Καθοριστική θα είναι η τρέχουσα εβδομάδα για την προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ενωσης να καταστήσει αποτελεσματικότερη την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΣΣΑ). Την ώρα που τα κράτη-μέλη στο πλαίσιο της Ομάδας Εργασίας δεν μπορούν να συμφωνήσουν ποιες κυρώσεις πρέπει να επιβάλλονται σε όσους παραβιάζουν το ΣΣΑ, η Επιτροπή θα παρουσιάσει επισήμως την Τετάρτη τις δικές της νομοθετικές προτάσεις. Ο επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων Ολι Ρεν ενημέρωσε χθες τους υπ. Οικονομικών των «27», ενώ την ίδια ώρα η Γερμανία πιέζει για την επιβολή ακόμη και πολιτικών κυρώσεων. Οπως έχει γίνει γνωστό, η Κομισιόν θα προτείνει την επιβολή προστίμου στα κράτη-μέλη που έχουν υπερβολικό έλλειμμα, υπερβολικό χρέος και δεν εξαλείφουν υπάρχουσες διαρθρωτικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, κράτη-μέλη που διαθέτουν δημόσιο χρέος μεγαλύτερο από το 60% του ΑΕΠ τους, θα πρέπει να μειώνουν το επιπλέον χρέος κατά 5% τον χρόνο, για τρία έτη. Σε διαφορετική περίπτωση θα τους επιβάλλεται, αρχικά, να καταθέσουν στην Κομισιόν ποσό ίσο με το 0,2% του ΑΕΠ τους. Εφόσον καταφέρουν να μειώσουν το χρέος, θα τους επιστρέφεται το ποσό έντοκα. Αν δεν το καταφέρουν, το ποσό θα μετατρέπεται σε πρόστιμο. Το ίδιο πρόστιμο (0,2% του ΑΕΠ) αναμένεται να προτείνει η Ε.Ε. να επιβάλλεται στα κράτη-μέλη που δεν μειώνουν το έλλειμμά τους κατά τουλάχιστον 0,5% κάθε χρόνο. Αυτή η μείωση προβλέπεται από το ΣΣΑ, ωστόσο ποτέ μέχρι σήμερα δεν έχει εφαρμοστεί. Επιπλέον, η ετήσια αύξηση των κρατικών δαπανών δεν θα πρέπει να υπερβαίνει σημαντικά την εκτιμώμενη αύξηση του ΑΕΠ.
Οι κ. Μπαρόζο και Ρεν αναμένεται να προτείνουν ακόμη την επιβολή προστίμου 0,1% του ΑΕΠ για κράτη-μέλη που δεν διορθώνουν «διαρθρωτικές ανισορροπίες». Η εξέλιξη του χρέους και της ανταγωνιστικότητας θα μετριέται μέσω νέων κριτηρίων, με τα οποία θα καταρτίζεται «πίνακας αποτελεσμάτων». Δεν είναι σαφές αν η Κομισιόν θα επιμείνει σε παλαιότερη πρότασή της για «πάγωμα» ευρωπαϊκών επιδοτήσεων, καθότι σύμφωνα με το ΣΣΑ επιτρέπεται μόνο το «πάγωμα» πόρων από το Ταμείο Συνοχής και όχι από το Γεωργικό και Αλιευτικό ταμείο.
Με τις προτάσεις της η Επιτροπή φέρνει πολιτικά σε δύσκολη θέση τα κράτη-μέλη που προς το παρόν δεν έχουν βρει κοινό έδαφος για τα σημαντικότερα ζητήματα. Υπό τις παρούσες συνθήκες, θα είναι πολύ δύσκολο για τα κράτη-μέλη να αρνηθούν τις οικονομικές κυρώσεις χωρίς να κατηγορηθούν ότι σαμποτάρουν την ενίσχυση του ΣΣΑ. Ενα δεύτερο σημείο τριβών αποτελεί ο τρόπος επιβολής των όποιων οικονομικών κυρώσεων αποφασιστούν. Η Ε.Ε. πιέζει (με την υποστήριξη της Γερμανίας) για «ημιαυτόματη» επιβολή κυρώσεων, κάτι που δεν επιθυμούν μέχρι στιγμής Γαλλία και Ιταλία. Σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, οι κυρώσεις θα επιβάλλονται αμέσως μόλις διαπιστώνεται παράβαση και μόνο απόφαση του Εcofiμε ειδική πλειοψηφία θα αποτρέπει την επιβολή τους. Μέχρι σήμερα η ακολουθούμενη διαδικασία είναι η ακριβώς αντίστροφη, με αποτέλεσμα ποτέ στην ιστορία να μην έχουν επιβληθεί οικονομικές κυρώσεις. Γερμανία και Γαλλία έχουν διαφορετική άποψη και για το αν οι νέες κυρώσεις θα πρέπει να ισχύουν για τους «27» ή μόνο για την Ευρωζώνη. Δεν πρέπει να δημιουργήσουμε μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων, είναι η άποψη του Βερολίνου, ενώ το Παρίσι απαντά ότι, προκειμένου να ισχύσουν οι προτάσεις για το σύνολο της Ενωσης, απαιτείται αναθεώρηση της συνθήκης της Λισσαβώνας.
