Σε δεινή θέση έχει περιέλθει ο κουβανικός λαός καθώς η οικονομία της Κούβας βρίσκεται στη χειρότερη κατάσταση που έχει γνωρίσει στα 67 χρόνια μετά την επανάσταση του Φιντέλ Κάστρο. Οπως αναφέρουν αναλυτές, η χώρα αντιμετωπίζει εκτεταμένες διακοπές ηλεκτροδότησης, ελλείψεις φαρμάκων αλλά και εκτόξευση των τιμών των τροφίμων, και όλα αυτά τώρα που κινδυνεύει να χάσει και το πετρέλαιο της Βενεζουέλας. Η χώρα έχει επανειλημμένως γνωρίσει περιόδους μαζικής μετανάστευσης, έλλειψης τροφίμων και κοινωνικών αναταραχών τις περασμένες δεκαετίες, αλλά ποτέ έως τώρα οι Κουβανοί δεν είχαν γνωρίσει τόσο ραγδαία και γενικευμένη κατάρρευση του κοινωνικού κράτους για το οποίο υπερηφανεύονταν οι ηγέτες της στο παρελθόν.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του προέδρου της χώρας, Μιγκέλ Ντιάζ Κανέλ, προς το τέλος του τρίτου τριμήνου του περασμένου έτους το ΑΕΠ της Κούβας είχε μειωθεί κατά περισσότερο από 4%, ο πληθωρισμός είχε εκτοξευθεί και η κυβέρνηση δεν κατόρθωνε να παραδώσει στα κρατικά καταστήματα τα τρόφιμα που κανονικά διαθέτει με κουπόνια. Οπως τόνισε ο ίδιος, «η διόρθωση των στρεβλώσεων δεν αποτελεί σλόγκαν αλλά μια συγκεκριμένη μάχη για τη σταθερότητα στην καθημερινή ζωή, για να είναι οι μισθοί επαρκείς για την επιβίωση, για να υπάρχει φαγητό στο τραπέζι, για να τελειώσουν οι διακοπές ηλεκτροδότησης, για να ανανεωθούν τα μέσα μεταφοράς, για να λειτουργούν τα σχολεία, τα νοσοκομεία και οι βασικές υπηρεσίες της χώρας με την ποιότητα που αξίζουν οι πολίτες της». Σε ομιλία του στο τέλος του έτους, ο πρόεδρος επανέλαβε ότι στόχος της κυβέρνησης είναι να θέσει σε πρώτη προτεραιότητα την παραγωγή τροφίμων και να εργαστεί ώστε να καταστήσει πιο αποτελεσματικές τις δημόσιες υπηρεσίες και εταιρείες. Η οικονομική κατάσταση στην Κούβα ήταν πάντα δύσκολη. Ηταν πραγματικά τρομερή στη διάρκεια μιας περιόδου στα μέσα της δεκαετίας του 1990, τη γνωστή ως «η ειδική περίοδος», καθώς ακολούθησε αμέσως μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης που στήριζε την Κούβα. Η κυβέρνηση επέρριπτε συστηματικά την ευθύνη στο μακροχρόνιο εμπάργκο που της έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ, εμποδίζοντας τις εμπορικές συναλλαγές της με άλλες χώρες και συνεπώς και την άντληση των αναγκαίων εσόδων για την κάλυψη των αναγκών της. Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα, τις κυρώσεις που της επέβαλαν οι κυβερνήσεις Ρεπουμπλικανών, εξαιρούσαν από το εμπάργκο τα τρόφιμα και τα φάρμακα, αλλά επιδείνωσαν περαιτέρω την κατάσταση.
Η χώρα κινδυνεύει να χάσει και το πετρέλαιο της Βενεζουέλας μετά την πτώση Μαδούρο, κάτι που θα επιφέρει μεγάλο πλήγμα και στη βιομηχανική της παραγωγή.
Επί χρόνια, οι Κουβανοί παραπονούνταν ότι τα κουπόνια που τους έδιναν για να αγοράσουν ρύζι, φασόλια και άλλα τρόφιμα διαρκούσαν μόνον 10 ημέρες. Τώρα δεν έχουν καμία αξία γιατί στα κρατικά καταστήματα σπανίως υπάρχουν τρόφιμα. Οι εκτεταμένες, ενίοτε γενικές, διακοπές ρεύματος επιδεινώνουν μια ούτως ή άλλως δύσκολη κατάσταση και ιδιαιτέρως στις περιφέρειες έξω από την πρωτεύουσα που συχνά μένουν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα επί 20 ώρες την ημέρα. Σε ό,τι αφορά τις ελλείψεις καυσίμων, για να αγοράσουν βενζίνη οι Κουβανοί κλείνουν ραντεβού τρεις εβδομάδες πριν μέσω εφαρμογής στα κινητά τους και στέκονται σε ουρές. Μιλώντας στους New York Times, ένας Κουβανός ανέφερε πως στήθηκε στην ουρά και διαπίστωσε ότι ήταν μπροστά του 5.000 άτομα. Το χειρότερο όλων όμως είναι οι ελλείψεις φαρμάκων. Εχουν φτάσει σε τέτοιο σημείο, ώστε πρακτικά είναι αδύνατον να διασφαλίσει κανείς τα αναγκαία φάρμακα αν δεν έχει συγγενείς στο εξωτερικό. «Μένουμε μέσα στο σκοτάδι και όσοι είναι άρρωστοι δεν έχουν φάρμακα», τονίζει χαρακτηριστικά Κουβανός οικονομολόγος. Τώρα, οι Κουβανοί αγωνιούν ότι μάλλον θα χάσουν το πετρέλαιο της Βενεζουέλας. Στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ πανηγυρίζουν για τη θριαμβευτική νίκη που κατήγαγαν οι ΗΠΑ επί της Βενεζουέλας με τη σύλληψη του προέδρου Νίκολας Μαδούρο. Τα βλέμματα όμως στρέφονται στην Κούβα που διατηρούσε στενές σχέσεις με το Καράκας.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν μπορούν να αποτιμήσουν το μέγεθος του αντίκτυπου που θα έχει στην Κούβα η πτώση του Μαδούρο, τώρα που η κυβέρνηση Τραμπ θα ασκεί καθοριστικό έλεγχο στην κρατική πετρελαϊκή βιομηχανία της Βενεζουέλας. Οταν ήταν πρόεδρος ο Ούγκο Τσάβες, η κυβέρνηση Μαδούρο διατηρούσε τη ζωή στην Κούβα με 90.000 βαρέλια πετρελαίου την ημέρα. Το τελευταίο τρίμηνο του περασμένου έτους, όμως, η Κούβα δεν έλαβε παρά μόνον 35.000 βαρέλια συνολικά. Οι συνεπακόλουθες ελλείψεις καυσίμων έχουν καταφέρει καίριο πλήγμα στις βιομηχανίες της Κούβας, όπως στην παραγωγή νικελίου, καθώς τα εργοστάσια δεν μπορούν να λειτουργήσουν όταν διακόπτεται η ηλεκτροδότηση. Και στο μεταξύ, έχει δεχθεί πλήγμα ο τουρισμός της που υπήρξε σημαντική πηγή εσόδων για τη χώρα. Πριν από την πανδημία 4 εκατομμύρια άνθρωποι επισκέπτονταν την Κούβα κάθε χρόνο, αλλά τώρα μόλις και μετά βίας φτάνουν τα 2 εκατομμύρια.
