Σε μια στροφή αυτόνομης πορείας, μέσα στο νέο περιβάλλον που έχει διαμορφώσει η εξωτερική πολιτική Τραμπ, ο πρωθυπουργός του Καναδά επισκέφθηκε το Πεκίνο και ανακοίνωσε ότι θα επιτρέψει την εισαγωγή 49.000 ηλεκτρικών οχημάτων από την Κίνα, αποκαλύπτοντας ότι η χώρα του επιθυμεί να προχωρήσει στην παραγωγή EVs με κινεζική τεχνογνωσία. Η εξέλιξη προκάλεσε τη σφοδρή αντίδραση των ΗΠΑ, οι οποίες μάλιστα προειδοποιούν ότι ο Καναδάς θα μετανιώσει για αυτή την απόφαση. Είναι απλώς ένα στιγμιότυπο του γεωπολιτικού διαγκωνισμού που βρίσκεται σε εξέλιξη για την κυριαρχία στους οικονομικά νευραλγικούς τομείς της αυτοκινητοβιομηχανίας και της αυτοκίνησης.
Η Στέλα Λι, εκτελεστική αντιπρόεδρος της BYD, είναι βασικός συντελεστής του άλματος που έχει πετύχει η κινεζική βιομηχανία στην ηλεκτροκίνηση. Μιλώντας σε πάνελ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, τόνισε ότι η διείσδυση των EVs στην Κίνα αγγίζει το 52%. Απέδωσε το σαφές προβάδισμα της χώρας, έναντι των ανταγωνιστών της, στο κρυστάλλινο μήνυμα που εκπέμπει η κεντρική διοίκηση. «Με το να πηγαίνεις μπρος-πίσω την πολιτική σου, μπερδεύεις τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Αν η αγορά δεν στρέψει το ενδιαφέρον της μόνο σε μια κατεύθυνση και αντιθέτως μοιράσει τους πόρους και την προσοχή της, τότε δεν θα καταφέρει τίποτα», ανέφερε χαρακτηριστικά, με το βλέμμα στις ΗΠΑ. Η Λι εξήγησε ότι η Κίνα έχει εγκαταστήσει 4 φορές περισσότερους σταθμούς φόρτισης από πρατήρια καυσίμων. Το κυριότερο, εισάγει πλέον τη δυνατότητα υπερταχείας φόρτισης ενός μεγαβάτ, καθιστώντας εφικτή τη φόρτιση για διαδρομές 400-500 χλμ. μόλις σε 2-5 λεπτά: «Η εξέλιξη αυτή είναι gamechanger. Θα προσδώσει 30 φορές μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Και δεν θα το έχουμε μόνο στην Κίνα. Θα βγει κι έξω. Δεν θα το κρύψω. Στην BYD βγάζουμε κάτι και οι υπόλοιποι ακολουθούν. Και το λέω με την καλή έννοια. Μέσα στα επόμενα 5-10 χρόνια όλοι θα έχουν πλέον flash charging». Η ίδια υποστήριξε ότι η πρωτοκαθεδρία της Κίνας στην ηλεκτροκίνηση –τουλάχιστον σήμερα– δεν είναι αποτέλεσμα κρατικών επιδοτήσεων, αλλά προέρχεται από ώθηση της κατανάλωσης η οποία επιβραβεύει τις νέες καινοτομίες γύρω από τα EVs. «Οι επιδοτήσεις είναι σαν ναρκωτικό. Οταν το κράτος ανακοινώνει έναν γύρο επιδοτήσεων, περιμένεις μετά να δεις πότε θα έρθει ο επόμενος. Και στο μεταξύ παγώνεις τις αποφάσεις σου. Είναι αντιπαραγωγική μέθοδος», σημείωσε το υψηλόβαθμο στέλεχος της BYD.
Ομως, αν η τεχνολογική καινοτομία είναι η βασική κινητήριος δύναμη για την ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης, τότε η δεύτερη πιο σημαντική είναι η πρόσβαση σε πρώτες ύλες που είναι απαραίτητες για την παραγωγή των EVs. Σύμφωνα με ανάλυση του Economist, περίπου 15 χώρες διαθέτουν αξιοσημείωτα αποθέματα σε σπάνιες γαίες. Η Κίνα είναι πρώτη στην κατάταξη, με τη Βραζιλία να ακολουθεί δεύτερη. Η κινεζική γη προσφέρει το 70% των μεταλλευμάτων από τα οποία εξορύσσονται οι σπάνιες γαίες. Για να αντιληφθεί κανείς την εξάρτηση της Δύσης από τις κινεζικές πρώτες ύλες, αρκεί να αναλογιστεί ότι η Αμερική λαμβάνει το 80% των σπάνιων γαιών από την Κίνα, η οποία ελέγχει απολύτως τη συγκεκριμένη αγορά, για δύο λόγους: Πρώτον, διαθέτει μεγάλη κλίμακα. Δεύτερον, άλλες χώρες δεν είναι το ίδιο διατεθειμένες να επωμιστούν τη ρυπογόνο και απαιτητική διαδικασία της εξόρυξης. Στη Δύση, άλλωστε, τα εργατικά χέρια δεν είναι το ίδιο φθηνά και ισχύουν αυστηρότεροι περιβαλλοντικοί κανόνες. Ως απάντηση στις ανακοινώσεις για τους δασμούς Τραμπ, η Κίνα επέβαλε ελέγχους στις εξαγωγές των σπάνιων γαιών, για τις οποίες θέσπισε την υποχρέωση χορήγησης ειδικής άδειας. Μεσολάβησε διαπραγμάτευση των ΗΠΑ, που οδήγησε στην αναβολή του μέτρου για ένα χρόνο. Η Κίνα έχει προφανώς αντιληφθεί τη δύναμη των σπάνιων γαιών. Στην πραγματικότητα, ο κόσμος βασίζεται σήμερα σε μία μόνο χώρα για τη λειτουργία της σύγχρονης οικονομίας. Στο μεταξύ, θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι η αυτόνομη οδήγηση θα «τρέξει» με EVs, καθώς θα απαιτεί τεράστια υπολογιστική δύναμη την οποία δεν θα μπορεί να υποστηρίξει η βενζινοκίνηση.
Για να αντιληφθεί κανείς την εξάρτηση της Δύσης από τις κινεζικές πρώτες ύλες, αρκεί να αναλογιστεί ότι η Αμερική λαμβάνει το 80% των σπάνιων γαιών από την Κίνα.
Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ προβλέπει ότι μέχρι το 2035, τα EVs θα αντιπροσωπεύουν το 80% της ζήτησης για λίθιο, το 50% για κοβάλτιο και το 30% για σπάνιες γαίες. Σημειωτέον, το 50%-60% του κόστους των μπαταριών προέρχεται από τα ορυκτά που απαιτούνται για την παραγωγή τους. «Και γίνεται όλο και πιο δύσκολο να βρεις νέες πηγές ορυκτών. Απαιτούνται άλλωστε έως και 15 χρόνια για την εκμετάλλευση από τη στιγμή που θα ξεκινήσεις ένα αντίστοιχο project. Εχει όμως μεγάλη σημασία να καταστήσουμε τα EVs φθηνότερα, όπως καταφέρνει να κάνει η Κίνα. Αυτό δεν θα το πετύχουμε με επιδοτήσεις αλλά με την οικοδόμηση των κατάλληλων εφοδιαστικών αλυσίδων που θα φέρνουν στο τραπέζι πιο γρήγορα και αποτελεσματικά τα διαφορετικά μέρη που χρειάζονται για την κατασκευή τους. Η συζήτηση σήμερα αφορά στη διακλάδωση και ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων μέσα από μακροπρόθεσμες συμφωνίες. Η βασική πρόκληση εδώ είναι οι αδειοδοτήσεις», επεσήμανε από την πλευρά του ο Γκουστάβο Πιμέντα, CEO της Vale, ο οποίος στάθηκε επίσης στις προσπάθειες για επιτάχυνση της ανακύκλωσης στοιχείων όπως το νικέλιο και ο χαλκός.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Οργάνωση Ενέργειας, οι πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων ξεπέρασαν τα 17 εκατ. παγκοσμίως το 2024, φτάνοντας σε μερίδιο πωλήσεων άνω του 20%. Τα επιπλέον 3,5 εκατ. ηλεκτρικά αυτοκίνητα που πωλήθηκαν το 2024 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος ήταν περισσότερα από τον συνολικό αριθμό ηλεκτρικών αυτοκινήτων που πωλήθηκαν παγκοσμίως το 2020. Η Κίνα διατήρησε το σαφές προβάδισμα, με τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα να αντιπροσωπεύουν σχεδόν το μισό όλων των πωλήσεων αυτοκινήτων το 2024. Τα περίπου 11 εκατ. ηλεκτρικά αυτοκίνητα που πωλήθηκαν στην Κίνα πέρυσι ήταν περισσότερα από τις παγκόσμιες πωλήσεις μόλις δύο χρόνια νωρίτερα. Ως αποτέλεσμα της συνεχιζόμενης ισχυρής ανάπτυξης, 1 στα 10 αυτοκίνητα στους κινεζικούς δρόμους είναι πλέον ηλεκτρικό. Η Ευρώπη είδε τις πωλήσεις να συγκρατούνται το 2024, καθώς μειώθηκαν τα προγράμματα επιδοτήσεων και άλλες υποστηρικτικές πολιτικές. Αλλά το μερίδιο πωλήσεων των ηλεκτρικών αυτοκινήτων παρέμεινε περίπου στο 20%, καθώς οι ισχυρότερες πωλήσεις σε ορισμένες χώρες αντιστάθμισαν τις χαμηλότερες πωλήσεις σε άλλες. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων αυξήθηκαν κατά περίπου 10% σε ετήσια βάση, φτάνοντας σε κάτι περισσότερο από 1 στα 10 αυτοκίνητα που πωλήθηκαν.
Το βασικό σενάριο της ΙΕΑ είναι ότι το μερίδιο των EVs στις συνολικές πωλήσεις αυτοκινήτων αναμένεται να υπερβεί το 40% το 2030. Η Κίνα θα συνεχίσει να ηγείται στις πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων έως το 2030, επιτυγχάνοντας μερίδιο πωλήσεων περίπου 80%. Στην Ευρώπη, οι στόχοι για το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) υποστηρίζουν την επίτευξη μεριδίου πωλήσεων κοντά στο 60% έως το 2030, ελαφρώς χαμηλότερο από την περυσινή πρόβλεψη. Το μερίδιο πωλήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες αυξάνεται πολύ πιο μετριοπαθώς από ό,τι στις περυσινές προβλέψεις, φτάνοντας περίπου το 20% έως το 2030, με βάση τη σημερινή κατεύθυνση πολιτικής – λιγότερο από το μισό του μεριδίου που προβλεπόταν για το 2030 πέρυσι.
