Το τελευταίο πλήγμα στην ήδη προβληματική αγορά στέγης της Βρετανίας αποτελεί ο φόρος που θα επιβληθεί σε κατοικίες με αξία άνω των 2,6 εκατ. δολ. Το μέτρο, που ανακοίνωσε χθες στο πλαίσιο του προϋπολογισμού η Βρετανίδα υπουργός Οικονομικών, Ρέιτσελ Ριβς, θα ισχύσει από τον Απρίλιο του 2028 και συνεπάγεται πρόσθετο φόρο στα ακριβά σπίτια ύψους τουλάχιστον 3.300 δολ. ετησίως.
Η βρετανική κυβέρνηση εκτιμά πως ο νέος φόρος θα αποφέρει στα ταμεία της περίπου 529 εκατ. δολ. το φορολογικό έτος 2029, αλλά η επιβολή του θα προκαλέσει στρεβλώσεις στην αγορά, που αναμένεται να επηρεάσουν άλλους φόρους των ακινήτων. Με δεδομένα τα ύψη στα οποία έχουν εκτοξευθεί οι τιμές των κατοικιών στο Λονδίνο, ο νέος φόρος θα επιβληθεί ακόμη και σε μετρίων διαστάσεων οικογενειακές κατοικίες σε ορισμένες γειτονιές. Σύμφωνα με στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας της Βρετανίας, μια μέση τιμή κατοικίας στις ακριβές περιοχές του Λονδίνου φτάνει σχεδόν στο 1,65 εκατ. δολ. με στοιχεία του Σεπτεμβρίου. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν 88% των περίπου 153.000 κατοικιών στις οποίες θα επιβληθεί ο επίμαχος φόρος βρίσκονται στο Λονδίνο.
Το τμήμα της βρετανικής αγοράς στέγης που αφορά τα ακριβότερα σπίτια έχει γνωρίσει μια ταραγμένη δεκαετία με σειρά από αλλαγές στο φορολογικό σύστημα που έχουν αποτρέψει τους επενδυτές. Και οι τιμές στις πλέον δημοφιλείς περιοχές του Λονδίνου έχουν υποχωρήσει κατά 23,8% από τα υψηλά επίπεδα που είχαν σημειώσει το 2014. Με την επιβολή του νέου φόρου θα προκληθεί καινούργιο πρόσθετο χάος, καθώς οι πιθανοί αγοραστές θα υπαναχωρήσουν από τα σχέδιά τους για αγορές κατοικιών, ενώ θα αρχίσει η περίπλοκη διαδικασία αποτίμησης των πραγματικών αξιών των κατοικιών.
«Η πολιτική υπερίσχυσε της οικονομίας», σχολιάζει ο Τομ Μπιλ, επικεφαλής του τομέα ερευνών για την αγορά στέγης στη χρηματιστηριακή Knight Frank. Αμέσως μετά την ανακοίνωση του μέτρου, σημείωσαν πτώση 4,7% οι μετοχές της βρετανικής κατασκευαστικής κατοικιών Berkeley Group Holdings, που κατασκευάζει ακριβά ακίνητα κυρίως στο Λονδίνο. Για να προχωρήσει έμπρακτα στην επιβολή του εν λόγω φόρου, η Βρετανία θα χρειαστεί να αποτιμήσει τμήματα της αγοράς ακινήτων για πρώτη φορά έπειτα από δεκαετίες, δεδομένου ότι έως τώρα η φορολογία των ακινήτων βασίζεται στις τιμές των κατοικιών όπως ήταν περίπου το 1991. Οπως τόνισε σε σχετικό mail της η Ανίσα Μπεβερίντζ, επικεφαλής του τομέα ερευνών στη χρηματιστηριακή Hamptons, «σε πρώτη φάση ο νέος φόρος φαίνεται σχετικά ήπιος, αλλά αποτελεί έναν από τους πρώτους φόρους που επιβάλλονται στα περιουσιακά στοιχεία και όχι στο εισόδημα και θέτει προηγούμενο για μελλοντικές αυξήσεις». Η ίδια θυμίζει μάλιστα ότι αντίστοιχοι φόροι που έχουν επιβληθεί, όπως, για παράδειγμα, ο φόρος δεύτερης κατοικίας, ξεκινούσαν από χαμηλά επίπεδα και αργότερα αυξήθηκαν σημαντικά, μια και οι κυβερνήσεις ήθελαν οπωσδήποτε να αντλήσουν έσοδα.
Οι ιδιοκτήτες των κατοικιών θα έχουν το δικαίωμα να δηλώνουν πληρωμές χρέους που θα εκπίπτουν από τον φόρο μέχρις ότου πουλήσουν τα ακίνητά τους. Ετσι το Γραφείο Προϋπολογισμού εκτιμά πως οι τιμές των κατοικιών θα πέσουν τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τα ακριβά σπίτια, αφού οι πωλητές θα αναγκαστούν να απορροφήσουν το κόστος του πρόσθετου φόρου. Προβλέπει, όμως, παράλληλα στρεβλώσεις στις τιμές, καθώς όσοι θα θέλουν να πουλήσουν τα σπίτια τους θα τα αποτιμούν σε τιμές κάτω από τα όρια στα οποία θα ισχύει ο φόρος.
