Η επίσκεψη του πρίγκιπα Μοχάμαντ Μπιν Σαλμάν της Σαουδικής Αραβίας στην Ουάσιγκτον τον περασμένο μήνα ήταν μια οικεία εικόνα: ο ηγέτης μιας χώρας πλούσιας σε πετρέλαιο προσεγγίζει τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και τους τιτάνες της αμερικανικής βιομηχανίας.
Αυτή η προβολή πλούτου είναι βασική για την ισχύ και την εικόνα της Σαουδικής Αραβίας στις ΗΠΑ, αλλά και στο εσωτερικό της χώρας, όπου η κυβέρνηση έχει υποσχεθεί οικονομική μεταμόρφωση για τους νέους. Στον Λευκό Οίκο ο πρίγκιπας δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η χώρα του θα επενδύσει ένα τρισ. δολάρια στις ΗΠΑ, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Ωστόσο, μια διαφορετική πραγματικότητα συζητιέται στους κόλπους του Ριάντ και της Wall Street: το κρατικό επενδυτικό ταμείο της χώρας, το PIF, το οποίο η Σαουδική Αραβία χρησιμοποιεί συνήθως για να εκπληρώσει δεσμεύσεις, όπως αυτή που ανέλαβε στην Ουάσιγκτον, έχει εξαντλήσει τα διαθέσιμα κεφάλαια για νέες επενδύσεις.
Αυτό αποδίδεται, σύμφωνα με τους New York Times, σε μεγάλο βαθμό στο ότι ο πρίγκιπας Μπιν Σαλμάν και τα στελέχη του έχουν δαπανήσει μεγάλο μέρος των πόρων σε έργα που εμποδίζονται από οικονομικές δυσκολίες και προσπαθούν απεγνωσμένα να αντιστρέψουν την κατάσταση, σύμφωνα με έντεκα άτομα που έχουν ενημερωθεί για τις δραστηριότητες του ταμείου, μεταξύ των οποίων τρέχοντες υπάλληλοι, μέλη του διοικητικού συμβουλίου και επενδυτές που μίλησαν στους NY Times υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν εμπιστευτικά επιχειρηματικά σχέδια.
Ενα έργο είναι η Neom, μια ουτοπική περιοχή που θα διέθετε εργάτες ρομπότ, χιονοδρομικό κέντρο και παραλίες από θρυμματισμένο μάρμαρο. Ωστόσο, το έργο αντιμετώπισε τεράστιες καθυστερήσεις. Αλλα έργα περιλαμβάνουν μια αλυσίδα καφέ, η οποία μέχρι στιγμής έχει μόνο ένα κατάστημα, μια εταιρεία κρουαζιέρας με μόνο ένα πλοίο και μια νεοσύστατη εταιρεία ηλεκτρικών οχημάτων, η οποία ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια και δεν έχει παραδώσει ακόμη κανένα αυτοκίνητο.
Η Σαουδική Αραβία εξακολουθεί να διαθέτει τεράστιους πετρελαϊκούς πόρους. Ωστόσο, η άντληση πετρελαίου περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό από γεωπολιτικές συμφωνίες για τη μείωση της προσφοράς και συνολικά από τη χαμηλή τιμή του αργού πετρελαίου. Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει αυξανόμενο δημοσιονομικό έλλειμμα και αναλαμβάνει χρέη για να εκπληρώσει τις εγχώριες υποσχέσεις του Μπιν Σαλμάν.
Ενώ το PIF δηλώνει ότι διαθέτει περιουσιακά στοιχεία αξίας σχεδόν ενός τρισ. δολαρίων, ένα τεράστιο μέρος του χαρτοφυλακίου του είναι δεσμευμένο σε περιουσιακά στοιχεία που είναι δύσκολο να πωληθούν και για τα οποία δεν υπάρχουν διαθέσιμες δημόσιες αποτιμήσεις. Οι εκπρόσωποί του έχουν αρχίσει να λένε στους διεθνείς επενδυτές ότι είναι σχεδόν αδύνατο να διαθέσει περισσότερα χρήματα στο άμεσο μέλλον, σύμφωνα με έξι άτομα που έχουν γνώση αυτών των συζητήσεων.
Ο εκπρόσωπος του ταμείου, Μάρβαν Μπακράλι, δήλωσε ότι διαθέτει 60 δισ. δολάρια σε μετρητά και αντίστοιχα χρηματοοικονομικά μέσα. Το χαρακτήρισε «πολύ ρευστό, σύμφωνα με τα περιφερειακά πρότυπα».
Σύμφωνα με ενημέρωση που έλαβαν ορισμένα στελέχη, πίσω από τα παρασκήνια, το PIF αναδιαρθρώνει τις δραστηριότητές του υπό την προσεκτική εποπτεία του Μπιν Σαλμάν. Ο πρίγκιπας απέλυσε τον επικεφαλής του έργου της Neom, σύμφωνα με δύο άτομα που ενημερώθηκαν για το θέμα. Το διοικητικό συμβούλιο του ταμείου καταρτίζει επίσης σχέδια για να δρα διαφορετικά στο μέλλον, επενδύοντας σε πιο συμβατικούς τομείς, όπως μετοχές και ομόλογα, ανέφερε ένα από τα άτομα. Οι μεγαλύτερες κινήσεις του PIF τους τελευταίους μήνες ήταν ιδιωτικές επενδύσεις σε εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης. Οι ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας θέλουν το PIF να διπλασιάσει το μέγεθός του τα επόμενα πέντε χρόνια, αν και δεν είναι σαφές πόσο από αυτό θα προέλθει από επενδυτικά κέρδη και πόσο θα είναι νέα χρήματα από την κυβέρνηση.
Ο Αχμέντ αλ Χατίμπ, μέλος του διοικητικού συμβουλίου του PIF και υπουργός Τουρισμού της Σαουδικής Αραβίας, χαρακτήρισε τις πρόσφατες κινήσεις φυσικά βήματα στην ευρύτερη προσπάθεια του Μπιν Σαλμάν να αναμορφώσει την οικονομία της Σαουδικής Αραβίας. «Σταματάς, αξιολογείς τι πήγε καλά, τι πήγε στραβά και μετά βελτιώνεσαι», υποστήριξε.
