Η τεχνητή νοημοσύνη με μία νέα γενιά ακόμη πιο «έξυπνων» βιομηχανικών ρομπότ αναμένεται να μεταμορφώσει και τον κλάδο της μεταποίησης, εκτιμούν οι ειδικοί, προβλέποντας ότι έχει φτάσει για τις κατασκευές «η στιγμή ChatGPT». Οι αναλυτές βλέπουν το 2026 ως σημείο καμπής. Η Διεθνής Ομοσπονδία Ρομποτικής (IFR) εκτιμά ότι φέτος θα εγκατασταθούν 619.000 ρομπότ σε βιομηχανίες, σαφώς περισσότερα από τα 542.000 του 2024, ενώ την ίδια στιγμή η συμβουλευτική Roland Berger προβλέπει πως οι πωλήσεις τους θα αυξάνονται κατά περίπου 7% όλη την υπόλοιπη δεκαετία. Αυτό αντικατοπτρίζεται στην ευρύτερη αγορά εξοπλισμού αυτοματισμού εργοστασίων, όπως οι αισθητήρες και οι ελεγκτές (controllers), η οποία είχε αντιμετωπίσει χλιαρή ζήτηση τα τελευταία χρόνια με φόντο την επιβράδυνση της μεταποίησης, ιδίως στην Ευρώπη. Η αναβίωση των βιομηχανικών ρομπότ αντανακλά εν μέρει το θετικό κλίμα που προκάλεσε η μείωση των επιτοκίων στη Δύση τους τελευταίους 18 μήνες, αλλά είναι επίσης προϊόν βαθύτερων δομικών αλλαγών. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στη Δύση έχουν στραφεί σε επιδοτήσεις και δασμούς για να ενθαρρύνουν την επιστροφή της μεταποίησης, με την κατασκευή εργοστασίων στις ΗΠΑ να εκτοξεύεται κατά τη διάρκεια της θητείας του Τζο Μπάιντεν. Αντμέτωποι με τη γήρανση του πληθυσμού, πολλοί κατασκευαστές αγωνίζονται να βρουν αρκετούς εξειδικευμένους χειριστές για να στελεχώσουν τις γραμμές συναρμολόγησης, γεγονός που οδήγησε σε αυξανόμενη ζήτηση για μηχανήματα. «Εφτασε η στιγμή του ChatGPT για τη ρομποτική», δήλωσε στις αρχές του χρόνου ο Τζένσεν Χουάνγκ, επικεφαλής της εταιρείας κατασκευής τσιπ Nvidia.
Στο άμεσο μέλλον τα εργοστάσια δεν θα είναι μόνο πιο αυτοματοποιημένα, αλλά πιο ευέλικτα και μικρότερα.
Στο άμεσο μέλλον τα εργοστάσια δεν θα είναι μόνο πιο αυτοματοποιημένα, αλλά πιο ευέλικτα και μικρότερα, τονίζει σε σχετικό άρθρο ο Economist. Κάτι τέτοιο είχε οραματιστεί άλλωστε πριν από τρεις και πλέον δεκαετίες ο Ρότζερ Σμιθ, πρώην πρόεδρος της General Motors, της πρώτης εταιρείας που εγκατέστησε ρομποτικό βραχίονα και ήθελε να δημιουργήσει τότε ένα «εργοστάσιο του μέλλοντος» στο Μίσιγκαν. Φιλοδοξούσε να δημιουργήσει μία επιχείρηση μόνο με μηχανές, χωρίς ανθρώπους, που θα βοηθούσε την εταιρεία του να συμβαδίσει με τους Ιάπωνες ανταγωνιστές. Το αποτέλεσμα ωστόσο ήταν χαοτικό. Τα «άβουλα» ρομπότ δεν μπορούσαν να διακρίνουν τα μοντέλα αυτοκινήτων και δεν ήταν σε θέση να τοποθετήσουν προφυλακτήρες ή να βάψουν σωστά. Το κόστος ξεπέρασε κατά πολύ τον προϋπολογισμό και η GM τελικά έκλεισε το εργοστάσιο. Από τότε, ο αυτοματισμός έχει κάνει άλματα. Εικόνες του μέλλοντος μπορεί να συναντήσει κανείς στα βαυαρικά εργοστάσια της Siemens, η οποία κατασκευάζει και η ίδια εξοπλισμό αυτοματισμού, στο Αμπεργκ και το Ερλανγκεν. Το εργοστάσιο του Αμπεργκ, το οποίο κατασκευάζει 1.500 παραλλαγές βιομηχανικών ρομπότ, παράγει σήμερα περίπου 20 φορές περισσότερα από ό,τι όταν άνοιξε το 1989, αλλά με τον ίδιο περίπου αριθμό εργαζομένων. Οι ρομποτικοί βραχίονες, πολλοί από τους οποίους κατασκευάζονται από την Universal Robots, κάνουν σήμερα πολύ περισσότερα από τη δεκαετία του ’80. Κινούνται γρήγορα, κάνουν συγκολλήσεις, κόβουν, συναρμολογούν και επιθεωρούν, με τους εργαζόμενους να ελέγχουν την παραγωγή από υπολογιστές που είναι συνδεδεμένοι στις μηχανές.
Η γενετική τεχνητή νοημοσύνη υπόσχεται να προχωρήσει αυτόν τον μετασχηματισμό ένα βήμα παραπέρα. Το αποτέλεσμα όλων αυτών μπορεί να είναι ένα πολύ διαφορετικό είδος εργοστασίου. Με κάθε ρομπότ να μπορεί να εκτελεί ένα ευρύ φάσμα εργασιών, τα εργοστάσια μπορεί να μη χρειάζεται πλέον να σχεδιάζονται γύρω από γραμμές συναρμολόγησης. Σε συνδυασμό με το μειωμένο κόστος υλικού, πολλές εταιρείες μπορεί σύντομα να επεκτείνουν την παραγωγή τους σε ένα δίκτυο μικρότερων εργοστασίων. Για χρόνια η τάση ήταν προς όλο και μεγαλύτερες εγκαταστάσεις, που ονομάζονται «γιγαεργοστάσια», καθώς οι κατασκευαστές επιδιώκουν οικονομίες κλίμακας. Αλλά τα μικρότερα εργοστάσια θα είχαν πολλά πλεονεκτήματα. Θα μπορούσαν να κατασκευαστούν πιο κοντά στα αστικά κέντρα, διευκολύνοντας την προσέλκυση εργαζομένων που, τουλάχιστον προς το παρόν, παραμένουν απαραίτητοι και δύσκολο να βρεθούν. Η εγγύτητα με τους πελάτες θα ήταν επίσης χρήσιμη, ιδίως σε μία περίοδο επιβολής εμπορικών δασμών. Με άλλα λόγια το εργοστάσιο του μέλλοντος θα είναι πολύ πιο διαφορετικό από ό,τι φανταζόταν ο Σμιθ και μπορεί να είναι ακόμη πιο μετασχηματιστικό.
