Με το μήνυμα ότι «η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα συνεχίζει να βρίσκεται σε καλή θέση, αλλά αυτή δεν είναι στατική, συνεπώς όλες οι επιλογές για τα επιτόκια παραμένουν ανοιχτές», αποχαιρέτησε τις αγορές λίγο πριν από το κλείσιμο του 2025 η επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ, έπειτα από την ολοκλήρωση της τελευταίας συνεδρίασης του έτους. Οπως ευρέως αναμενόταν, το διοικητικό συμβούλιο διατήρησε σταθερά τα επιτόκια για τέταρτη συνεχή συνεδρίαση, ενώ υιοθέτησε μια πιο θετική άποψη για την οικονομία της Ευρωζώνης που έχει επιδείξει ανθεκτικότητα στα παγκόσμια εμπορικά σοκ. «Κάτι αλλάζει στην οικονομία», όπως τόνισε η Λαγκάρντ, επισημαίνοντας πως αυτό που εκπλήσσει θετικά την ΕΚΤ είναι η αύξηση των επενδύσεων γενικότερα, αλλά ιδίως από τον ιδιωτικό και εταιρικό τομέα, κάτι το οποίο οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Πιο αναλυτικά, το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ με ομόφωνη απόφαση διατήρησε σταθερά τα επιτόκια της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων, των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης στο 2%, 2,15% και 2,40% αντίστοιχα. Η ΕΚΤ έχει μειώσει τα επιτόκια κατά 200 μονάδες βάσης συνολικά από τον Ιούνιο του 2024 έως τον Ιούνιο φέτος, αλλά έκτοτε βρίσκεται σε στάση αναμονής.
Τα πρόσφατα στοιχεία για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης ξεπέρασαν τις προσδοκίες, καθώς η περιοχή έχει καταφέρει να αντιμετωπίσει τους αμερικανικούς δασμούς καλύτερα από ό,τι είχε προβλεφθεί, ενώ ο πληθωρισμός κυμαίνεται γύρω από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ, ενισχυμένος από τις αυξήσεις τιμών στον τομέα των υπηρεσιών.
Αυτά οδήγησαν την ΕΚΤ να αυξήσει τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη το 2025-2027, κυρίως λόγω της ώθησης από την εγχώρια ζήτηση, καθώς και για τον πληθωρισμό για το 2026-2027.
Ο γενικός πληθωρισμός θα διαμορφωθεί κατά μέσον όρο σε 2,1% το 2025, σε 1,9% το 2026 από 1,7% πριν και σε 1,8% το 2027 από 1,9% πριν, ενώ η πρόβλεψη για το 2028 τοποθετείται στο 2%.
Ειδικότερα, ο ρυθμός ανάπτυξης αναθεωρήθηκε σε 1,4% το 2025 από 1,2% που προβλεπόταν τον Σεπτέμβριο, σε 1,2% το 2026 από 1% πριν και σε 1,4% το 2027 από 1,3% πριν, ενώ η νέα πρόβλεψη για το 2028 τοποθετείται στο 1,4%.
Σύμφωνα με τις νέες προβολές των εμπειρογνωμόνων, ο γενικός πληθωρισμός θα διαμορφωθεί κατά μέσον όρο σε 2,1% το 2025 (αμετάβλητος σε σχέση με την εκτίμηση του Σεπτεμβρίου), σε 1,9% το 2026 από 1,7% πριν και σε 1,8% το 2027 από 1,9% πριν, ενώ η πρόβλεψη για το 2028 τοποθετείται στο 2%. Σε ό,τι αφορά τον δομικό πληθωρισμό προβλέπουν μέσο ρυθμό 2,4% το 2025 (αμετάβλητος), 2,2% το 2026 από 1,9% πριν, 1,9% το 2027 από 1,8% πριν και 2% το 2028.
Αν και κατά τους αναλυτές οι αναθεωρήσεις αυτές θέτουν ουσιαστικά ένα όριο στον κύκλο μείωσης των επιτοκίων, ο οποίος κατά πολλούς έχει ήδη κλείσει από τον περασμένο Ιούνιο, η ΕΚΤ διατήρησε τις επιλογές της ανοιχτές, επαναλαμβάνοντας το μότο της ότι θα καθορίζει το κόστος δανεισμού «σε κάθε συνάντηση» ανάλογα με τα εισερχόμενα δεδομένα και ότι «δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων».
Οπως απάντησε η Λαγκάρντ στις ερωτήσεις που δέχθηκε σχετικά με το εάν θα υπάρξει νέα μείωση στο μέλλον ή η επόμενη κίνηση θα είναι η αύξηση των επιτοκίων, «όλες οι επιλογές παραμένουν στο “τραπέζι”» και αυτή είναι η ομόφωνη άποψη του Δ.Σ. «Αν και αναβαθμίσαμε τις προβλέψεις μας για την ανάπτυξη, υπάρχει ένα πράγμα που δεν έχει αλλάξει και αυτό είναι η αβεβαιότητα», τόνισε. «Υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με τη γεωπολιτική, το εμπόριο, τι θα γίνει στα σύνορα της Ευρώπης. Στην παρούσα κατάσταση και με τον βαθμό αβεβαιότητας που υπάρχει, δεν μπορούμε να παρέχουμε ενδείξεις σχετικά με τη μελλοντική κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής», ξεκαθάρισε.
Αλλωστε, όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, κάθε άλλο παρά εύκολες θα είναι οι αποφάσεις της ΕΚΤ το επόμενο έτος. «Η παύση της πολιτικής της ΕΚΤ αντιμετωπίζει ένα σημαντικό τεστ τη νέα χρονιά», τονίζει ο Μαρκ Γουόλ, επικεφαλής οικονομολόγος της Deutsche Bank. «Ο πληθωρισμός προβλέπεται να είναι κάτω από 2% τόσο το 2026 όσο και το 2027, αλλά ο δομικός πληθωρισμός είναι πιο ασταθής. Τι θα γίνει εάν ο πληθωρισμός κινηθεί ακόμη χαμηλότερα από τις προβλέψεις της ΕΚΤ; Τι θα γίνει εάν οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό αποσταθεροποιηθούν από το 2%; Θα μπορούσε αυτό να ανοίξει την πόρτα για περαιτέρω χαλάρωση της πολιτικής; Ή μήπως η βελτίωση των προοπτικών ανάπτυξης και οι ισχυρότερες προοπτικές για τον πληθωρισμό στον τομέα των υπηρεσιών σημαίνουν μια ολοένα και πιο οριστική παύση στις μειώσεις επιτοκίων;», σημειώνει χαρακτηριστικά. Κατά την άποψή του, πάντως, οι αυξήσεις δεν βρίσκονται στην ατζέντα, τουλάχιστον όχι ακόμη.
