Η λογική τού διαίρει και βασίλευε που επέλεξε ο πρόεδρος Τραμπ με τους δασμούς 10% από την 1η Φεβρουαρίου σε οκτώ χώρες, από τις οποίες οι περισσότερες είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης, δεν είναι ακριβώς ακαταμάχητη. Στην περίπτωση της κοινής αγοράς της Ε.Ε., μια γαλλική εταιρεία μπορεί να τιμολογεί με ευκολία στο Λουξεμβούργο και να πουλάει προϊόντα με μικρότερους δασμούς στις ΗΠΑ ή μια γερμανική να πουλάει αυτοκίνητα μέσω Αυστρίας, χωρίς να χάνει σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Με αυτόν τον τόσο απλοϊκό τρόπο φαίνεται πόσο «στο πόδι» ήταν γραμμένη η ανάρτηση του Σαββατοκύριακου από τον Αμερικανό πρόεδρο. Η λήψη, από την άλλη, των περίφημων ευρωπαϊκών αντιμέτρων, δασμών 93 δισ. ευρώ, μάλλον ρίχνει νερό στον μύλο της αντιπαράθεσης. Και με δεδομένο τον χαρακτήρα του Αμερικανού προέδρου, σύντομα θα έχουμε μπροστά μας τριψήφια ποσοστά δασμών, σαν αυτά με τα οποία απειλούσε την Κίνα πριν από μερικούς μήνες.
Αντίθετα, μήπως ήρθε η ώρα για ευρωπαϊκές πολιτικές; Σαν αυτές που θύμισε χθες ο Μάριο Ντράγκι, με στενότερη ένωση στους τομείς της άμυνας, της πολιτικής και της οικονομίας.
Ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ Ολιβιέ Μπλανσάρ πρότεινε σε αυτή την κατεύθυνση κάτι πιο θεμελιώδες, που θα προκαλούσε πραγματική ζημιά και μείωση του γοήτρου των ΗΠΑ. Η βασική ιδέα του είναι να δημιουργηθεί μια αγορά ευρωομολόγων. Χωρίς απαραίτητα έκδοση νέου χρέους, αλλά μέρος (περίπου το 25%) των εθνικών χρεών να γίνει ευρωπαϊκό. Η πρόταση του Γάλλου οικονομολόγου δεν προϋποθέτει την αλλαγή των δημοσιονομικών κανόνων, αλλά εστιάζει σε ανταλλαγή εθνικών ομολόγων (για παράδειγμα ελληνικών) με ευρωομόλογα πρώτης διαβάθμισης. Ενός δηλαδή ευρωπαϊκού ομολόγου που οι επενδυτές θα θεωρούν το ίδιο αξιόπιστο με το αμερικανικό. Μια τέτοια απόφαση θα ενίσχυε τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωζώνης στο χρηματοπιστωτικό πεδίο, ώστε να ανταγωνίζεται τις ΗΠΑ. Με αυτόν τον τρόπο θα φτιαχνόταν μια αγορά με βάθος, που θα μείωνε το κόστος χρηματοδότησης για τα κράτη και τον ιδιωτικό τομέα.
Η ιδέα είναι ότι μια τέτοια αγορά μπορεί να προσφέρει μια εναλλακτική έναντι του δολαρίου, αναγκάζοντας μέρος του διεθνούς εμπορίου να τιμολογείται σε ευρώ και το ενέχυρο να είναι ευρωπαϊκό. Να χτυπηθεί, δηλαδή, ο φθηνός δανεισμός των ΗΠΑ, σε δικό τους νόμισμα, αφαιρώντας τους το μονοπώλιο.
Μια Ευρώπη που μειώνει την εξάρτησή της από το δολάριο, που αποκτά ενιαίο ασφαλές ομόλογο, που χρηματοδοτεί κοινά την άμυνά της, χτυπάει τις ΗΠΑ στο πιο δυνατό της σημείο, το δολάριο. Χωρίς να δημιουργεί εντυπώσεις, χωρίς να απειλείται από νέα αντίποινα…
