Εδώ και δέκα μήνες η Δημοκρατία του Κονγκό, της κυρίαρχης σε παραγωγή κοβαλτίου χώρας, ανέστειλε τις εξαγωγές του μετάλλου που απαιτείται για τις μπαταρίες. Στη συνέχεια τον Οκτώβριο αντικατέστησε την απαγόρευση εξαγωγών με ένα σύστημα ποσοστόσεων, αλλά οι παραγωγοί της χώρας περιμένουν ακόμη το πράσινο φως από την αρμόδια αρχή.
Δεδομένου ότι το Κονγκό αντιπροσωπεύει το 70% της παγκόσμιας παραγωγής κοβαλτίου από ορυχεία, η τιμή του μετάλλου εκτοξεύθηκε και από τον Φεβρουάριο έχει υπερδιπλασιαστεί. Η άνοδος της τιμής του ήταν ασφαλώς ένας από τους στόχους αυτής της πολιτικής του Κονγκό, αλλά μια παρατεταμένη έλλειψή του από την αγορά δεν πρόκειται να βοηθήσει το μέταλλο που ήδη αντιμετωπίζει διαφόρων ειδών προκλήσεις στην αγορά ηλεκτροκίνητων οχημάτων. Η μεταφορά του υδροξειδίου του κοβαλτίου που εξάγει το Κονγκό στην Κίνα απαιτεί από τρεις έως τέσσερις μήνες για να φθάσει εκεί όπου οι κινεζικές βιομηχανίες θα το μετατρέψουν στο προϊόν που χρειάζονται οι κατασκευαστές μπαταριών. Γι’ αυτό και οι μεσάζοντες άντεχαν τους μήνες μετά την απαγόρευση εξαγωγών.
Από τον Μάιο όμως έχουν μειωθεί ραγδαία οι εισαγωγές. Την περίοδο Ιουνίου – Σεπτεμβρίου ο όγκος των 50.000 μετρικών τόνων που μεταφέρθηκαν ήταν μικρότερος από εκείνον που παλαιότερα περνούσε τα τελωνεία της Κίνας κάθε μήνα. Και οι περιορισμοί στις εξαγωγές καθυστερούν ακόμη περισσότερο τη μεταφορά του. Ακόμη και αν απελευθερωθούν οι εξαγωγές από αύριο, το μέταλλο θα φθάσει στην Κίνα προς τέλη του α΄ τριμήνου του επόμενου έτους. Αυτό σημαίνει όμως πως υπάρχει και μεγαλύτερος κίνδυνος σοβαρότερης έλλειψης στην προσφορά του μετάλλου, που μπορεί να προκαλέσει νέες μεγάλες διακυμάνσεις στην τιμή του. Κάτι τέτοιο θα ήταν καταστρεπτικό για το κοβάλτιο που κινδυνεύει να χάσει τη σημαντική θέση του στην αγορά μπαταριών, η οποία αλλάζει και εξελίσσεται ταχύτατα.
Οι κινεζικές βιομηχανίες μπαταριών, όπως η CATL, προσπαθούν διαρκώς να παράγουν όλο και πιο αποτελεσματικά και πιο φθηνά προϊόντα, γι’ αυτό και αλλάζει ταχύτατα η σύνθεση των μπαταριών για ηλεκτροκίνητα οχήματα. Η κινεζική αγορά ηλεκτροκίνητων, που είναι και η μεγαλύτερη στον κόσμο, έχει ήδη προωθήσει τις μπαταρίες λιθίου – σιδήρου – φωσφορικού άλατος που δεν χρειάζονται ούτε κοβάλτιο ούτε νικέλιο. Είναι φθηνότερες και ασφαλέστερες και πλησιάζουν σε απόδοση εκείνες του κοβαλτίου. Η Macquarie Bank εκτιμά πως το ποσοστό των μπαταριών λιθίου – σιδήρου – φωσφορικού άλατος στο σύνολο της αγοράς μπαταριών για ηλεκτροκίνητα οχήματα θα αυξηθεί από το 48% που ήταν το 2024 στο 65% το 2029. Επιπλέον, η θέση του κοβαλτίου στην αγορά μπαταριών μπορεί να επηρεαστεί αρνητικά από τις αλλαγές στην παραγωγή μπαταριών με μεγάλο ποσοστό νικελίου. Εν ολίγοις, η επανάσταση των ηλεκτροκίνητων οχημάτων δεν φαίνεται πλέον τόσο ευνοϊκή για το κοβάλτιο όσο ήταν μέχρι πριν από ένα με δύο χρόνια.
Σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση που εξέδωσε η Benchmark Mineral Intelligence για λογαριασμό του Ινστιτούτου Κοβαλτίου, στη διάρκεια του περασμένου έτους η χρήση του κοβαλτίου σε μπαταρίες για ηλεκτροκίνητα οχήματα αυξήθηκε οριακά μόλις κατά 2.300 τόνους, λιγότερο δηλαδή από τους πρόσθετους 2.700 τόνους που χρησιμοποιήθηκαν στον κλάδο των φορητών ηλεκτρονικών. Η ζήτηση για μπαταρίες ηλεκτροκίνητων αναμένεται να αυξηθεί κατά περισσότερο από 6.800 τόνους φέτος λόγω των αυξημένων πωλήσεων ηλεκτροκίνητων και υβριδικών στον δυτικό κόσμο. Ομως μειώνεται το μερίδιο του κοβαλτίου στην αγορά των μετάλλων για μπαταρίες.
