Μέσα στο χάος που έχει προκαλέσει ο πρόεδρος Τραμπ και κάνει δυσδιάκριτο το τι θα γίνει στην παγκόσμια οικονομία στο άμεσο μέλλον, όσα συμβαίνουν τις τελευταίες μέρες στην Ιαπωνία φαίνεται να επηρεάζουν περισσότερο τις αγορές και ειδικά τις αμερικανικές. Ολα ξεκινούν από έναν πολιτικό χειρισμό παρόμοιο με αυτόν της πρωθυπουργού Λιζ Τρας πριν από μερικά χρόνια στο Ηνωμένο Βασίλειο, που οδήγησε στην ταχεία αποκαθήλωσή της (44 μέρες πρωθυπουργίας) μετά την επίθεση που δέχτηκαν οι πολιτικές της από τις αγορές.
Την Κυριακή το βράδυ η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι ανακοίνωσε πρόωρες εκλογές για τις 8 Φεβρουαρίου. Υποσχέθηκε ταυτόχρονα ότι εφόσον εκλεγεί θα μειώσει στο μηδέν τον φόρο κατανάλωσης των τροφίμων. Χωρίς να συνοδεύει την εξαγγελία από το πώς θα βρεθούν οι συγκεκριμένοι πόροι. Σχεδόν αυτομάτως, Δευτέρα πρωί, οι αποδόσεις του ιαπωνικού δεκαετούς ομολόγου ανέβηκαν στα υψηλότερα επίπεδα από το 1999, ενώ σε ιστορικά υψηλά ανήλθαν και όλες οι υπόλοιπες διάρκειες.
Το πρόβλημα γρήγορα μεταδόθηκε την Τρίτη στις διεθνείς αγορές και στις ΗΠΑ, όπου καταγράφηκε μεγάλη πτώση. Η Ιαπωνία κατέχει 1,3 τρισ. δολάρια σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα, περισσότερα από οποιοδήποτε έθνος στον κόσμο. Οταν οι ιαπωνικές αποδόσεις εκτοξεύονται, το κεφάλαιο επαναπατρίζεται. Για να επαναπατριστεί πωλούνται αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία. Μετοχές. Ομόλογα. Τα πάντα. Και έτσι έκαναν.
Δεν ήταν η πρώτη φορά που δημιουργείτο μια παρόμοια συνθήκη ντόμινο ειδικά με την Ιαπωνία, απλώς η σημερινή έχει δημοσιονομικά χαρακτηριστικά. Και τα δημοσιονομικά σοκ είναι δυσκολότερο να αντιστραφούν. Οι ανεπαρκώς χρηματοδοτούμενες φορολογικές μειώσεις από έναν πολιτικό που διεκδικεί την εξουσία έχουν επιπτώσεις. Η περίπτωση της Λιζ Τρας, που διδάσκεται στις οικονομικές σχολές ως «στιγμή Τρας», όπου ανακοίνωσε μη κοστολογημένες φορολογικές περικοπές, είναι χαρακτηριστική. Η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Ιαπωνίας ζει τη δική της «στιγμή», δείχνοντας πόσο το ευμετάβλητο οικονομικό κλίμα που έχει δημιουργηθεί μπορεί να στραφεί εναντίον σου ανά πάσα στιγμή.
Ολη αυτή η αστάθεια αναδεικνύει περισσότερο από ποτέ την ανάγκη υπεύθυνων και ορθολογικών πολιτικών, ειδικά στα βασικά. Καλά κοστολογημένες δαπάνες, που να ανταποκρίνονται σε καλά σταθμισμένα έσοδα. Στην Ελλάδα, που μπαίνουμε στον τελευταίο χρόνο πριν από τις εκλογές, όλη αυτή η συζήτηση θα φουντώσει. Η οικονομία μας πατάει πολύ πιο γερά στα πόδια της από ό,τι στο παρελθόν, αλλά παραμένει, όπως όλες πλέον, εξαιρετικά ευάλωτη στο λάθος. Μια προεκλογική μη κοστολογημένη υπερβολή, ένας διαγωνισμός παροχών από αυτούς που μας έχουν συνηθίσει τα ελληνικά κόμματα, αρκεί για να βρεθείς μπλεγμένος με μια κατάσταση που δύσκολα αντιμετωπίζεται.
