Πριν από περίπου 15 χρόνια, τα διαβόητα «μπούγκα-μπούγκα» πάρτι και τα σκάνδαλα του Μπερλουσκόνι κυριαρχούσαν στον διεθνή Τύπο, όπως και τα εκρηκτικά ποσοστά ανεργίας σε Ελλάδα και Ισπανία, που στην κορύφωσή τους ξεπέρασαν το 25%. Οι αποδόσεις των ομολόγων στις τέσσερις χώρες –που αποδοκιμαστικά αποκαλούνταν με το ακρωνύμιο PIGS (Πορτογαλία, Ιταλία, Ελλάδα και Ισπανία)– εκτινάχθηκαν κατά την κρίση χρέους και οι κυβερνήσεις Ελλάδας, Ιρλανδίας, Πορτογαλίας και Κύπρου κατέφυγαν σε δάνεια από την Ευρωζώνη και το ΔΝΤ.
Σύμφωνα με τη στήλη Alphaville των Financial Times, τα πράγματα σήμερα είναι πολύ διαφορετικά, όχι μόνο για τις χώρες της «περιφέρειας», αλλά και για τις χώρες του «πυρήνα».
Ενδεικτικά, από το τέλος του 2022, η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι έχει αποδειχθεί μακροβιότερη από αρκετούς ομολόγους της στη Γαλλία και τη Βρετανία, σε μια περίοδο σχετικής σταθερότητας στο εσωτερικό και ασυνήθιστα μεγάλης πολιτικής αναστάτωσης στο εξωτερικό. Η αλλαγή των τάσεων φαίνεται ιδιαίτερα στην αγορά εργασίας, καθώς το ποσοστό ανεργίας ανεβαίνει σε Βρετανία, Γερμανία και ΗΠΑ, ενώ τον Δεκέμβριο στην Ιταλία άγγιξε το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από τις αρχές του 1980. Το ποσοστό στην Πορτογαλία είναι το χαμηλότερο από τις αρχές του 1990, ενώ σε Ισπανία και Ελλάδα από το 2008. Στην κορυφή της Ε.Ε. σε ό,τι αφορά την ανεργία, βρίσκεται η Φινλανδία, ενώ Ιταλία και Πορτογαλία βρίσκονται στη θέση 15 και 16 μετά τη Σουηδία, τη Γαλλία, την Αυστρία και τις χώρες της Βαλτικής μεταξύ άλλων.
«Η ρητορική γύρω από αυτές τις χώρες είναι θετική εδώ και κάποιο καιρό, όπως φάνηκε και από την επίδοση στις αγορές ομολόγων», σημείωσε ο Τζακ Αλεν-Ρέινολντς της Capital Economics, προσθέτοντας ότι το κρατικό κόστος δανεισμού είναι πλέον αντίστοιχο ή και χαμηλότερο από εκείνο της Γαλλίας. Οπως υπογράμμισε, «η οικονομική τους επίδοση είναι εντυπωσιακή και ο έλεγχος των δημοσιονομικών ελλειμμάτων μετά την πανδημία είναι σαφώς καλύτερος σε σύγκριση με πολλές άλλες χώρες».
Η ισπανική οικονομία αναπτύχθηκε με ετήσιο ρυθμό 2,6% το τέταρτο τρίμηνο του 2025 χάρη στον τουρισμό, τη μετανάστευση, τις χρηματοοικονομικές και επαγγελματικές υπηρεσίες, τη φθηνή ανανεώσιμη ενέργεια και τα κονδύλια της Ε.Ε. Η ελληνική και πορτογαλική οικονομία επίσης υπεραποδίδουν έναντι της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Βρετανίας.
Σύμφωνα με τον Μπερτ Κόλιν της ING, μετά το 2020 σημειώθηκε ισχυρή ανάκαμψη στη Νότια Ευρώπη με καταλύτη τον τουρισμό. Τόνισε όμως ότι η δυναμική αυτή επεκτάθηκε πολύ παραπέρα. «Οι μεταρρυθμίσεις της δεκαετίας του 2010 συνέβαλαν αναμφίβολα στη δημιουργία ισχυρότερων θεμελίων για την ανάπτυξη, τα οποία ενισχύθηκαν με περαιτέρω μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας», υποστήριξε.
Επίσης, σύμφωνα με το Alphaville, δεδομένου ότι η βιομηχανία της Νότιας Ευρώπης είναι λιγότερο ενεργοβόρος, προστατεύθηκε εν μέρει από την ενεργειακή κρίση. Ωστόσο, όπως επεσήμανε ο Κόλιν, οι οικονομίες αυτές είναι λιγότερο προετοιμασμένες να δεχθούν νέες τεχνολογίες, ενώ η παραγωγικότητα παραμένει ασθενέστερη από τον Βορρά.
Μέχρι στιγμής, πάντως, η σχετική πολιτική σταθερότητα, η ισχυρότερη οικονομική ανάπτυξη και οι πιο υγιείς αγορές εργασίας ενισχύουν τη δημοσιονομική κατάσταση των χωρών της Νότιας Ευρώπης.
Η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Ισπανία αναμένεται να εμφανίσουν πρωτογενές πλεόνασμα φέτος, ενώ η Γαλλία, η Γερμανία, η Βρετανία, οι ΗΠΑ και ο Καναδάς καταγράφουν πρωτογενή ελλείμματα.
Στο μεταξύ, οι αποδόσεις των 10ετών κρατικών ομολόγων της Ελλάδας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας είναι χαμηλότερες από εκείνες της Γαλλίας, της Βρετανίας και των ΗΠΑ.
Ο Αλεν-Ρέινολντς προβλέπει ότι αυτή η δυναμική «θα διατηρηθεί τα επόμενα χρόνια». Αντίστοιχη εκτίμηση κάνει και το ΔΝΤ, το οποίο αναμένει ότι έως το 2029 οι ΗΠΑ θα έχουν υψηλότερο ποσοστό χρέους από την Ελλάδα ή την Ιταλία, ενώ η Βρετανία θα ξεπεράσει την Ισπανία και την Πορτογαλία. Εως το 2030, η Γαλλία αναμένεται να εμφανίσει αντίστοιχο ποσοστό χρέους με την Ελλάδα, μια σύγκριση η οποία πριν από μία δεκαετία θα φάνταζε αδιανόητη.
