Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι θα στηρίξει τους χειμαζόμενους αγρότες της Αμερικής με 12 δισ. δολ., καθώς προσπαθεί να τονώσει οικονομικά μια μερίδα των υποστηρικτών του, που έχει πληγεί από τον εμπορικό πόλεμο, τον αγροτικό κόσμο της χώρας. Ενώ με την αύξηση των δασμών ο Αμερικανός πρόεδρος σχεδίαζε να τονώσει την εγχώρια παραγωγή και να ανοίξει αγορές για τις εξαγωγές των αμερικανικών προϊόντων, στην πράξη μειώθηκαν οι πωλήσεις πολλών Αμερικανών αγροτών. Η Κίνα, που εισάγει τον μεγαλύτερο όγκο αμερικανικών αγροτικών προϊόντων, όπως η σόγια, αντέδρασε στους δασμούς «παγώνοντας» αυτές τις εισαγωγές για το τρέχον έτος.
Τα περισσότερα κεφάλαια για τη στήριξη των αγροτών θα προέλθουν από το πρόγραμμα ενίσχυσης αγροτών του υπουργείου Γεωργίας, σύμφωνα με το οποίο προορίζονται για τους παραγωγούς καλαμποκιού, βαμβακιού, σόργου, σόγιας, ρυζιού και σιτηρών. Οι πληρωμές θα καταβληθούν στα τέλη Φεβρουαρίου, αρχικά με τη διανομή 11 δισ. δολ. και στη συνέχεια ενός δισ. δολ. ακόμη για τη στήριξη όσων καλλιεργούν φρούτα και λαχανικά. Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι τα χρήματα αυτά αποτελούν ένα μικρό τμήμα των εσόδων που προσπορίστηκαν οι ΗΠΑ από τους δασμούς. Κι ενώ δήλωσε ότι οι πληρωμές θα γίνουν χάρη στους δασμούς, στην πραγματικότητα οι δασμοί είναι ο κύριος λόγος που οι Αμερικανοί αγρότες χρειάζονται οικονομική στήριξη.
Η βοήθεια που θα τους δοθεί δεν θα προέρχεται από τα έσοδα των δασμών. Είχαν προηγηθεί προειδοποιήσεις προς τους Αμερικανούς αγρότες, που υποστηρίζουν τον Τραμπ, ότι θα αντιμετωπίσουν τη χειρότερη κρίση μετά τη δεκαετία του 1980, καθώς η Κίνα στράφηκε στη Βραζιλία, στην Αργεντινή και σε διάφορες άλλες χώρες ανά τον κόσμο για να προωθήσει τα προϊόντα της. Και επίσης έπληξαν τους Αμερικανούς αγρότες οι υψηλοί δασμοί που επέβαλε ο Τραμπ στα εισαγόμενα είδη που χρειάζονται, όπως στα μέταλλα που χρησιμοποιούνται στα τρακτέρ και στις αγροτικές εγκαταστάσεις, αλλά ακόμη και οι περιορισμοί στη μετανάστευση, καθώς μείωσαν τον αριθμό των εργατικών χεριών.
Ο Τραμπ δεν έκανε καμία δήλωση ως προς το αν σκοπεύει να περιορίσει τη χρήση των δασμών. Αντιθέτως, ανέφερε ότι μπορεί να επιβάλει πρόσθετους δασμούς στο ρύζι από την Κίνα και την Ινδία που εισάγει το Πουέρτο Ρίκο προκειμένου να τονώσει την εγχώρια παραγωγή λιπασμάτων. Στο μεταξύ, οι Ρεπουμπλικανοί που εκλέγονται σε αγροτικές περιοχές έχουν ασκήσει πιέσεις στον Λευκό Οίκο για να λάβει μέτρα, καθώς ανησυχούν για την τύχη τους στις εκλογές του μεσοδιαστήματος τον επόμενο χρόνο.
Επίσης, διάφορα λόμπι για τα συμφέροντα της γεωργίας έχουν πιέσει τον Λευκό Οίκο για να προσφέρει βοήθεια στους αγρότες και εγκωμίασαν την απόφαση για χορήγηση ενισχύσεων. Το σύνολο των ενισχύσεων που θα λάβουν οι αγρότες θα είναι, πάντως, σαφώς μικρότερο από τη ζημία που έχουν υποστεί.
Σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Φόρντις, υφυπουργό Γεωργίας, το περισσότερο που μπορεί να εισπράξει ένας αγρότης ή ένα αγρόκτημα θα είναι 155.000 δολ., ενώ τη βοήθεια δικαιούνται μόνον όσοι παραγωγοί έχουν μεικτά έσοδα κάτω των 900.000 δολ., όπως ισχύει και για πολλά άλλα αγροτικά προγράμματα. Ο Φόρντις το χαρακτήρισε «πρόγραμμα οικονομικής ζημίας» και τόνισε ότι δεν έχει σχεδιαστεί για να αποζημιώσει τους αγρότες που επλήγησαν, όχι μόνον από τους εμπορικούς πολέμους και τους δασμούς, αλλά γενικότερα για να στηρίξει τους χειμαζόμενους αγρότες όποια κι αν είναι η αιτία των προβλημάτων τους. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, στην καλύτερη περίπτωση το πρόγραμμα των 12 δισ. δολ. θα καλύψει μόλις το ένα τρίτο της ζημιάς που έχουν υποστεί οι Αμερικανοί αγρότες.
Η Κίνα, που εισάγει τον μεγαλύτερο όγκο αμερικανικών αγροτικών προϊόντων, όπως η σόγια, έχει «παγώσει» αυτές τις εισαγωγές για το τρέχον έτος.
Ο Σον Αρίτα, οικονομολόγος ερευνητής στο πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Βόρειας Ντακότα, εκτιμά ότι οι παραγωγοί θα χάσουν από 35 δισ. δολ. έως 43 δισ. δολ. τη φετινή φθινοπωρινή σοδειά, καθώς έχουν κι άλλα προβλήματα εκτός από τον εμπορικό πόλεμο με την Κίνα. Το κόστος των σημαντικότερων υλών που χρησιμοποιούν αυξάνεται σταθερά εδώ και χρόνια, ενώ τα επιτόκια των δανείων τους παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.
Οι τιμές που λαμβάνουν από την παγκόσμια αγορά για τα περισσότερα είδη είναι κάτω από το κόστος παραγωγής τους. Σχεδόν το 70% όσων έχουν πάρει δάνεια δήλωσε σε έρευνα της Ενωσης Αμερικανικών Τραπεζών ότι ανησυχεί για την οικονομική κατάσταση όσων καλλιεργούν σιτηρά, καλαμπόκι και σόγια, ενώ μόλις το 11% εξέφρασε ανησυχία για την οικονομική κατάσταση όσων έχουν αγροκτήματα.
Δεν είναι, άλλωστε, η πρώτη φορά που ο Τραμπ αναγκάζεται να δώσει χρήματα στους αγρότες που επλήγησαν από την εμπορική του πολιτική. Στη διάρκεια της πρώτης θητείας του είχε διαθέσει πάνω από 20 δισ. δολ. για τους αγρότες, όταν η Κίνα προχώρησε σε μποϊκοτάζ των αμερικανικών προϊόντων, αντιδρώντας στους δασμούς. Ενα από τα προβλήματα αυτών των πληρωμών, όποιον κλάδο κι αν αφορούν, είναι πως η κυβέρνηση δυσκολεύεται να κατευθύνει τα χρήματα σε όσους έχουν πραγματικά πληγεί χειρότερα από όλους.
Ανεξάρτητες έρευνες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι πληρωμές προς τους αγρότες στην πρώτη θητεία του Τραμπ κατέληξαν κυρίως σε μεγάλα και πλουσιότερα αγροκτήματα. Μια άλλη μελέτη του 2024 κατέληξε στο συμπέρασμα πως οι αγρότες που καλλιεργούν σιτηρά σε πολιτείες όπως η Βόρεια Ντακότα και η Μοντάνα έλαβαν πολύ μεγάλες αποζημιώσεις, μολονότι είχαν πληγεί ελάχιστα από τους ανταποδοτικούς δασμούς. Σύμφωνα με την εμπορική συμφωνία που είχε συνάψει με την Κίνα στην πρώτη του θητεία, το Πεκίνο είχε συμφωνήσει να αγοράσει πρόσθετα αγροτικά προϊόντα των ΗΠΑ αξίας 200 δισ. δολ. Επιδεινώθηκαν, όμως, οι σχέσεις των δύο χωρών στη διάρκεια της πανδημίας και η Κίνα δεν τήρησε τις δεσμεύσεις της.
Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Πέτερσον, το 2021 η Κίνα αγόρασε μόλις το 83% των αγροτικών προϊόντων των ΗΠΑ που είχε δεσμευτεί να εισαγάγει. Φέτος, άλλωστε, μείωσε περαιτέρω τις εισαγωγές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων όταν ο Τραμπ επέβαλε υψηλούς δασμούς.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε την Κυριακή πως η Κίνα χρησιμοποιεί τους Αμερικανούς αγρότες σαν «πιόνια» στις εμπορικές διαπραγματεύσεις και ότι τα χρήματα που θα τους δοθούν τώρα θα τους βοηθήσουν να χρηματοδοτήσουν και να σχεδιάσουν την παραγωγή τους για το επόμενο έτος. Εξέφρασε την ελπίδα πως εφεξής η Κίνα θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της σε ό,τι αφορά τις εισαγωγές σόγιας. Και τη Δευτέρα ο Τραμπ δήλωσε ότι όταν μιλάει με τον Σι Τζινπίνγκ, κάθε φορά τον πιέζει να αυξήσει η Κίνα τις εισαγωγές αμερικανικής σόγιας.
