ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Σε φιλόδοξη συμφωνία ελευθέρου εμπορίου, που επαναπροσδιορίζει τον χάρτη των παγκόσμιων εμπορικών συμμαχιών, κατέληξαν η Ευρωπαϊκή Ενωση και η Ινδία, ύστερα από σχεδόν 20 χρόνια διαπραγματεύσεων. Πρόκειται για «τη μητέρα όλων των εμπορικών συμφωνιών», σύμφωνα με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρο της Κομισιόν.
Η εταιρική σχέση μεταξύ «δύο γιγάντων», όπως ανέφερε η ίδια, θα δημιουργήσει «μια αγορά 2 δισεκατομμυρίων ανθρώπων» και περιλαμβάνει απότομη μείωση δασμών, που σημαίνει «εξοικονόμηση 4 δισ. ευρώ για τα ευρωπαϊκά εμπορικά προϊόντα», γεγονός που συνιστά γεωπολιτική νίκη για την Ευρώπη.
Και οι δύο πλευρές επωφελούνται, καθώς μετά την επιβολή δασμών από τις ΗΠΑ επιδίωκαν εναλλακτικές αγορές. «Μια μεγάλη συμφωνία υπεγράφη μεταξύ της Ε.Ε. και της Ινδίας. Σε όλο τον κόσμο, αυτή θεωρείται η μεγαλύτερη συμφωνία. Θα προσφέρει μεγάλες ευκαιρίες για το 1,4 δισεκατομμύριο κατοίκους της Ινδίας και τα εκατομμύρια των Ευρωπαίων», τόνισε ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι.
Η Ε.Ε. στοχεύει να διπλασιάσει τις εξαγωγές αγαθών προς την Ινδία έως το 2032 καθώς μειώνονται οι δασμοί σε περίπου 96% των εξαγωγών της προς τη χώρα. Για παράδειγμα προβλέπεται μείωση δασμών στο κρασί –από την οποία επωφελούνται κυρίως η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία– από 150% σε 75% κατά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας, που έως το 2032 θα φθάσουν έως 20%, ενώ για το ελαιόλαδο, που ενδιαφέρει την Ελλάδα, αναμένεται να μειωθούν από 45% σε 0%.
Επιπλέον, ευαίσθητοι γεωργικοί τομείς θα προστατευθούν πλήρως, αφού προϊόντα όπως το βόειο κρέας, το κοτόπουλο, το ρύζι και η ζάχαρη εξαιρούνται από τη συμφωνία. «Ολες οι ινδικές εισαγωγές θα πρέπει να συνεχίσουν να σέβονται τα αυστηρά πρότυπα υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων της Ε.Ε.», τόνισε η πρόεδρος της Κομισιόν.
Ενοχλημένος ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ τόνισε ότι οι Βρυξέλλες υπονομεύουν τις προσπάθειες των ΗΠΑ να τιμωρήσουν την κυβέρνηση Μόντι για το ρωσικό πετρέλαιο.
Η συμφωνία δεν καλύπτει γεωγραφικές ενδείξεις, άλλο ένα αμφιλεγόμενο σημείο των διαπραγματεύσεων που πρόκειται να προβλεφθεί σε ξεχωριστή συμφωνία με στόχο την προστασία των προϊόντων της Ε.Ε. από απομιμήσεις στην ινδική αγορά. «Θα χρειαστεί να αλλάξει πρώτα η σχετική νομοθεσία της Ινδίας», διευκρίνισε αξιωματούχος της Κομισιόν.
Πάντως, η εξαίρεση ευαίσθητων γεωργικών προϊόντων σημαίνει ότι η συμφωνία με την Ινδία δεν θα προκαλέσει αντιδράσεις στους Ευρωπαίους αγρότες, που εναντιώθηκαν στη συμφωνία με τις χώρες της Mercosur, ενώ οδήγησε το Ευρωκοινοβούλιο να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Ιδιαίτερα ενισχυμένος τομέας –μέσω της συμφωνίας– είναι η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, καθώς η Ινδία δεσμεύεται να μειώσει τους δασμούς στα οχήματα που εισάγονται από την Ε.Ε., οι οποίοι σε ορισμένες περιπτώσεις έφθαναν στο 110%, σε επίπεδα κοντά στο 40%. Αν και το ποσοστό εξακολουθεί να είναι υψηλό, αντιπροσωπεύει σημείο «καμπής» σε μια κλειστή αγορά, με τεράστιες ευκαιρίες για κατασκευαστές όπως η Volkswagen, η Renault ή η Mercedes-Benz.
Ενα από τα πιο «ευαίσθητα» σημεία της συμφωνίας αφορά την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού, που ενδιαφέρει και την Ελλάδα. Το σχετικό μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ των δύο πλευρών πρόκειται «να διευκολύνει την κινητικότητα υψηλά εξειδικευμένων εργαζομένων στην Ε.Ε., φοιτητών και εποχικών εργατών σε τομείς με έλλειψη εργατικού δυναμικού, ενώ δεν θα αλλάξει η μεταναστευτική πολιτική της Ενωσης», διευκρίνισε η εκπρόσωπος της Κομισιόν, Πάουλα Πίνιο.
Οσον αφορά τον συνοριακό φόρο άνθρακα της Ε.Ε. (CBAM), που αποτέλεσε σημείο «αιχμής» για όλες τις εμπορικές συμφωνίες, η Κομισιόν ξεκαθάρισε ότι και στην περίπτωση της Ινδίας «δεν θα υπάρξει ευνοϊκή μεταχείριση», καθώς «αποτελεί υποχρέωση στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου».
Η χρονική συγκυρία υπογραφής της συμφωνίας αξιολογείται ως εξαιρετικά σημαντική, καθώς οι δύο πλευρές επιδιώκουν μείωση επικινδυνότητας (de-risk) των οικονομιών τους υπό την απειλή των δασμών του Τραμπ. Η Ουάσιγκτον φάνηκε, μάλιστα, να ενοχλείται από τη συμφωνία, καθώς ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ τόνισε ότι η Ευρώπη «χρηματοδοτεί έναν πόλεμο εναντίον της», υποστηρίζοντας ότι οι Βρυξέλλες υπονομεύουν τις προσπάθειες της Ουάσιγκτον να τιμωρήσει την κυβέρνηση Μόντι για τη συνέχιση της προμήθειας ρωσικού πετρελαίου εν μέσω του πολέμου στην Ουκρανία.
