως το ταμείο Ευρωπαϊκής Στρατηγικής Αυτονομίας που εγκαινιάστηκε τον Μάιο του περασμένου έτους και έχει κεφάλαια 600 εκατ. ευρώ επενδύει σε στόχους όπως η άμυνα, η βιομηχανική αντοχή, η αυτάρκεια σε πόρους και πρώτες ύλες και η τεχνολογία χάρη στις εκτεταμένες επενδύσεις που σχεδιάζει η Ε.Ε. Και πάλι βέβαια δεν είναι εύκολο να υποκαταστήσει κανείς το εμπόριο με τις ΗΠΑ, ενώ πέρα από τον σημαντικό συμβολισμό τους, οι εμπορικές συμφωνίες που δεν συμπεριλαμβάνουν τις ΗΠΑ, όπως η συμφωνία της Ε.Ε. με την Ινδία και με την ένωση των χωρών Mercosur ή όπως η αρχική συμφωνία του Καναδά με την Κίνα, θα χρειαστούν χρόνο για να έχουν αντίκτυπο. Η κρίση της πανδημίας, ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία και η αμερικανική προσπάθεια τερματισμού του, όπως και οι δασμοί του Τραμπ, έχουν καταστήσει σαφές πόσο ευάλωτες είναι οι εφοδιαστικές αλυσίδες και πόσο ισχυρή η οικονομική εξάρτηση. Οι πρόσφατες απειλές του Τραμπ προς τη Γροιλανδία ίσως ενισχύσουν την τάση για δημοσιονομική στήριξη των οικονομιών σε όλον τον κόσμο και πιθανώς να ενθαρρύνουν την έκδοση περισσότερου κοινού χρέους από την Ε.Ε.
