Με φόντο την έκρηξη των φθηνών εισαγωγών από την Κίνα και τη δικαστική δίωξη της Shein στη Γαλλία, το Ecofin –υπό την προεδρία πλέον του Κυριάκου Πιερρακάκη στο Eurogroup– κατέληξε χθες σε μια απόφαση-σταθμό, που βάζει τέλος στα δωρεάν μικροδέματα στην Ε.Ε. από τον Ιούλιο του 2026. Η σύνοδος των υπουργών Οικονομικών των κρατών-μελών της Ε.Ε. αποφάσισε να υλοποιήσει την πολιτική δέσμευση του Νοεμβρίου, ανακοινώνοντας σταθερό δασμό ύψους τριών ευρώ στα μικρά δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ που εισέρχονται στην Ε.Ε., κυρίως μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου, από την 1η Ιουλίου 2026. Με το μέτρο αυτό η Ευρώπη απαντά στο γεγονός ότι τα μικροδέματα από τις πλατφόρμες Temu και Shein, κατά κύριο λόγο, εισέρχονται προς το παρόν στην Ε.Ε. αδασμολόγητα, γεγονός που οδηγεί σε αθέμιτο ανταγωνισμό, αλλά και κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών, υψηλά επίπεδα απάτης και περιβαλλοντικά προβλήματα.
Ο σταθερός δασμός των τριών ευρώ θα εφαρμόζεται σε όλα τα εμπορεύματα για τα οποία οι πωλητές εκτός Ε.Ε. είναι εγγεγραμμένοι στο ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης εισαγωγών (IOSS) της Ε.Ε. για σκοπούς φόρου προστιθέμενης αξίας. Αυτό καλύπτει το 93% του συνόλου των ροών ηλεκτρονικού εμπορίου προς την Ε.Ε. Το μέτρο διαφέρει από το προτεινόμενο «τέλος διαχείρισης», που συζητείται επί του παρόντος στο πλαίσιο του πακέτου μεταρρυθμίσεων των τελωνείων και του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.
Το 2024 οι Ευρωπαίοι καταναλωτές αγόρασαν 4,6 δισ. δέματα από Shein και Temu.
Η χθεσινή απόφαση ακολουθεί τη δέσμευση του Ecofin τον Νοέμβριο του 2025 να εργαστεί για την εξεύρεση μιας απλής, προσωρινής λύσης για την επιβολή δασμών σε τέτοια προϊόντα το συντομότερο δυνατόν το 2026. Το μέτρο θα παραμείνει σε ισχύ έως ότου τεθεί σε εφαρμογή η συμφωνία για μια μόνιμη λύση που θα καταργεί εντελώς το όριο απαλλαγής από δασμούς. Τότε, όλα τα εμπορεύματα αξίας κάτω των 150 ευρώ θα υπόκεινται σε δασμούς σύμφωνα με τους συνήθεις δασμολογικούς συντελεστές της Ε.Ε. για μεμονωμένα προϊόντα. Η Επιτροπή, σημειωτέον, θα αξιολογεί τακτικά εάν ο συντελεστής πρέπει να επεκταθεί σε εμπορεύματα που εισέρχονται στην Ε.Ε. και πωλούνται από εμπόρους μη εγγεγραμμένους στο IOSS.
Την πρόταση της Κομισιόν για την επιβολή δασμών σε δέματα χαμηλής αξίας από τρίτες χώρες στήριξε επισήμως και η Ελλάδα, σύμφωνα με τα όσα δήλωσε από τις Βρυξέλλες ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης. Ο ίδιος τόνισε ότι «η Ελλάδα στηρίζει πλήρως την πρόταση της Επιτροπής για την κατάργηση του ελάχιστου ποσού των 150 ευρώ». Ως πρόεδρος του Eurogroup πλέον, ο κ. Πιερρακάκης θα αναλάβει να στηρίξει τη θέση αυτή στην πράξη, την ίδια στιγμή που θα συντονίζει την κρίσιμη συζήτηση για το ευρωπαϊκό εμπόριο.
Τα δισεκατομμύρια δέματα που φτάνουν στην Ε.Ε., κυρίως από την Κίνα, έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τις επιχειρήσεις και έχουν ασκήσει πιέσεις στους πολιτικούς να δράσουν ταχύτερα. Το 2024 οι Ευρωπαίοι καταναλωτές αγόρασαν 4,6 δισ. δέματα από Shein και Temu και οι ειδικοί εκτιμούν ότι τα έσοδα από το νέο μέτρο θα ενισχύσουν τους εθνικούς προϋπολογισμούς και θα χρηματοδοτήσουν περισσότερους τελωνειακούς ελέγχους. Η Ρουμανία, σημειωτέον, ήταν η πρώτη χώρα που εισήγαγε τέλος πέντε ευρώ στα μικροδέματα τον Αύγουστο, ενώ η Πολωνία και η Ολλανδία εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο επιβολής χρέωσης. Στην ίδια γραμμή κινήθηκαν και οι σκανδιναβικές χώρες, ενώ η Βαρσοβία ανακοίνωσε ότι «εξετάζει διάφορες εθνικές λύσεις σε αυτόν τον τομέα, έχοντας ωστόσο κατά νου ότι μόνο οι λύσεις της Ε.Ε. θα είναι πλήρως αποτελεσματικές».
