Οταν ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ρωτήθηκε από τους δημοσιογράφους για τον άνθρωπο που θα διαδεχόταν τον Σεργκέι Ιγνάτιεφ στο πηδάλιο της κεντρικής τράπεζας της χώρας, απάντησε με ένα χαμόγελο: «Είναι έκπληξη και θα σας αρέσει». Προφανώς, η επιλογή της Ελβίρας Ναμπιουλίνα σε μια εποχή κατά την οποία οι κεντρικοί τραπεζίτες θεωρούνται οι αρχιερείς της παγκόσμιας οικονομίας, καθώς δημιουργούν από το μηδέν χρήματα, προξένησε τέτοια έκπληξη, όπως και η επιλογή του Αργεντινού Πάπα Φραγκίσκου στο να διαδεχθεί τον Πάπα Βενέδικτο και να ηγηθεί 1,2 δισεκατομμυρίου Ρωμαιοκαθολικών.
Επί μήνες κυκλοφορούσαν αντικρουόμενες φήμες και πολλά στοιχεία διέρρεαν, αλλά ακόμα και μερικές ημέρες πριν από την τελική επιλογή, το όνομά της δεν είχε αναφερθεί μεταξύ των υποψηφίων. Οπως επισημαίνουν αναλυτές και γνώστες των θεμάτων, η Ελβίρα Ναμπιουλίνα, πρώην υπουργός Οικονομικών και άνθρωπος προσηνής, αποτελεί μια συναινετική λύση. Απολαύει της εμπιστοσύνης του προέδρου Πούτιν, ενώ παράλληλα έχει την αποδοχή των αντιπάλων του. Ουσιαστικά, στο πρόσωπό της αντανακλώνται οι επίμονες προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζει ο Ρώσος ηγέτης ώστε να διατηρήσει ένα προσωποπαγές σύστημα διοίκησης. Είναι το σύστημα το οποίο εκείνος οικοδόμησε, διαδεχόμενος τον Μπόρις Γέλτσιν το 2000, και στο οποίο ο ίδιος διάγει την τρίτη προεδρική θητεία του.
Παρά το γεγονός ότι το Κρεμλίνο προβάλλει την εικόνα ενός Πούτιν ο οποίος είναι ιδιαίτερα επιδέξιος στο να ενορχηστρώνει τις κινήσεις του ηγούμενος ενός συμπαγούς μηχανισμού, η πραγματικότητα είναι άλλη. Μάλλον μοιάζει περισσότερο με τον διευθυντή ενός τσίρκου, ο οποίος προσπαθεί να ελέγξει τις διαφορετικές φατρίες στην αδιάκοπη προσπάθειά τους να επηρεάσουν τις εξελίξεις. Τα σχετικά επισημαίνουν έμπειροι πολιτικοί παρατηρητές.
Ενα πρόσωπο κοντά στον Ρώσο πρόεδρο
Η επιβραδυνόμενη οικονομία της Ρωσίας, σε συνδυασμό με τη διογκούμενη δυσαρέσκεια της μεσαίας τάξης, έχει εντείνει τις διαφορές μεταξύ του Βλαντιμίρ Πούτιν και της ομάδας των παλαιών μαθητών του στα χρόνια των μυστικών υπηρεσιών, γνωστής και ως «σιλοβίκι», από τη μια, και των «φιλελεύθερων του συστήματος», από την άλλη. Στους τελευταίους, ο κ. Πούτιν πάντοτε ανέθετε τη δημοσιονομική και τη νομισματική διαχείριση της ρωσικής οικονομίας των 2 τρισ. δολαρίων. Ο βασικός εκφραστής των συστημικών φιλελεύθερων, Αλεξέι Κουντρίν, εξασφάλισε πλεονάσματα στον προϋπολογισμό, αποπλήρωσε τα χρέη της χώρας και αποταμίευσε τα τεράστια έσοδα του πετρελαίου για τυχόν δύσκολες εποχές. Ολα αυτά τα έφερε εις πέρας κατά τη διάρκεια της ενδεκάχρονης θητείας του στο υπουργείο Οικονομικών, μέχρις ότου εκδιώχθηκε το 2011. Εντούτοις, φαίνεται ότι μια ομάδα οικονομολόγων του Κρεμλίνου, η οποία αυξάνεται σε μέλη, είναι αποφασισμένη να ενεργοποιήσει τα υφιστάμενα εργαλεία για να τονωθεί και πάλι η ανάπτυξη. Μία κίνησή της θα είναι να περικόψει τα επιτόκια, προκαλώντας την οργή των «γερακιών» της κεντρικής τράπεζας, που μέχρι σήμερα την ελέγχουν.
«Η Ελβίρα Ναμπιουλίνα είναι πιθανώς το πιο ισορροπημένο πρόσωπο», επισημαίνει ο Ιγκόρ Γιούργκενς, επικεφαλής του Ινστιτούτου Σύγχρονης Ανάπτυξης, ενός ερευνητικού ιδρύματος με στενούς δεσμούς με τον Ντμίτρι Μεντβέντεφ, νυν πρωθυπουργό και πρώην πρόεδρο της χώρας. «Διατηρεί μικρή απόσταση από τον πρόεδρο και δύναται να τον επηρεάσει», προσέθεσε. Οι υποστηρικτές της την περιγράφουν ως μια ικανή οικονομολόγο, κρατική λειτουργό και διαπραγματεύτρια. Εμμένουν ιδιαίτερα στον ρόλο της να καταρτίσει τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις, τις πρώτες τις οποίες εφάρμοσε ο Βλαντιμίρ Πούτιν στην πρώτη του θητεία. Οι εν λόγω μεταρρυθμίσεις συνέβαλαν στο να επιστρέψει στην οδό της ταχείας ανάπτυξης η Ρωσία ύστερα από το τραύμα της υποτίμησης του ρουβλίου και της στάσης πληρωμών το 1998. «Είναι ευφυής και σοβαρή», υπογραμμίζει ο Μάρτιν Γκίλμαν, πρώην στέλεχος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), ο οποίος σήμερα είναι πρόεδρος του Κέντρου Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Ανώτατη Σχολή Οικονομικών της ρωσικής πρωτεύουσας.
