Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο συμφώνησε να χορηγήσει νέο δάνειο ύψους 15,15 δισ. δολαρίων στην Ουκρανία για τα επόμενα δυόμισι χρόνια. Από αυτά το Κίεβο σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει τα δύο δισ. για τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος του 2010, και τα υπόλοιπα κεφάλαια για να αναπληρώσει τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της κεντρικής τράπεζας. Στη σχετική ανακοίνωση της ουκρανικής κυβέρνησης τονίζεται, επίσης, ότι αμέσως μετά τον περιορισμό του δημοσιονομικού ελλείμματος, πρόθεσή της είναι να τηρήσει πιστά τους αυστηρούς δημοσιονομικούς στόχους από τους οποίους εξαρτάται η εκταμίευση του δανείου.
Σύμφωνα με το γραφείο του Ουκρανού πρωθυπουργού, η πρώτη δόση ύψους 1,89 δισ. δολαρίων πρόκειται να εκταμιευθεί εντός των ημερών και η δεύτερη στα τέλη Δεκεμβρίου. Οι όροι από τους οποίους εξαρτά το δάνειο το ΔΝΤ είναι ο περιορισμός του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 5,5% του ουκρανικού ΑΕΠ για το τρέχον έτος και στο 3,5% το επόμενο. Παράλληλα, όμως, ζητάει να επιτευχθούν οι στόχοι με μέτρα όπως η αύξηση των φόρων στο φυσικό αέριο και η αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης. Υπενθυμίζεται πως το 2009 το ΔΝΤ ανέστειλε την πρόσβαση της Ουκρανίας σε δάνειο ύψους 16,4 δισ. δολαρίων, που είχε συμφωνηθεί το 2008, επειδή η προηγούμενη κυβέρνηση αρνήθηκε να προχωρήσει στα συμφωνηθέντα μέτρα λιτότητας. Εν όψει μάλιστα των προεδρικών εκλογών που πραγματοποιήθηκαν στην αρχή του 2010, ψήφισε την αύξηση των χαμηλότερων μισθών και συντάξεων παρά τις αντιρρήσεις του ΔΝΤ. Οταν πάγωσε η εκταμίευση του δανείου τον Νοέμβριο, η χώρα είχε ήδη λάβει ποσό ύψους 10,6 δισ. δολαρίων.
Τώρα, πάντως, η χώρα προχωρά σε ριζική μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, της φορολογικής νομοθεσίας και του μισθολογικού καθεστώτος στον δημόσιο τομέα. Στη διάρκεια του Ιουλίου αύξησε και τις τιμές του φυσικού αερίου για τα νοικοκυριά και τις εταιρείες θέρμανσης, ώστε να ισοσκελίσει τα οικονομικά της κρατικής εταιρείας ενέργειας ΝΑΚ Naftogaz Ukrainy. Οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν πως με το προηγούμενο πρόγραμμα του ΔΝΤ η Ουκρανία δυσκολευόταν να τηρήσει τις δεσμεύσεις της, αλλά πλέον η στάση του διεθνούς οργανισμού είναι αυστηρότερη, καθώς της θέτει ως προϋπόθεση για τη χορήγηση του δανείου να έχει επιτύχει ορισμένους στόχους εκ των προτέρων. «Η δημοσιονομική προσαρμογή θα αρχίσει το 2010 και θα προχωρήσει περαιτέρω τη διετία 2011-12 με τη βοήθεια γενναίων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων», τονίζει η σχετική ανακοίνωση του ΔΝΤ. Η Ουκρανία ανακάμπτει από την ύφεση που την έπληξε βαρύτατα, καθώς πέρυσι η οικονομία της συρρικνώθηκε κατά 15%. Φέτος, πάντως, αναμένεται να αναπτυχθεί η οικονομία της κατά περίπου 4,5% και κατά περίπου 4,7% το επόμενο έτος, κυρίως χάρη στις αυξημένες εξαγωγές.
Ιταλική λιτότητα
Εξ άλλου, η ιταλική Κάτω Βουλή υπερψήφισε χθες -με 321 ψήφους υπέρ και 270 κατά- το πρόγραμμα λιτότητας που προωθεί η κυβέρνηση Μπερλουσκόνι με στόχο τον έλεγχο του δημοσιονομικού ελλείμματος και τη σταθεροποίηση του κόστους δανεισμού της Ιταλίας. Το εν λόγω πρόγραμμα προβλέπει περικοπές δαπανών ύψους 25 δισ. ευρώ με στόχο τη μείωση του ελλείμματος στο 2,7% του ΑΕΠ μέχρι το 2012 από το 5,3% του 2009. Για την επίτευξη των εν λόγω στόχων, προβλέπει τριετές πάγωμα των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων, 10% μείωση στους προϋπολογισμούς των υπουργείων, περικοπές στη χρηματοδότηση των τοπικών αρχών και λήψη μέτρων για την πάταξη της φοροδιαφυγής. Προβλέπει, επίσης, την αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης κατά περισσότερο από τρία έτη σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα.
«Επικίνδυνη η ανελαστικότητα του Ταμείου»
Η ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας ενδέχεται να αποτραπεί λόγω της επιμονής του ΔΝΤ στη δημοσιονομική λιτότητα, που εγκυμονεί τον κίνδυνο να εμποδίσει την οικονομική ανάπτυξη στην Ουγγαρία και την Ελλάδα. Στην επισήμανση αυτή προέβη χθες, διά στόματος του διευθυντή του, Μαρκ Βάισμπροτ, το Κέντρο Οικονομικών και Πολιτικών Ερευνών (CEPR), που έχει έδρα την Ουάσιγκτον και του οποίου μέλη είναι οι κάτοχοι Νομπέλ Οικονομίας Τζόζεφ Στίγκλιτζ και Ρόμπερτ Σόλοου. «Η ρήξη του ΔΝΤ με την Ουγγαρία καταδεικνύει ότι η έλλειψη ευελιξίας του διεθνούς πιστωτικού οργανισμού μπορεί να αποβεί επικίνδυνη για την υπόλοιπη Ευρώπη», δήλωσε ο κ. Βάισμπροτ και προσέθεσε πως η παρουσία του ΔΝΤ στον μηχανισμό στήριξης Ελλάδας, Πορτογαλίας, Ιρλανδίας, Ισπανίας και Ιταλίας μπορεί να επιβάλει πολιτικές που αποτρέπουν την ανάπτυξη σε όλη την περιοχή. Ο κ. Βάισμπροτ υποστήριξε πως οι πολιτικές του ΔΝΤ είναι επικίνδυνες και για την ανατολική Ευρώπη, ενώ «στον βαθμό που δεν επιτρέπει στις οικονομίες των χωρών αυτών να ανακάμψουν, μπορεί να έχει επιπτώσεις στην ευρύτερη περιοχή».
