Σε τελική φάση εισέρχονται πλέον οι διαπραγματεύσεις για τον νέο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ενωσης (2014-2020), με τη χώρα μας να αγωνιά ώστε να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι απώλειες που θα υποστεί σε σχέση με την τρέχουσα προγραμματική περίοδο (2007-2013). Το νέο πλαίσιο διαπραγμάτευσης που παρουσίασε η κυπριακή προεδρία προβλέπει μείωση «άνω των 50 δισ. ευρώ» σε σχέση με την πρόταση της Κομισιόν για προϋπολογισμό 1.033 δισ. Με άλλα λόγια, περισσότερα κράτη-μέλη που είναι δικαιούχοι κοινοτικών ενισχύσεων θα μοιραστούν λιγότερα χρήματα.
Ωστόσο, ακόμη και αυτό το σενάριο μοιάζει μάλλον αισιόδοξο. Οπως σημειώνεται στην πρόταση της κυπριακής προεδρίας, οι τελικές περικοπές «πιθανότατα θα χρειαστεί να είναι μεγαλύτερες», καθώς τα κράτη με «καθαρή συνεισφορά» στον κοινοτικό προϋπολογισμό (δηλαδή οι χώρες που δίνουν περισσότερα από όσα λαμβάνουν) διεκδικούν μειώσεις έως και 200 δισ. Χαρακτηριστική ήταν η αντίδραση της υπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Σουηδίας, Μπ. Οχισον, η οποία ζήτησε περικοπές «τριπλάσιες ή τετραπλάσιες» από αυτές που παρουσίασε η κυπριακή προεδρία. Ανάλογη στάση τηρούν Ολλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο. Ο εκπρόσωπος Τύπου της βρετανικής κυβέρνησης εμφανίστηκε χθες απαισιόδοξος για την επίτευξη συμφωνίας εντός του Νοεμβρίου, καθώς το χάσμα μεταξύ των κρατών-μελών παραμένει. Πιο μετριοπαθή στάση τηρεί η Γερμανία, η οποία εντούτοις επίσης επιμένει στη μείωση των κοινοτικών πόρων.
Στον αντίποδα, οι φτωχότερες χώρες που επωφελούνται από τα κοινοτικά κονδύλια έχουν συνταχθεί με την πρόταση της Κομισιόν για προϋπολογισμό τουλάχιστον ενός τρισεκατομμυρίου ευρώ, ώστε να τροφοδοτηθεί η ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια. Η Επιτροπή εξέδωσε μάλιστα χθες κατηγορηματική ανακοίνωση με την οποία γνωστοποιεί ότι δεν συμφωνεί με την πρόταση της προεδρίας και εμμένει στις θέσεις της. Πηγές της προεδρίας δεν έκρυψαν χθες την ενόχλησή τους για την αντίδραση της Κομισιόν και υποστήριζαν ότι κάνουν το καλύτερο δυνατόν, με δεδομένες τις τεράστιες διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών. «Προσπαθούμε να τετραγωνίσουμε τον κύκλο», έλεγαν σε δημοσιογράφους, υπό την προϋπόθεση της ανωνυμίας.
Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τους συγκεκριμένους κωδικούς του προϋπολογισμού, προτείνεται η συρρίκνωση του Ταμείου Συνοχής από 495 σε 472 δισ. και των πόρων για την Κοινή Αγροτική Πολιτική από 386 σε 379 δισ. ενώ μειωμένοι θα είναι και οι πόροι για τα κοινοτικά όργανα. Σημειώνεται επίσης ότι για τον υπολογισμό των δικαιούχων των διαρθρωτικών ταμείων, λαμβάνεται υπόψη το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της περιόδου 2007-2009 σε κάθε ευρωπαϊκή περιφέρεια, με εξαίρεση το Ταμείο Συνοχής όπου λαμβάνεται υπόψη η περίοδος 2008-2010. Για την Ελλάδα, το μεγάλο πρόβλημα εντοπίζεται στις θεωρητικά πλούσιες περιφέρειες της χώρας, δηλαδή την Αττική και το νότιο Αιγαίο. Πάντως, η πρόταση της κυπριακής προεδρίας περιέχει ειδική ρήτρα για τα κράτη με παρατεταμένη και βαθιά ύφεση, ώστε να μπορούν να απορροφούν αυξημένους πόρους από τον κοινοτικό προϋπολογισμό.
Από σήμερα, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Χέρμαν βαν Ρομπέι, αρχίζει διμερείς διαβουλεύσεις με τις εθνικές αντιπροσωπείες στις Βρυξέλλες, στη βάση του πλαισίου διαπραγμάτευσης της κυπριακής προεδρίας. Στη συνέχεια, το τελικό προσχέδιο θα συζητηθεί στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, που θα διεξαχθεί στις Βρυξέλλες στις 20 Νοεμβρίου, ενώ θα ακολουθήσει αμέσως μετά η μεγάλη μάχη της συνόδου κορυφής, στις 22 Νοεμβρίου. Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Ρομπέι έχει προειδοποιήσει τους Ευρωπαίους ηγέτες πως, αν δεν συμφωνήσουν τον Νοέμβριο, δεν θα τελειώσει η σύνοδος, συμβουλεύοντάς τους μάλιστα να πάρουν μαζί τους «τρία πουκάμισα».
