Υπήρξαν αχώριστο οικονομικό ζευγάρι επί δύο δεκαετίες και επωφελήθηκαν και οι δύο εις το έπακρον από την αύξηση του διεθνούς εμπορίου. Τώρα, όμως, οδεύουν προς διαζύγιο, καθώς η μία πλευρά δεν έχει πια ανάγκη την άλλη και η άλλη θεωρεί πως όχι μόνο δεν ωφελείται πλέον από αυτήν τη συνεργασία αλλά ζημιώνεται. Ο λόγος για τη Γερμανία και την Κίνα, που είχαν την ιδεώδη εμπορική σχέση επί χρόνια, αφού η πρώτη προμήθευε τη δεύτερη με τα μηχανήματα που αυτή χρειαζόταν, για να παράγει καταναλωτικά προϊόντα για τον υπόλοιπο κόσμο.
Η σχέση ανάμεσα στις δύο οικονομίες έχει αρχίσει να κλονίζεται εδώ και χρόνια, κυρίως λόγω της ανόδου της Κίνας. Χάρη στο χαμηλό κόστος παραγωγής, στο νόμισμα της Κίνας, που επί χρόνια επιμένουν οι οικονομολόγοι ότι το διατηρεί τεχνητά σε χαμηλά επίπεδα, και προπαντός χάρη στις γενναίες κρατικές επιδοτήσεις, οι κινεζικές βιομηχανίες σημείωσαν άλματα. Εχουν, έτσι, κατακτήσει ηγετικές θέσεις σε τομείς που μέχρι προσφάτως αποτελούσαν βασίλειο της Γερμανίας και των εταιρειών της. Η άνοδος της Κίνας υπήρξε ιλιγγιώδης και μέσα σε λίγα χρόνια εξελίχθηκε τόσο, ώστε αντί να εισάγει κεφαλαιουχικά αγαθά τα παρήγε. Ο αντίκτυπος ήταν άμεσος στη Γερμανία, που από το 2019 έως το 2024 έχασε την ηγετική θέση, το παγκόσμιο μερίδιο αγοράς, δηλαδή, που κατείχε στον εξοπλισμό παραγωγής ενέργειας και στον μηχανολογικό εξοπλισμό. Το 2025 ήταν η πρώτη χρονιά που η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή οικονομία εισήγαγε περισσότερα κινεζικά κεφαλαιουχικά αγαθά από όσα εξήγαγε στην Κίνα. Και επιπλέον οι συνολικές εξαγωγές της στην Κίνα έχουν μειωθεί κατά 25% από το 2019, ενώ έχουν εκτοξευθεί στα ύψη οι εισαγωγές της, με αποτέλεσμα το έλλειμμά της από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών με την Κίνα να αγγίζει φέτος τα 88 δισ. ευρώ.
Η βιομηχανική παραγωγή της Γερμανίας, αφού πρώτα κορυφώθηκε το 2017, σήμερα είναι μειωμένη κατά 14% με αποτέλεσμα από το 2019 έως σήμερα να έχουν μειωθεί κατά 5% οι θέσεις εργασίας στον κλάδο ενώ ειδικότερα ο καίριος για τη Γερμανία τομέας των αυτοκινητοβιομηχανιών έχει χάσει το 13% των θέσεων εργασίας. Και τα άλματα των κινεζικών αυτοκινητοβιομηχανιών έχουν αποβεί μοιραία για τις γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες, που στα τελευταία δύο χρόνια είδαν να μειώνεται το μερίδιό τους στην αγορά της Κίνας από το 50% στο 30%.
Η Ομοσπονδία Γερμανικών Βιομηχανιών Μηχανών κατηγόρησε το Πεκίνο για αθέμιτο ανταγωνισμό και ζήτησε να ληφθούν μέτρα αντιντάμπινγκ και να επιβληθούν κυρώσεις.
Οσο μεγαλύτερη είναι η έκθεση μιας εταιρείας στην Κίνα, τόσο πιο δύσκολο είναι να αλλάξει πορεία. Ορισμένες αυτοκινητοβιομηχανίες και χημικές βιομηχανίες εξακολουθούν να επενδύουν στη χώρα, ενώ οι Γερμανοί πολιτικοί παρακολουθούν ανήσυχοι τους εταίρους και συμμάχους τους να κλυδωνίζονται και να μην μπορούν να αποφασίσουν κατά πόσον πρέπει να προχωρήσουν σε μετωπική σύγκρουση με την Κίνα ή να συμφιλιωθούν μαζί της. Την πρώτη κρούση έκανε, πάντως, η Ομοσπονδία Γερμανικών Βιομηχανιών το 2019 με μια εντυπωσιακή αλλαγή στάσης όταν σε έκθεσή της χαρακτήρισε την Κίνα «συστημικό ανταγωνιστή της Γερμανίας».
Η συγκυρία είναι, ωστόσο, τώρα εξαιρετικά αρνητική για τη Γερμανία καθώς οι δασμοί που επέβαλε ο Ντόναλντ Τραμπ στα κινεζικά προϊόντα εξώθησαν τις κινεζικές βιομηχανίες να αναζητήσουν άλλες αγορές εκτός της Αμερικής, με αποτέλεσμα να κατακλύζονται οι ευρωπαϊκές αγορές με πλημμύρα φθηνών κινεζικών προϊόντων, από χημικά μέχρι ανταλλακτικά αυτοκινήτων.
Φέτος η Ομοσπονδία Γερμανικών Βιομηχανιών Μηχανών κατηγόρησε την Κίνα για αθέμιτο ανταγωνισμό και ζήτησε να ληφθούν μέτρα αντιντάμπινγκ και να επιβληθούν κυρώσεις σε όσες κινεζικές εξαγωγικές επιχειρήσεις παρακάμπτουν την ευρωπαϊκή νομοθεσία. «Είμαστε υπέρμαχοι του ελεύθερου εμπορίου, αλλά δεν μπορούμε να ανεχτούμε άλλο τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές», υπογράμμισε σχετικά η εν λόγω Ομοσπονδία διά στόματος στελέχους του, που κατέληξε εμφατικά πως «αν η Κίνα δεν παίζει έντιμα, τότε πρέπει να την αναγκάσουμε». Υπό όλες αυτές τις πιέσεις αλλά και εν μέσω συνειδητοποιήσεων, το Βερολίνο, που παραδοσιακά ήταν υπέρ του οικονομικού φιλελευθερισμού και του ελεύθερου εμπορίου, αρχίζει τώρα να βλέπει με πιο φιλικό μάτι την προοπτική να επιβάλει δασμούς, αυστηρότερο ρυθμιστικό πλαίσιο και γενικώς να επιστρατεύσει μέτρα προστατευτισμού που απεχθανόταν έως τώρα.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν σχολίασε προσφάτως πως η Γερμανία έχει αρχίσει να αντιλαμβάνεται πόσο σοβαρό αντίκτυπο έχει επάνω της η ανισομέρεια στο εμπόριο της Ε.Ε. με την Κίνα, «η οποία πλήττει την καρδιά του ευρωπαϊκού βιομηχανικού μοντέλου και της ευρωπαϊκής καινοτομίας». Οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν, παράλληλα, ότι η αλλαγή στάσης της Γερμανίας απέναντι στο ελεύθερο εμπόριο αντανακλά το πώς επηρεάζεται και κατακερματίζεται η παγκόσμια οικονομία από τον θηριώδη ανταγωνισμό ανάμεσα στις ΗΠΑ και στην Κίνα, όπως και από την ακύρωση και αντιστροφή της παγκοσμιοποίησης.
