Απομακρύνεται κατά τα φαινόμενα η απειλή διακοπής του εφοδιασμού της Ευρώπης με ρωσικό πετρέλαιο. Σύμφωνα με χθεσινό ανακοινωθέν της κρατικής ενεργειακής εταιρείας της Ουκρανίας, Naftogaz, το οποίο επιβεβαίωσε και εκπρόσωπος του υπουργείου Ενέργειας της Μόσχας, η Ρωσία συμφώνησε σε αύξηση κατά 30% των δασμών για το ρωσικό πετρέλαιο που εξάγεται στην Ευρώπη μέσω Ουκρανίας. Ο εκπρόσωπος της Νaftogaz δεν διευκρίνισε το ποσό που συμφώνησε να πληρώσει η Μόσχα για το 2010. Βάσει κυβερνητικών πηγών, ωστόσο, αυτό ανέρχεται στα 6,6 ευρώ (9,50 δολάρια) ανά τόνο διακινούμενου πετρελαίου, έναντι των φετινών 7,8 δολαρίων. Συμφωνήθηκε επίσης η διεξαγωγή των συναλλαγών σε ευρώ αντί δολαρίων, κάτι που αποτελούσε ένα από τα αιτήματα του Κιέβου. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν επίσης ότι ο όγκος του πετρελαίου που θα μεταφερθεί μέσω του αγωγού Ντρούζμπα -ο οποίος διοχετεύει πετρέλαιο από τη Σιβηρία στην Κεντρική Ευρώπη- θα παραμείνει στα φετινά επίπεδα των 15 εκατ. τόνων, έναντι 17,1 εκατ. τόνων το 2008.
Προειδοποίηση Μόσχας
Οπως, πάντως, επισημαίνει η Wall Street Journal, η επιτυχία της Ουκρανίας δεν συνοδεύθηκε από την προσθήκη ρήτρας «εγγυημένης πληρωμής» (pay-or-pump) με την οποία γίνεται πληρωμή για συγκεκριμένο όγκο διακινούμενου πετρελαίου, ανεξαρτήτως αν έχει μεταφερθεί στην πραγματικότητα αυτή η ποσότητα.
Η συμφωνία υπεγράφη μόλις λίγες ώρες αφότου η Μόσχα προειδοποίησε για κίνδυνο διακοπής της αποστολής πετρελαίου στη Σλοβακία, την Τσεχία και την Ουγγαρία μέσω του αγωγού Ντρούζμπα. Τη Δευτέρα, ο επικεφαλής της ρωσικής εταιρείας διαχείρισης αγωγών Transneft κατηγορούσε το Κίεβο ότι ζητεί αύξηση για τη διέλευση ρωσικού πετρελαίου από το ουκρανικό έδαφος, αλλάζοντας τους όρους συμφωνίας του 2004 και εγείροντας την προοπτική επανάληψης της «τακτικής», πλέον, κατά τα τελευταία χρόνια, ρωσοουκρανικής διένεξης για το φυσικό αέριο, που συνήθως ξεσπά στα τέλη του έτους. Μόλις τον περασμένο μήνα, η Μόσχα ανακοίνωσε την επίτευξη αντίστοιχης συμφωνίας για το φυσικό αέριο. Βάσει αυτής, και μετά τις συνομιλίες που είχαν ο Ρώσος πρωθυπουργός Βλαντιμίρ Πούτιν με την Ουκρανή ομόλογό του Γιούλια Τιμοσένκο, συμφωνήθηκε η χαλάρωση των όρων εφοδιασμού της Ουκρανίας με αέριο.
Η εξέλιξη εύλογα ικανοποιεί την Ευρώπη, που καλύπτει μεγάλο μέρος των αναγκών της σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τη Ρωσία. Ο επίτροπος Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ενωσης, Αντρις Πίμπαλγκς, δήλωσε «πολύ χαρούμενος που οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία».
Εγκαινιάστηκε ο ΕSΡΟ
Ο κ. Πούτιν, πάντως, δεν παρέλειψε να τονίσει μια ημέρα νωρίτερα ότι οι διενέξεις με τις χώρες τις οποίες διέρχεται το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο έχουν υπονομεύσει την εικόνα της Ρωσίας ως προμηθευτή ενέργειας. Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, υποχρεώνει τη Μόσχα να αναζητήσει εναλλακτικά δρομολόγια για τους αγωγούς της, στρέφοντας το βλέμμα προς ανατολάς και επιζητώντας «απεξάρτηση» από χώρες που την εκβιάζουν. Στο πλαίσιο αυτό, ο Ρώσος πρωθυπουργός εγκαινίασε προχθές τον πετρελαιαγωγό Ανατολικής Σιβηρίας-Ειρηνικού (ΕSΡΟ).
Το πρώτο -ολοκληρωμένο- τμήμα του ESPO θα μεταφέρει 30 εκατ. τόνους πετρελαίου από τη Σιβηρία στην Κίνα, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα. Υπενθυμίζεται ότι το μερίδιο της Ρωσίας στην ενεργειακή αγορά Ασίας-Ειρηνικού ανέρχεται σήμερα μόλις στο 5-6%. Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές, η προς ανατολάς στροφή της έχει υπάρξει θεαματική, και διαψεύδει τους φόβους περί ανεπάρκειας των πετρελαϊκών κοιτασμάτων και επενδύσεών της.
