Εχουν περάσει σχεδόν τέσσερις μήνες από τότε που η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Κομισιόν, και ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έδωσαν τα χέρια συμφωνώντας να λύσουν τις εμπορικές εντάσεις μεταξύ Ε.Ε. και ΗΠΑ. Ωστόσο, οι λεπτομέρειες αυτής της συμφωνίας αμφισβητήθηκαν και ξανατέθηκαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων αυτή την εβδομάδα, με τους Αμερικανούς αξιωματούχους του κλάδου του εμπορίου να επισκέπτονται τους ομολόγους τους στις Βρυξέλλες.
Την Κυριακή ο Τζέιμσον Γκριρ, αντιπρόσωπος Εμπορίου των ΗΠΑ, συναντήθηκε με τον επίτροπο Εμπορίου της Ε.Ε. Μάρος Σέφτσοβιτς, ενώ τη Δευτέρα μαζί με τον υπουργό Εμπορίου των ΗΠΑ Χάουαρντ Λούτνικ συναντήθηκαν με υπουργούς της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες.
Η επίσκεψη αυτή, από την οποία εξαρχής υπήρχαν πολύ χαμηλές προσδοκίες για επίτευξη συμφωνίας, αποτέλεσε ευκαιρία για νέα διαπραγμάτευση μεταξύ των δύο μεγάλων εμπορικών εταίρων. Και οι δύο πλευρές έχουν υπογράψει τη συμφωνία στη θεωρία, με την ευρωπαϊκή πλευρά να συμφωνεί σε δασμούς 15% στις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, με εξαιρέσεις προϊόντων. Ωστόσο, βασικά σημεία της συμφωνίας δεν έχουν οριστικοποιηθεί.
Η Ευρώπη θέλει καλύτερο διακανονισμό και εξαιρέσεις σε μακρά λίστα προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων κρασιών και ποτών, χάλυβα και αλουμινίου, ιατρικών συσκευών και μακαρονιών. Οι ΗΠΑ έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι οι Ευρωπαίοι δεν έχουν ακόμη εκπληρώσει τις δεσμεύσεις τους, όπως οι επενδύσεις στις ΗΠΑ για τις οποίες έχουν υποσχεθεί. Επίσης, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι ασκούν νέα πίεση για αλλαγές στο μπλοκ, ζητώντας κυρίως χαλάρωση κρίσιμων μέτρων στον τομέα της τεχνολογίας ως αντάλλαγμα για τη μείωση των δασμών στον χάλυβα.
«Η ιδέα είναι, αν χαλαρώσουν το ρυθμιστικό πλαίσιο και το κάνουν πιο ελκυστικό για τις εταιρείες μας, μπορούν να ευνοηθούν κατά εκατοντάδες δισ., ίσως ένα τρισ. δολάρια σε επενδύσεις», είπε ο Λούτνικ στο Bloomberg. Ωστόσο, τη Δευτέρα το βράδυ η Τερέζα Ριμπέρα, αντιπρόεδρος στην Κομισιόν ανέφερε από την πλευρά της: «Οι ευρωπαϊκοί ψηφιακοί κανόνες δεν είναι προς διαπραγμάτευση. Εμείς οι Ευρωπαίοι έχουμε υιοθετήσει τους κανόνες για να διασφαλίσουμε τη δικαιοσύνη στις αγορές και να προστατεύσουμε τα δικαιώματα των καταναλωτών, φροντίζοντας για το ψηφιακό μέλλον της Ευρώπης».
Αμερικανός αξιωματούχος σημείωσε τη Δευτέρα ότι τα ευρωπαϊκά αιτήματα για περαιτέρω μείωση δασμών είναι ασύγχρονα με την πρόοδο των διαπραγματεύσεων, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το πλαίσιο που συμφώνησαν οι δύο πλευρές τον Ιούλιο θα πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως, προτού τεθεί οποιοδήποτε θέμα νέας μείωσης δασμών. Αυτό, όμως, μπορεί να χρειαστεί κάποιον χρόνο. Για παράδειγμα, η Ε.Ε. έχει προτείνει νομοθεσία για μείωση δασμών στα αμερικανικά βιομηχανικά αγαθά και σε κάποιες αγροτικές εισαγωγές, που όμως θα πρέπει να εγκριθεί από το Ευρωκοινοβούλιο.
Στο μεταξύ, οι ανησυχίες των Ευρωπαίων για τους δασμούς στο αλουμίνιο και τον χάλυβα παραμένουν και είναι έντονες. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ζητούν επέκταση του πλαφόν του 15% πέραν των προϊόντων που αναφέρονται συγκεκριμένα στη συμφωνία, όπως τα αυτοκίνητα και το ξύλο.
Προς το παρόν η Ευρώπη εξακολουθεί να πληρώνει δασμό 50% στον χάλυβα και το αλουμίνιο, καθώς και σε τουλάχιστον 400 προϊόντα που περιέχουν αυτά τα μέταλλα.
Στο μεταξύ, στις ΗΠΑ οι δασμοί και οι εμπορικές συμφωνίες του Τραμπ αμφισβητούνται σε υπόθεση ενώπιον του ανωτάτου δικαστηρίου, το οποίο αναμένεται να αποφασίσει για τη νομιμότητά τους εντός μερικών εβδομάδων ή μηνών. Η απόφαση είτε θα οδηγήσει στη διατήρηση των υφιστάμενων δασμών είτε θα απαιτήσει την κατάργησή τους. Αν το δικαστήριο αποφασίσει εναντίον του Τραμπ, η κυβέρνησή του μπορεί να σπεύσει να χρησιμοποιήσει άλλες νομικές ελευθερίες για την επιβολή των δασμών και να πείσει τους εμπορικούς της εταίρους να τηρήσουν τις συμφωνίες τους.
Ακόμη κι έτσι, όμως, για τις βιομηχανίες στην Ευρώπη αποτελεί προτεραιότητα μια τελική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ε.Ε., ιδανικά με τις εξαιρέσεις της λίστας των προϊόντων από τους δασμούς.
