«H Ευρώπη θα πρέπει να αποφασίσει αν θέλει να είναι μια δυναμική οικονομική περιοχή ή να διατηρήσει το κοινωνικό της μοντέλο και να γίνει ιστορικό θεματικό πάρκο για τους εύπορους Αμερικανούς και Ασιάτες». H κατηγορηματική αυτή δήλωση ανήκει σε έναν διάσημο «μελλοντολόγο», αν και ο ίδιος δεν συμμερίζεται αυτήν την ετικέτα, τον Αμερικανό συγγραφέα John Naisbitt. Πρόκειται για έναν ιεροκήρυκα της επιχειρηματικότητας που είναι εντυπωσιασμένος από τη δυναμική των ασιατικών χωρών και ιδίως της Κίνας. Ωστόσο, εκτιμά ότι θα χρειαστούν πολλές δεκαετίες μέχρι έστω και να πλησιάσει τις ΗΠΑ, που θα κυριαρχούν χωρίς αμφισβήτηση ίσως και για πενήντα χρόνια.
Ο 77χρονος Αμερικανός συγγραφέας, ο οποίος διετέλεσε ανώτατο διευθυντικό στέλεχος στην IBM και την Eastman Kodak αλλά και σύμβουλος του προέδρου των ΗΠΑ Λίντον Τζόνσον τη δεκαετία του 1960, έγινε γνωστός το 1982 με την επιτυχία του Megatrends («Οι μεγάλες τάσεις»), που πούλησε περισσότερα από οκτώ εκατ. αντίτυπα σε 57 χώρες και παρέμεινε για δύο χρόνια ψηλά στη λίστα με τα μπεστ σέλερ των New York Times. Αλλά και τα επόμενα βιβλία του μεταφράστηκαν επίσης σε πολλές γλώσσες και γνώρισαν εκδοτική επιτυχία: Re-inventing the corporation (Εφευρίσκοντας ξανά την εταιρεία, 1985), Megatrends 2000 (Οι μεγάλες τάσεις – 2000, 1990), Global Paradox (Το παγκόσμιο παράδοξο, 1994), Megatrends Asia (Οι μεγάλες τάσεις – Ασία, 1995), High Tech High Touch (Υψηλή τεχνολογία Υψηλό άγγιγμα, 1999). Αυτόν τον καιρό εργάζεται στο καινούργιο του βιβλίο με τον τίτλο Mind Set! (Τρόπος σκέψης), που θα εκδοθεί τον Οκτώβριο. Τα τελευταία έξι χρόνια έχει επιλέξει να ζει στη Βιέννη με την Αυστριακή σύζυγό του. Συναντήσαμε τον κ. Naisbitt με την ευκαιρία της επίσκεψής του στην Αθήνα για να κάνει την κεντρική εισήγηση στο συνέδριο «Εργασιακές σχέσεις και ανταγωνιστικότητα: διαμορφώνοντας την εργασίας του μέλλοντος», που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος Στελεχών Διοίκησης Προσωπικού με την υποστήριξη του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών.
Στο πρώτο Megatrends είχε εντοπίσει τις εξής μεγάλες τάσεις του κόσμου της δεκαετίας του 1980: τον μετασχηματισμό από τη βιομηχανική κοινωνία στην κοινωνία της πληροφορίας, τη στροφή από την εθνική οικονομία στην παγκόσμια αγορά, από τον συγκεντρωτισμό στην αποκέντρωση, από τη θεσμική -κρατική- στήριξη του ατόμου στην αυτο-βοήθεια, από την αντιπροσωπευτική στη συμμετοχική δημοκρατία, από τα ιεραρχικά συστήματα στα δίκτυα, τη μεταφορά του βάρους των ΗΠΑ από τις βορειοανατολικές στις νοτιοδυτικές πολιτείες, στη θεώρηση των πραγμάτων από μια οπτική πολλών εναλλακτικών λύσεων και όχι άσπρου – μαύρου.
«Μία από τις σημαντικότερες τάσεις της εποχής μας», τονίζει ο κ. Naisbitt, «είναι η μετατόπιση από τα εθνικά κράτη στις οικονομικές επικράτειες». «Δεν υπάρχει πια η έννοια «αμερικανική οικονομία», οι αμερικανικές εταιρείες και οι κλάδοι είναι διασυνδεδεμένοι σε εξαιρετικά μεγάλο βαθμό με τις εταιρείες και τους κλάδους των άλλων χωρών, που δεν έχει νόημα να εξετάζουμε το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) μιας χώρας αλλά τη δραστηριότητα αυτών που ονομάζω «οικονομικές επικράτειες», όπως είναι ο χρηματοοικονομικός κλάδος, η ναυτιλία, δραστηριότητες που διασυνδέονται μεταξύ τους». «H επικράτεια της αυτοκινητοβιομηχανίας δεν δίνει μια για το συμβαίνει στη φαρμακοβιομηχανια, για παράδειγμα, της ίδιας χώρας· ενδιαφέρεται τι συμβαίνει στην αυτοκινητοβιομηχανία σε όλον τον κόσμο».
